خیلی ها وقتی اسم باستان شناسی را می شنوند یاد فیلم های ماجراجویی و کاوش های افسانه ای می افتند، در حالی که واقعیت این رشته خیلی علمی تر، آرام تر و پژوهش محورتر از تصور رایج است. اگر برای انتخاب رشته باستان شناسی فکر می کنید، بهتر است اول تصویر واقعی رشته را بشناسید، نه تصویر سینمایی اش را، چون تفاوت این دو تصویر می تواند روی رضایت شغلی آینده تان اثر جدی بگذارد.
در ادامه می خوانید
گرایش های رشته باستان شناسی
گرایش های رشته باستان شناسی معمولاً شامل باستان شناسی پیش از تاریخ، دوران تاریخی و دوران اسلامی می شود و بعضی دانشگاه ها گرایش باستان شناسی زیرآبی را هم دارند که به کاوش آثار غرق شده در آب می پردازد. هر گرایش روش های میدانی و ابزارهای پژوهشی مخصوص به خودش را دارد، برای همین آشنایی مقدماتی با تفاوت این گرایش ها پیش از انتخاب رشته کمک می کند مسیر مناسب علاقه تان را زودتر پیدا کنید. برای مثال، کسی که بیشتر به دوران اسلامی علاقه دارد ممکن است در همان دانشگاه هم به سمت درس های معماری تاریخی و کتیبه شناسی کشیده شود، در حالی که علاقه مندان دوران پیش از تاریخ بیشتر با روش های زمین شناسی و مطالعه بقایای انسانی سروکار پیدا می کنند.
ظرفیت پذیرش رشته باستان شناسی
ظرفیت پذیرش رشته باستان شناسی محدود است، چون این رشته زیاد پرمتقاضی نیست و تعداد دانشگاه هایی که آن را ارائه می دهند هم زیاد نیست. همین دو موضوع کنار هم باعث می شود رقابت واقعی کمتر از چیزی باشد که تصور می کنید، به شرطی که علاقه واقعی و صبر برای کار پژوهشی داشته باشید. با این حال، چون تعداد صندلی ها هم کم است، حتی همین رقابت محدود را نباید دست کم گرفت. توجه به این نکته هم مهم است که تعداد پذیرش هر سال ممکن است در بعضی دانشگاه ها به تک رقمی برسد، پس نوسان های سالانه ظرفیت را حتماً در دفترچه همان سال ببینید.
دانشگاه های رشته باستان شناسی
دانشگاه های رشته باستان شناسی معمولاً دانشگاه های سراسری با سابقه علمی در حوزه میراث فرهنگی و علوم انسانی هستند. چون تعداد این دانشگاه ها محدود است، پیشنهاد می شود قبل از انتخاب رشته، فهرست دقیق دانشگاه های پذیرنده همان سال را از دفترچه انتخاب رشته بررسی کنید و همزمان نگاهی هم به شغل های رشته انسانی بیندازید تا از آینده شغلی رشته مطمئن شوید.
فعالیت میدانی و پژوهشی
بخش قابل توجهی از آموزش باستان شناسی در قالب کارگاه های میدانی و شرکت در کاوش های علمی زیر نظر اساتید انجام می شود، نه فقط کلاس های تئوری. دانشجویان این رشته باید آمادگی کار طولانی در فضای باز، مستندسازی دقیق یافته ها و همکاری تیمی در پروژه های پژوهشی را داشته باشند. این بخش عملی، تفاوت اصلی بین تصور عمومی از باستان شناسی و واقعیت روزمره این حرفه است.
بازار کار رشته باستان شناسی
فارغ التحصیلان باستان شناسی معمولاً در سازمان های میراث فرهنگی، موزه ها، پایگاه های پژوهشی محوطه های تاریخی و پروژه های حفاظت و مرمت آثار باستانی مشغول به کار می شوند. بعضی ها هم مسیر پژوهش دانشگاهی و تدریس را دنبال می کنند. تعداد جایگاه های شغلی رسمی در این حوزه محدود است، برای همین صبر و پشتکار برای ساختن سابقه پژوهشی از همان سال های دانشجویی اهمیت زیادی دارد. مشارکت در کاوش های علمی دانشگاه، حتی به عنوان همیار پژوهشی، معمولاً اولین قدم واقعی در این مسیر شغلی است.
جمع بندی
باستان شناسی برای کسی که واقعاً به تاریخ و کاوش علمی علاقه دارد، رشته ای پر از تجربه های میدانی و پژوهشی است، نه شغلی پرزرق وبرق سینمایی. پیش از ثبت این رشته در اولویت هایتان، مرور بودجه بندی تاریخ کنکور انسانی هم می تواند کمک کند بسنجید علاقه تان به تاریخ چقدر واقعی و پایدار است.