رفتار خانواده در یک سال حساس کنکور می تواند به اندازه برنامه درسی داوطلب روی نتیجه نهایی اثر بگذارد، چه در جهت مثبت و چه منفی. به همین دلیل یک راهنمای والدین کنکوری ها معمولاً همان قدر ضروری است که یک برنامه درسی خوب. بسیاری از خانواده ها با نیت خوب رفتار می کنند، اما همان نیت خوب گاهی به شکلی اجرا می شود که نتیجه معکوس می دهد.
در ادامه می خوانید
نقش والدین در موفقیت کنکور
نقش والدین در موفقیت کنکور بیشتر از جنس فراهم کردن شرایط آرام خانه، حمایت بدون فشار اضافه، و اعتماد به توانایی فرزند است، نه دخالت مستقیم در جزئیات برنامه درسی. خانواده ای که فضای خانه را برای مطالعه مناسب نگه می دارد، حتی بدون صحبت زیاد درباره کنکور، تاثیر مثبتی روی تمرکز داوطلب می گذارد و او را از فشار اضافه دور نگه می دارد. این حمایت لزوماً به معنای صرف هزینه های زیاد برای کلاس و منابع اضافه نیست؛ گاهی همان آرامش و ثبات فضای خانه، ارزشمندتر از هر کلاس فوق برنامه ای است. همین اعتماد، وقتی با کلام صادقانه همراه باشد، معمولاً بیشتر از هر جمله انگیزشی آماده و تکراری در ذهن داوطلب می ماند.
نحوه برخورد والدین با کنکوری در روزهای سخت
نحوه برخورد والدین با کنکوری در روزهایی که نتیجه آزمون آزمایشی پایین است یا انگیزه داوطلب کم شده، اهمیت بیشتری پیدا می کند. مقایسه فرزند با دیگران، به خصوص با خواهر، برادر یا فامیل، معمولاً نتیجه عکس می دهد و به جای انگیزه، حس شکست را تقویت می کند. گوش دادن بدون قضاوت، در بیشتر مواقع کمک بیشتری از نصیحت مستقیم می کند. در چنین شرایطی، تمرکز بر تلاش داوطلب به جای تمرکز صرف بر نتیجه آزمون های آزمایشی، به او کمک می کند انگیزه اش را دوباره پیدا کند، بدون احساس قضاوت شدن.
اشتباهات رایجی که بهتر است تکرار نشوند
یکی از رایج ترین اشتباهات، تبدیل شدن هر گفتگوی خانوادگی به بحث درباره کنکور است، طوری که داوطلب حس می کند حتی در سر میز غذا هم از فشار درسی فاصله ندارد. اشتباه دیگر، وعده و تهدید بر اساس نتیجه کنکور است، مثل وابسته کردن آینده یا ارزش فرزند به یک عدد رتبه، که معمولاً استرس را بیشتر می کند بدون اینکه انگیزه واقعی ایجاد کند. برخی والدین هم برنامه مطالعه فرزندشان را بدون مشورت با خودش تنظیم می کنند، در حالی که مشارکت دادن داوطلب در تصمیم های مربوط به برنامه اش، حس کنترل و مسئولیت پذیری بیشتری در او ایجاد می کند. برخی خانواده ها هم بدون آنکه متوجه باشند، نگرانی خودشان را با لحن سرزنش گر به داوطلب منتقل می کنند، در حالی که او همین حالا هم به اندازه کافی نگران هست. شناخت زودهنگام این الگوها، پیش از تثبیت شدنشان در روال روزانه خانواده، اصلاح مسیر را ساده تر می کند.
چند توصیه عملی به خانواده های کنکوری
توصیه به خانواده های کنکوری معمولاً شامل چند نکته ساده است: پرسیدن درباره حال داوطلب پیش از پرسیدن درباره درصد و رتبه، پرهیز از مقایسه مداوم با سال های قبل خانواده، و اجازه دادن به داوطلب برای داشتن زمان استراحت واقعی. خانواده ای که این تعادل را حفظ می کند، معمولاً در طول سال کمتر دچار تنش با فرزندش می شود. پرسیدن نظر داوطلب درباره نوع کمکی که واقعاً به آن نیاز دارد، معمولاً موثرتر از حدس زدن آن از طرف والدین است. برنامه ریزی برای وقت گذرانی خانوادگی کوتاه، حتی در بحبوحه کنکور، هم می تواند به داوطلب یادآوری کند که زندگی اش محدود به یک آزمون نیست.
جمع بندی
هیچ خانواده ای کامل عمل نمی کند، اما آگاهی از تاثیر رفتارهای روزمره روی روحیه داوطلب، بخش زیادی از اشتباهات رایج را کم می کند. توجه به افسردگی در دوران کنکور و بی انگیزگی برای کنکور به عنوان دو نشانه جدی، به خانواده کمک می کند زودتر از بحرانی شدن اوضاع وارد عمل شود. خانواده ای که این نکات را نه به عنوان قانون سخت گیرانه بلکه به عنوان راهنمای کلی در نظر بگیرد، معمولاً فضای بهتری برای داوطلبش در طول این سال حساس فراهم می کند. همین توجه ساده و مستمر، در بلندمدت رابطه خانواده و داوطلب را هم بعد از تمام شدن کنکور مستحکم تر نگه می دارد.