دو داوطلب می توانند دقیقا هشت ساعت در روز مطالعه کنند و نتیجه های کاملا متفاوتی بگیرند. تفاوت اصلی نه در حجم مطالعه که در نحوه ی تقسیم آن است، همان چیزی که به آن مدیریت زمان روزانه کنکور گفته می شود. داوطلبی که می داند دقیقا چه زمانی باید سراغ کدام درس برود، انرژی کمتری صرف تصمیم گیری می کند و انرژی بیشتری برای خود درس باقی می گذارد.
در ادامه می خوانید
برنامه ریزی زمان مطالعه در طول روز
برنامه ریزی زمان مطالعه کنکور از تقسیم روز به بازه های مشخص شروع می شود، نه از تعیین یک عدد کلی برای ساعت مطالعه. یک برنامه ی روزانه ی خوب، هر درس را در ساعتی قرار می دهد که ذهن برای آن درس آماده تر است، مثلا دروس سنگین تر مثل ریاضی یا فیزیک در ساعاتی که هوشیاری بیشتر است و دروس حفظی در ساعات پایانی روز که تمرکز تحلیلی کمتر شده اما حافظه هنوز کار می کند. بدون این تقسیم بندی، خیلی از داوطلبان وقت زیادی را صرف تصمیم گیری درباره ی درس بعدی می کنند، نه خود درس خواندن. همین فاصله ی کوچک بین تصمیم و عمل، اگر روزانه چند بار تکرار شود، در طول یک ماه به ساعت های قابل توجهی از وقت هدررفته تبدیل می شود.
یک نکته ی دیگر در این نوع برنامه ریزی، در نظر گرفتن زمان های واقعی رفت وآمد، غذا خوردن و استراحت است، نه فقط ساعت های خالص درس. برنامه ای که این بخش ها را نادیده می گیرد، معمولا در همان هفته ی اول از مسیر خودش خارج می شود، چون داوطلب مجبور می شود مدام بین انجام برنامه و رسیدگی به کارهای روزمره انتخاب کند.
تکنیک های عملی مدیریت وقت
تکنیک های مدیریت وقت کنکوری ها معمولا حول چند اصل ساده می چرخند: تعیین یک بازه ی زمانی مشخص برای هر تسک، حذف عوامل حواس پرتی پیش از شروع، و ثبت زمان واقعی صرف شده در پایان هر بازه. یکی از این تکنیک ها همان تکنیک پومودورو مطالعه است که در آن مطالعه به بازه های کوتاه و استراحت های منظم تقسیم می شود، طوری که ذهن پیش از رسیدن به خستگی کامل، فرصت بازیابی پیدا می کند. استفاده از یک تایمر ساده، به جای تخمین ذهنی زمان، دقت این مدیریت را چند برابر می کند و از طولانی شدن ناخواسته ی یک بازه ی کوتاه مطالعاتی جلوگیری می کند.
روش دیگری که بسیاری از داوطلبان موفق از آن استفاده می کنند، دسته بندی تسک ها بر اساس سختی و اولویت است، نه فقط ترتیب کتاب درسی. تست زدن روی مبحثی که تازه یاد گرفته شده، معمولا باید زودتر از مرور مبحث های قدیمی تر در برنامه قرار بگیرد، چون یادگیری تازه با گذشت زمان سریع تر فراموش می شود.
اشتباهات رایج در مدیریت زمان کنکور
یکی از رایج ترین اشتباهات، نوشتن برنامه ای بیش از حد فشرده و غیرقابل اجراست که از همان روز اول شکست می خورد و انگیزه ی داوطلب را پایین می آورد. اشتباه دیگر، حذف کامل زمان استراحت از برنامه به امید فشرده کردن مطالعه است، در حالی که ذهن خسته، حتی در طولانی ترین بازه های مطالعاتی هم بازدهی چندانی ندارد. برخی داوطلبان هم چند فعالیت را همزمان انجام می دهند، مثل تست زدن در حالی که به موسیقی با کلام گوش می دهند، که این هم تمرکز واقعی را کاهش می دهد، هرچند در نگاه اول صرفه جویی در وقت به نظر می رسد.
افزایش بهره وری بدون افزایش ساعت مطالعه
افزایش بهره وری زمان کنکور همیشه به معنای مطالعه ی بیشتر نیست، گاهی به معنای حذف بخش های بی فایده از یک روز مطالعاتی است. ثبت ساعت مطالعه روزانه کنکور به همراه کیفیت هر بازه، نه فقط مدت آن، به داوطلب نشان می دهد کدام ساعت های روز واقعا مفید بوده اند و کدام ساعت ها فقط پشت میز نشستن بوده، بدون تمرکز واقعی. مرور هفتگی همین ثبت ساده، معمولا نقاط ضعف برنامه را زودتر از هر روش دیگری آشکار می کند و به داوطلب اجازه می دهد پیش از هدررفتن چند هفته، برنامه اش را اصلاح کند.
جمع بندی
مدیریت زمان روزانه کنکور یک مهارت است که با تمرین بهتر می شود، نه یک استعداد ذاتی. شروع از یک برنامه ی ساده و اصلاح تدریجی آن، معمولا نتیجه ی پایدارتری نسبت به یک برنامه ی فشرده و غیرقابل اجرا دارد. داوطلبی که هر هفته چند دقیقه به بازبینی برنامه ی خودش اختصاص می دهد، معمولا زودتر از بقیه متوجه می شود کجای مسیرش نیاز به تغییر دارد.