در دفترچه انتخاب رشته سال گذشته، آخرین رتبه قبولی مهندسی کامپیوتر دانشگاه تهران در حدود دویست و چهل و هفت بود و مهندسی مکانیک امیرکبیر در حدود سیصد و چهل و چهار؛ همین دو عدد به تنهایی نشان می دهد ظرفیت پذیرش کنکور ریاضی برای رشته های پرطرفدار چقدر محدود است، حتی در بزرگ ترین دانشگاه های کشور. داوطلبی که فقط اسم دانشگاه را ملاک انتخاب قرار می دهد، بدون بررسی همین محدودیت ظرفیت، معمولا در روز آخر انتخاب رشته با شگفتی روبه رو می شود.
در ادامه می خوانید
ظرفیت دانشگاه های دولتی ریاضی
ظرفیت دانشگاه های دولتی ریاضی در دوره روزانه همیشه از همه دوره ها کمتر است، چون همین دوره رایگان است و پرتقاضاترین گزینه محسوب می شود. برای رشته هایی مثل کامپیوتر، برق و مکانیک در دانشگاه های تهران، شریف، امیرکبیر و علم و صنعت، تعداد صندلی های روزانه معمولا بین بیست تا شصت نفر در هر دانشگاه است، در حالی که رشته های کمتر شناخته شده مثل مهندسی معدن یا مهندسی نساجی می توانند ظرفیت خالی بمانند حتی بعد از چند نوبت تکمیل ظرفیت. این فاصله باعث می شود دو داوطلب با رتبه های نزدیک به هم، سرنوشت کاملا متفاوتی در انتخاب رشته داشته باشند؛ یکی با رتبه هفت هزار می تواند رشته ای با ظرفیت بالا در یک دانشگاه خوب قبول شود، و دیگری با همان رتبه دقیقا در یک رشته پرمتقاضی تر، حتی به دوره شبانه هم نمی رسد.
ظرفیت شبانه و پردیس ریاضی
ظرفیت شبانه و پردیس ریاضی معمولا دو تا سه برابر دوره روزانه همان رشته است، اما با شهریه ثابت هر ترم همراه می شود. یک داوطلب با رتبه چند هزار که در دوره روزانه رشته مورد علاقه اش را پیدا نمی کند، اغلب همان رشته را در پردیس خودگردان همان دانشگاه یا در دوره شبانه یک دانشگاه نزدیک تر پیدا می کند. تفاوت اصلی، جدا از شهریه، در خوابگاه و برخی امتیازهای رفاهی است که دانشجوی شبانه معمولا از آنها محروم می ماند. نکته مهم این است که مدرک نهایی دوره شبانه از نظر رسمی همان ارزش دوره روزانه را دارد، اما در بازار کار و در نگاه برخی کارفرماها، سابقه قبولی در دوره روزانه همچنان معیار غیررسمی رقابت محسوب می شود.
تفاوت ظرفیت رشته های پرمتقاضی و کم متقاضی
تفاوت ظرفیت رشته های پرمتقاضی و کم متقاضی گاهی آنقدر زیاد است که یک داوطلب با رتبه هفت هزار می تواند مهندسی برق یک دانشگاه متوسط را قبول شود، اما همان رتبه برای کامپیوتر همان دانشگاه حتی در پردیس هم جواب نمی دهد. به همین دلیل نگاه کردن فقط به نام دانشگاه بدون بررسی ظرفیت واقعی هر رشته در آن دانشگاه، یکی از رایج ترین اشتباه های انتخاب رشته است.
در حوزه علوم پزشکی همین نکته حساسیت بیشتری دارد، موضوعی که ظرفیت رشته های علوم پزشکی کنکور آن را روشن می کند. داوطلبی که مسیرهای غیردولتی را می سنجد، لیست رشته های دانشگاه آزاد 1406 و رشته های جهاد دانشگاهی 1406 را در کنار هم می بیند.
روند تغییر تعداد داوطلبان گروه ریاضی
روند تغییر تعداد داوطلبان گروه ریاضی در سال های اخیر نزولی بوده، یعنی هرسال نسبت به گروه تجربی داوطلبان کمتری در این گروه آزمایشی ثبت نام می کنند. این روند به تنهایی به معنای راحت تر شدن قبولی نیست، چون کاهش تعداد داوطلب معمولا با کاهش ظرفیت برخی رشته های کم طرفدار همراه بوده، اما برای رشته های همیشه پرطرفدار مثل کامپیوتر و برق، رقابت به همان اندازه فشرده باقی مانده است. داوطلبی که این روند را نمی داند، ممکن است تصور کند رقابت گروه ریاضی به طور کلی کم شده، در حالی که این کاهش فقط روی بخشی از رشته ها اثر واقعی گذاشته است.
جمع بندی
عدد دقیق ظرفیت هر رشته در هر دانشگاه معمولا فقط در همان دفترچه رسمی سال انتخاب رشته منتشر می شود و هرساله ممکن است چند صندلی کم یا زیاد شود. تا آن زمان، مقایسه زیرگروه های رشته ریاضی کنکور و بررسی ظرفیت پذیرش کنکور تجربی به عنوان یک الگوی مشابه، و حتی نگاهی به رتبه لازم قبولی رشته های انسانی برای داوطلبانی که بین گروه ها مردد هستند، کمک می کند تصویر واقعی تری از رقابت پیش رو داشته باشند.