رشته هوشبری یکی از رشته های حوزه علوم پزشکی است که در مقایسه با پزشکی و پرستاری کمتر شناخته شده، اما نقشی حیاتی در اتاق عمل و بخش های مراقبت ویژه دارد. داوطلبانی که به رشته هوشبری فکر می کنند، معمولا دو سوال اصلی دارند: این رشته دقیقا چه کاری به آن ها می سپارد و بعد از فارغ التحصیلی چه فرصت های شغلی در انتظارشان است. پاسخ به این دو سوال، پیش شرط هر تصمیم درستی درباره قرار دادن این رشته در فهرست انتخاب رشته است، چون تصویر ذهنی خیلی از خانواده ها از این رشته با واقعیت آن فاصله دارد. بسیاری از این داوطلبان تنها با شنیدن نام رشته و بدون شناخت دقیق وظایف روزانه آن تصمیم می گیرند، در حالی که آشنایی عملی با محیط اتاق عمل می تواند این تصمیم را دقیق تر کند.
ماهیت رشته هوشبری و گرایش های آن
در مقطع کارشناسی، رشته هوشبری برنامه درسی واحدی دارد و برخلاف برخی رشته های مهندسی یا علوم انسانی، گرایش رسمی و جداگانه ای در دوره کارشناسی برایش تعریف نشده است. آنچه در عمل گرایش خوانده می شود، بیشتر مسیرهای کاری متفاوتی است که فارغ التحصیل بعد از ورود به بازار کار انتخاب می کند، مانند فعالیت در اتاق عمل عمومی، بخش های تخصصی مثل جراحی قلب و مغز و اعصاب، یا بخش مراقبت های بعد از بیهوشی و درد. دانشجوی این رشته در طول تحصیل با داروهای بیهوشی، دستگاه های مانیتورینگ علائم حیاتی و پروتکل های ایمنی بیمار در حین جراحی آشنا می شود. دوره کارشناسی این رشته معمولا چهار سال طول می کشد و بخش قابل توجهی از آن به کارآموزی عملی در بیمارستان اختصاص دارد، نه فقط کلاس های تئوری. این رشته از رشته های پیراپزشکی است که پذیرش آن معمولا از طریق گروه آزمایشی تجربی انجام می شود و در بیشتر دانشگاه های علوم پزشکی کشور ارائه می شود. علاقه مندان به جزئیات فنی تر این حرفه می توانند مقاطع تحصیلات تکمیلی مرتبط با این حوزه را هم پیش روی خودشان ببینند، هرچند مسیر اصلی اشتغال بلافاصله بعد از کارشناسی هم باز است.
مهارت های لازم برای موفقیت در این رشته
کار در اتاق عمل، آرامش در شرایط پراسترس و توانایی تصمیم گیری سریع را می طلبد، چون وضعیت بیمار تحت بیهوشی می تواند در عرض چند ثانیه تغییر کند. دقت بالا در محاسبه دوز داروها، توانایی کار تیمی نزدیک با جراح و پرستار اتاق عمل، و تحمل ایستادن طولانی مدت هم از ویژگی هایی است که در این حرفه اهمیت زیادی دارد. کار شیفتی، از جمله شیفت های شب و کشیک های اورژانسی، بخش جدایی ناپذیر این حرفه است و کسی که به دنبال ساعت کاری ثابت و پیش بینی پذیر است، باید این موضوع را از همان ابتدا در نظر بگیرد. داوطلبی که از دیدن خون و ابزار جراحی احساس ناراحتی شدید می کند، بهتر است پیش از انتخاب این رشته، از طریق بازدید یا صحبت با دانشجویان فعلی، شناخت دقیق تری از محیط واقعی کار به دست بیاورد.
بازار کار رشته هوشبری
بازار کار رشته هوشبری تا حد زیادی به تعداد اتاق های عمل فعال در بیمارستان ها و مراکز جراحی وابسته است. از آنجا که هیچ عمل جراحی بزرگی بدون حضور یک متخصص هوشبری قابل انجام نیست، تقاضا برای این نیرو در بیمارستان های دولتی و خصوصی، کلینیک های تخصصی و مراکز درمان درد نسبتا پایدار باقی مانده است. برخی فارغ التحصیلان این رشته بعد از چند سال تجربه، مسیر تدریس در آموزشکده های پیراپزشکی یا فعالیت در مراکز خصوصی زیبایی و درمان درد را هم دنبال می کنند و بخشی دیگر ترجیح می دهند تحصیل را تا مقطع کارشناسی ارشد ادامه دهند. حقوق و مزایای این حرفه در بخش دولتی معمولا با کارانه های شیفت شب و کار در بخش های ویژه افزایش پیدا می کند، موضوعی که آن را از بسیاری از مشاغل با ساعت کاری ثابت متمایز می کند. با این حال، مثل بسیاری از رشته های علوم پزشکی، توزیع فرصت های شغلی در شهرهای بزرگ و کوچک یکسان نیست و داوطلبان بهتر است پیش از انتخاب رشته، وضعیت بازار کار منطقه مورد نظرشان را هم بررسی کنند.
جمع بندی
رشته هوشبری برای کسی که به کار در محیط پرتنش اما پرمعنای اتاق عمل علاقه دارد و از مسئولیت مستقیم در لحظات حساس نمی ترسد، انتخاب مناسبی است. شناخت دقیق ماهیت این رشته، نبود گرایش رسمی در مقطع کارشناسی، مهارت های لازم برای موفقیت در آن و بازار کار واقعی اش، پیش از قرار گرفتن در فهرست انتخاب رشته، از تصمیم های عجولانه بعد از ورود به دانشگاه جلوگیری می کند. مشورت با فارغ التحصیلان این رشته، پیش از ثبت نهایی انتخاب رشته، تصویر واقع بینانه تری از هر دو جنبه مثبت و دشوار این حرفه در اختیار داوطلب قرار می دهد.