در فهرست رشته های گروه انسانی دانشگاه فرهنگیان، آموزش کودکان استثنایی معمولا کمترین تعداد صندلی پذیرش را در هر استان دارد، گاهی حتی زیر پنج نفر. این ظرفیت اندک باعث شده نوسان رتبه قبولی این رشته از سالی به سال دیگر بسیار بیشتر از رشته های پرظرفیت تر باشد.
در ادامه می خوانید
چرا داده رسمی این رشته کمیاب است
وقتی ظرفیت پذیرش یک رشته در حد چند نفر در هر استان باشد، طبیعی است که تعداد کارنامه های در دسترس عموم هم بسیار محدود بماند، چون هرسال فقط تعداد کمی داوطلب واقعا در این رشته پذیرفته می شوند. در بررسی منابع موجود برای این مطلب، رقم مشخص و قابل استناد برای کارنامه قبولی آموزش کودکان استثنایی فرهنگیان یافت نشد، و به همین دلیل به جای عددسازی، در ادامه به عواملی که روی شانس قبولی این رشته اثر می گذارد پرداخته می شود.
نوسان رتبه به دلیل ظرفیت پایین
در رشته هایی با ظرفیت زیر ده نفر، جابه جایی حتی دو یا سه داوطلب می تواند حداقل درصد آموزش کودکان استثنایی فرهنگیان را در یک سال نسبت به سال قبل به میزان قابل توجهی تغییر دهد. به همین دلیل تکیه بر یک عدد ثابت برای برنامه ریزی، برخلاف رشته های پرظرفیت تری مثل آموزش زیست یا آموزش ریاضی، ریسک بیشتری برای داوطلب این رشته دارد و نباید مبنای تصمیم گیری نهایی قرار گیرد.
ویژگی هایی که در مصاحبه گزینش اهمیت دارد
درصد قبولی کودکان استثنایی دانشگاه فرهنگیان به تنهایی معیار پذیرش نیست، چون این رشته به دلیل ماهیت کارش با کودکان دارای نیازهای ویژه، بخش مصاحبه گزینشی سخت گیرانه تری نسبت به بسیاری از رشته های دیگر فرهنگیان دارد. ارزیابان در این مصاحبه معمولا به دنبال نشانه هایی از صبر، همدلی و آمادگی روانی داوطلب برای کار طولانی مدت با کودکان کم توان ذهنی، ناشنوا یا دارای اختلالات یادگیری هستند، موضوعی که در هیچ آزمون کتبی قابل سنجش نیست.
محتوای درسی متفاوت از سایر رشته های آموزشی
برنامه درسی این رشته با بقیه رشته های تربیت معلم فرهنگیان تفاوت زیادی دارد، چون بخش بزرگی از واحدها به روانشناسی رشد، اختلالات یادگیری و روش های آموزش ویژه اختصاص یافته، نه صرفا محتوای یک درس مدرسه ای مثل عربی یا جغرافیا. همین تفاوت باعث می شود دانشجویان این رشته کارورزی خود را در مدارس استثنایی بگذرانند، نه مدارس عادی، تجربه ای که مسیر شغلی آنها را از همان دوران تحصیل مشخص می کند.
بازار کار و نیاز فزاینده مدارس استثنایی
با افزایش تشخیص زودهنگام اختلالات یادگیری و رشد در کودکان، نیاز مدارس استثنایی کشور به معلمان متخصص در سال های اخیر رشد کرده است. فارغ التحصیلان این رشته معمولا در مقایسه با برخی همکاران خود در رشته های پرجمعیت تر، با کمبود فرصت شغلی کمتری روبرو می شوند، چون تعداد فارغ التحصیلان این رشته هم به همان اندازه ظرفیت پذیرش محدود است.
زیرشاخه های مختلف کودکان استثنایی
عنوان کودکان استثنایی یک گروه واحد از دانش آموزان را توصیف نمی کند، بلکه شامل طیف گسترده ای از نیازهای ویژه از جمله کم توانی ذهنی، ناشنوایی و کم شنوایی، نابینایی و کم بینایی، و اختلالات یادگیری خاص مثل نارساخوانی می شود. دانشجویان این رشته در دانشگاه فرهنگیان طی دوران تحصیل با روش های تدریس اختصاصی هر یک از این گروه ها آشنا می شوند، هرچند در عمل بسیاری از فارغ التحصیلان بعد از استخدام، بر اساس نیاز مدارس هر منطقه، در یکی از این زیرشاخه ها تخصص عملی بیشتری پیدا می کنند. همین گستردگی حوزه کاری، یکی از دلایلی است که این رشته را از سایر رشته های تک موضوعی فرهنگیان متمایز می کند.
توصیه برای داوطلبان علاقه مند
کسی که به این رشته علاقه دارد، بهتر است پیش از انتخاب رشته، از طریق مشاوران محلی یا دانشجویان فعلی این رشته در استان خودش، از دامنه رتبه های قبولی سال های اخیر مطلع شود، چون آمار عمومی برای این رشته کوچک به ندرت منتشر می شود. مقایسه با رشته های نزدیک تر از نظر ظرفیت، مثل کارنامه قبولی آموزش جغرافیا فرهنگیان، هم می تواند تصویر کلی تری از سطح رقابت رشته های انسانی این دانشگاه به داوطلب بدهد.
کسی که روند چند ساله این رشته را دنبال می کند، رتبه قبولی آموزش کودکان استثنایی فرهنگیان تصویر گویاتری از دوره های اخیر می دهد و همین عنوان در برخی دانشگاه های دیگر هم به چشم می خورد. داوطلبی که تصویر کلی این مرکز آموزشی را می خواهد، رتبه قبولی دانشگاه فرهنگیان را دنبال کند.