خیلی از داوطلبانی که کارنامه اولیه کنکور را دریافت می کنند، بین دو عدد رتبه و تراز گیج می شوند و فکر می کنند این دو همیشه هم جهت با هم حرکت می کنند. برای دانشگاهی مثل اردکان که ظرفیت محدودی در رشته مهندسی کامپیوتر دارد، فهم تفاوت این دو مفهوم اهمیت بیشتری پیدا می کند، چون تعداد کم صندلی باعث می شود نوسان تراز داوطلبان همان سال، تاثیر مستقیم تری روی رتبه نهایی قبولی بگذارد تا در دانشگاه های پرظرفیت.
در ادامه می خوانید
تفاوت رتبه و تراز در دانشگاه های کم ظرفیت
تراز، برخلاف رتبه، عددی است که موقعیت داوطلب را نسبت به میانگین و انحراف معیار کل شرکت کنندگان در همان گروه آزمایشی نشان می دهد، در حالی که رتبه صرفا جایگاه داوطلب در صف داوطلبان است. تراز قبولی مهندسی کامپیوتر سراسری در دانشگاه های بزرگ معمولا عدد بسیار بالایی است، اما در دانشگاه های کوچک تر مثل اردکان، از آنجا که تعداد کل داوطلبان علاقه مند به این گزینه محدودتر است، همین عدد تراز می تواند در بازه پایین تری هم به قبولی منجر شود.
چرا نوسان سال به سال این دانشگاه بیشتر است
کارنامه قبولی مهندسی کامپیوتر دانشگاه اردکان از این نظر جالب توجه است که نوسان سال به سال آن معمولا بیشتر از دانشگاه های بزرگ گزارش می شود. دلیل اصلی این نوسان، تعداد کم داوطلبانی است که این گزینه را در اولویت های بالا انتخاب می کنند؛ در سالی که چند داوطلب با تراز بالاتر این رشته را در اولویت اول یا دوم بزنند، رتبه قبولی مهندسی کامپیوتر دانشگاه اردکان به طور محسوسی جلوتر می رود، و در سالی که این اتفاق نیفتد، همان رتبه به عقب برمی گردد.
ظرفیت محدود دوره روزانه
نکته دیگر مربوط به تفاوت بین دوره روزانه این دانشگاه با نوع سهمیه پذیرش است. کارنامه روزانه مهندسی کامپیوتر اردکان معمولا با ظرفیت به نسبت اندک منتشر می شود، به همین دلیل حتی یک یا دو نفر داوطلب قوی می توانند تصویر کلی رتبه پذیرش را تغییر دهند. این ویژگی، دانشگاه های کوچک را از نظر آماری با دانشگاه های بزرگ که هر سال چند صد یا چند هزار نفر می پذیرند، غیرقابل مقایسه می کند.
حداقل درصد در دانشگاه های با ظرفیت باز
حداقل درصد قبولی مهندسی کامپیوتر دانشگاه اردکان هم به همین ترتیب باید با احتیاط تفسیر شود. تجربه عمومی این ژانر محتوا نشان داده که در دانشگاه های با ظرفیت باز، اولویت چینی داوطلب در انتخاب رشته گاهی نقش پررنگ تری از خود درصد دارد؛ داوطلبی که این رشته و این دانشگاه را در اولویت های اول انتخاب رشته اش قرار دهد، حتی با درصدهای متوسط هم شانس قبولی خوبی خواهد داشت.
جایگاه اردکان در استان یزد
شهر اردکان در استان یزد بیشتر به عنوان یک شهرستان کوچک و کشاورزی شناخته می شود تا یک قطب دانشگاهی، و دانشگاه دولتی آن هم در مقایسه با دانشگاه های بزرگ استان یزد مثل دانشگاه یزد، ظرفیت به مراتب کوچک تری در رشته های مهندسی از جمله مهندسی کامپیوتر دارد. همین اندازه کوچک، دقیقا همان دلیلی است که باعث می شود تحلیل آماری این دانشگاه با روش های معمول دانشگاه های بزرگ جواب ندهد.
احتیاط در مقایسه تراز بین سامانه های مختلف
نکته عملی دیگر برای داوطلبان این است که تراز و رتبه در سامانه های مختلف گاهی با فرمول های کمی متفاوت محاسبه می شوند، به همین دلیل بهتر است داوطلب همیشه از منبع رسمی کارنامه خودش برای مقایسه استفاده کند، نه از تبدیل های تقریبی که سایت های غیررسمی ارائه می دهند. این تفاوت در دانشگاه های بزرگ چندان محسوس نیست چون بازه رتبه قبولی وسیع است، اما در دانشگاهی مثل اردکان که مرز بین قبولی و عدم قبولی می تواند به چند نفر محدود شود، همین اختلاف کوچک در محاسبه هم می تواند نتیجه را عوض کند.
پیش از ثبت اردکان در دفترچه انتخاب رشته
برای داوطلبی که اردکان را گزینه ای جدی می داند، توصیه عملی این است که به جای تکیه بر یک رتبه یا تراز ثابت، ظرفیت اعلام شده در آخرین دفترچه انتخاب رشته را با دقت بخواند، چند سال اخیر روند پذیرش را در صورت دسترسی بررسی کند، و این گزینه را همراه با دو یا سه دانشگاه هم سطح دیگر در استان یزد و استان های همسایه در نظر بگیرد تا ریسک تصمیم گیری کاهش یابد.