داوطلبی که کارنامه کنکور تجربی را باز می کند، معمولا در کنار هر کد رشته محل با سه عدد ظرفیت روبه رو می شود: روزانه، شبانه و پردیس خودگردان. تفاوت این سه فقط در اسم نیست؛ برای رشته ای مثل پزشکی، شهریه پردیس خودگردان در هر ترم تا ۱۴ تا ۱۶ میلیون تومان هم می رسد، در حالی که دوره روزانه معمولا رایگان است. به همین دلیل، پیش از انتخاب رشته باید ظرفیت پذیرش کنکور تجربی را در هر یک از این سه دوره جدا از هم بررسی کرد، چون هرکدام شرایط پذیرش و هزینه متفاوتی دارند.
ظرفیت روزانه و شبانه تجربی
ظرفیت روزانه و شبانه تجربی در واقع دو مسیر جدا برای ورود به یک دانشگاه است، نه دو نسخه از یک ظرفیت. دوره روزانه معمولا رایگان یا کم هزینه است و در برخی رشته ها مثل پزشکی، بعد از فارغ التحصیلی تعهد خدمت هم دارد. دوره شبانه همان دانشگاه و همان استادان روزانه را دارد، با این تفاوت که شهریه ای پرداخت می شود که نسبت به پردیس خودگردان به مراتب پایین تر است. نکته ای که بسیاری از داوطلبان از آن غافل می شوند این است که ظرفیت شبانه هر رشته محل، عددی کاملا مستقل از ظرفیت روزانه همان رشته است و رتبه لازم برای قبولی در آن هم معمولا چند هزار رتبه پایین تر از روزانه می افتد. مقایسه مستقیم این دو ظرفیت بدون توجه به تفاوت رتبه قبولی، تصویر درستی از شانس واقعی پذیرش نمی دهد. یک نکته عملی دیگر این است که در دفترچه انتخاب رشته، روزانه و شبانه هر رشته محل با کد رشته جداگانه ای ثبت می شوند، پس داوطلب باید هر دو کد را به عنوان دو گزینه مستقل در لیست انتخاب هایش بیاورد، نه فقط یکی از آن ها را با این فرض که دیگری هم به طور خودکار پوشش داده می شود.
ظرفیت پردیس دانشگاه تجربی
ظرفیت پردیس دانشگاه تجربی عمدتا در رشته های علوم تجربی و پیراپزشکی تعریف شده و در رشته های زیرگروه انسانی اصلا دانشجو نمی پذیرد. استادان پردیس خودگردان همان استادان دوره روزانه هستند و از نظر کیفیت آموزشی تفاوتی با هم ندارند؛ تفاوت اصلی در شهریه و شیوه پذیرش است، چون گزینش پردیس خودگردان به صورت کشوری و بدون سهمیه محلی انجام می شود. برای خانواده هایی که توان پرداخت شهریه های چند میلیون تومانی هر ترم را دارند، این دوره مسیر سریع تری برای قبولی در رشته دلخواه است، اما برای اغلب داوطلبان همچنان دوره روزانه و شبانه اولویت اصلی انتخاب رشته را تشکیل می دهند و پردیس بیشتر یک گزینه پشتیبان محسوب می شود. در رشته هایی مثل پرستاری، مامایی و هوشبری هم نسخه پردیس خودگردان وجود دارد، با این تفاوت که شهریه آن ها معمولا چند برابر ارزان تر از پردیس رشته پزشکی است، چون طول دوره و بازار کار این رشته ها متفاوت است.
رقم دقیق ظرفیت 1406 چه زمانی مشخص می شود
عدد قطعی ظرفیت هر رشته محل برای هر دوره کنکور، همیشه در دفترچه انتخاب رشته همان سال منتشر می شود، نه زودتر و نه به صورت پراکنده در طول سال. طبق روند سال های اخیر، تغییر ظرفیت هر رشته محل نسبت به سال قبل معمولا محدود است و جهش های بزرگ فقط در رشته های خاص، مثل افزایش تدریجی پذیرش برخی رشته های علوم پزشکی، دیده می شود. تا زمان انتشار رسمی دفترچه 1406، بهترین کار برای داوطلب این است که روند چند ساله ظرفیت رشته محل مورد نظرش را با هم مقایسه کند، نه اینکه فقط به عدد یک سال خاص نگاه کند. این کار کمک می کند از نوسان های احتمالی سال جدید غافلگیر نشود و برای چند سناریوی محتمل آماده باشد.
همین رویکرد چندسناریویی در ظرفیت پذیرش مناطق سیل زده کنکور هم کاربرد دارد، چون آنجا نیز پیش بینی قطعی ممکن نیست. داوطلب گروه ریاضی این روند را در لیست رشته های کنکور ریاضی پیگیری می کند و کنکور عملی نوازندگی موسیقی ایرانی 1406 در مسیر هنری نمونه مشابهی را نشان می دهد.
جمع بندی
ظرفیت پذیرش کنکور تجربی را نباید یک عدد ساده در نظر گرفت؛ روزانه، شبانه و پردیس خودگردان سه مسیر با هزینه و شرایط متفاوت اند که هرکدام شانس قبولی جداگانه ای می سازند. پیش از ثبت انتخاب رشته نهایی، مرور تراز کنکور چیست و مقایسه آن با رتبه لازم برای قبولی کنکور در رشته محل های مورد نظر کمک می کند تصمیم واقع بینانه تری گرفته شود، به خصوص وقتی باید بین سه نوع ظرفیت یک رشته یکی را انتخاب کرد و بودجه خانواده هم در تصمیم نقش دارد.