شیمی پایه دهم پایه ی محاسباتی کل دبیرستان است، چون مفهوم مول و رابطه های ساده ی غلظت و گاز از همین جا شروع می شوند. داوطلبی که فرمول های شیمی پایه دهم را درست نفهمد، در یازدهم و دوازدهم هم دائم به عقب برمی گردد تا همین پایه را دوباره مرور کند و همین بازگشت مکرر، وقت زیادی از او می گیرد.
در ادامه می خوانید
فرمول های مربوط به مول و جرم مولی
مبنای بیشتر محاسبات شیمی دهم، رابطه ی تعداد مول است که از تقسیم جرم ماده بر جرم مولی آن به دست می آید. همین یک رابطه، پایه ی محاسبه ی تعداد ذرات، حجم گاز در شرایط استاندارد و درصد ترکیب درصدی مواد است، پس باید طوری تمرین شود که بدون فکر کردن زیاد در ذهن داوطلب جا بیفتد و به یک واکنش خودکار تبدیل شود. برای مثال، دانستن رابطه ی بین جرم، جرم مولی و تعداد مول به داوطلب اجازه می دهد در یک سوال واحد، هم به تعداد اتم ها برسد و هم به حجم گاز تولیدشده در واکنش، بدون نیاز به یادگیری رابطه ی جداگانه برای هرکدام.
لیست فرمول های شیمی دهم درباره گازها
لیست فرمول های شیمی دهم بدون فصل گازها کامل نیست. رابطه ی بین فشار، حجم، دما و تعداد مول یک گاز ایده آل، پرتکرارترین نوع سوال دهم در بخش گازهاست و معمولاً با تغییر یکی از این چهار کمیت و خواستن مقدار سوم یا چهارم طراحی می شود. تسلط بر واحدهای هرکدام از این کمیت ها به همان اندازه ی خود فرمول اهمیت دارد، چون بیشتر اشتباهات از جابه جایی واحدها می آید. نکته ی دیگر این است که برخی سوالات، دو حالت مختلف از یک گاز را با هم مقایسه می کنند و از داوطلب می خواهند نسبت یکی از کمیت ها را بدون محاسبه ی کامل به دست آورد، که فقط با درک نسبت مستقیم و معکوس در فرمول قابل حل است.
خلاصه فرمول شیمی کلاس دهم برای غلظت محلول ها
خلاصه فرمول شیمی کلاس دهم در بخش محلول ها حول غلظت مولار می چرخد: نسبت تعداد مول حل شونده به حجم محلول بر حسب لیتر. این مبحث معمولاً با رقیق سازی محلول و تغییر غلظت بعد از افزودن آب ترکیب می شود، پس تمرین چند مثال عددی واقعی بهتر از حفظ کردن تنها یک رابطه بدون درک آن است.
جزوه فرمول شیمی پایه دهم و روش جمع بندی آن
برای این که یک جزوه فرمول شیمی پایه دهم واقعاً کاربردی باشد، بهتر است فرمول ها کنار مثال حل شده نوشته شوند، نه به تنهایی و بدون زمینه. داوطلب باید بعد از هر فصل چند سوال ترکیبی حل کند که چند فرمول را همزمان درگیر کند، چون سوالات کنکور معمولاً یک فرمول تنها را امتحان نمی کنند. کسی که همین حالا برای روش مطالعه شیمی برای کنکور برنامه می ریزد، بهتر است از همین پایه شروع کند تا در سال های بعد وقت کمتری صرف جبران عقب افتادگی کند.
اشتباهات رایج در به کارگیری فرمول های شیمی دهم
یکی از رایج ترین اشتباهات، جابه جا کردن واحد جرم مولی با جرم اتمی است که هر دو عدد شبیه به هم دارند اما در فرمول ها نقش متفاوتی ایفا می کنند. اشتباه دیگر، فراموش کردن تبدیل دما به کلوین پیش از جایگذاری در رابطه ی گازهاست، در حالی که این رابطه فقط با دمای کلوین درست جواب می دهد نه سانتی گراد. بسیاری از داوطلبان همچنین در محاسبه ی غلظت مولار، حجم محلول را با حجم حلال اشتباه می گیرند و همین جابه جایی کوچک، جواب نهایی را کاملاً غلط می کند. مرور همین چند نکته ی ساده، پیش از حل تست، از حفظ کردن دوباره ی فرمول ها موثرتر است.
جمع بندی
فرمول های شیمی دهم زیاد نیستند، اما پایه ی همه ی محاسبات سال های بعد هستند. مرور منظم همین چند رابطه، به جای انبار کردن آن ها برای شب امتحان، تفاوت اصلی بین یادگیری واقعی و حفظ موقت را می سازد. تمرین این نسبت ها همراه با فرمول اصلی، سرعت پاسخگویی در جلسه ی آزمون را هم بالا می برد.