علاقه به رویدادهای گذشته، تحلیل تحولات جوامع و خواندن منابع تاریخی دارید؟ اگر جواب تان مثبت است، شاید وقتش رسیده جدی تر به انتخاب رشته تاریخ فکر کنید؛ رشته ای که برخلاف تصور رایج، فقط حفظ وقایع تاریخی نیست. خیلی از داوطلبانی که این رشته را کنار می گذارند، تصویر درستی از محتوای واقعی درس هایش ندارند و آن را با کلاس های تاریخ دوره دبیرستان اشتباه می گیرند.
در ادامه می خوانید
چرا رشته تاریخ را انتخاب کنیم
رشته تاریخ زیرمجموعه علوم انسانی است و روی تحلیل رویدادهای گذشته، از دوران باستان تا تاریخ معاصر، تمرکز دارد. برخلاف چیزی که خیلی ها فکر می کنند، این رشته فقط حفظ کردن تاریخ نیست؛ بخش زیادی از آن تحلیل منابع، مقایسه روایت های مختلف و درک علت و معلول رویدادهاست. دانش آموخته های این رشته معمولاً در حوزه های پژوهش، آموزش و موزه داری فعالیت می کنند و یاد می گیرند چطور یک رویداد را از زاویه های مختلف بررسی کنند، نه فقط از یک روایت واحد. همین مهارت تحلیل چندجانبه است که این رشته را از خیلی رشته های دیگر علوم انسانی متمایز می کند.
گرایش های رشته تاریخ
گرایش های رشته تاریخ در مقطع کارشناسی معمولاً به شکل یک رشته واحد ارائه می شود و دانشجو با دوره های مختلف تاریخ ایران باستان، تاریخ اسلام و تاریخ معاصر آشنا می شود؛ گرایش بندی جدی تر مثل تاریخ ایران دوره اسلامی یا تاریخ عمومی، معمولاً از مقطع کارشناسی ارشد شروع می شود. در همین مقطع کارشناسی، دانشجو معمولاً با روش تحقیق تاریخی، منبع شناسی و گاهی زبان های کمکی مثل عربی یا یکی از زبان های خارجی هم آشنا می شود تا بتواند منابع دست اول را مستقیم بخواند. این آشنایی زبانی، هرچند در ابتدا سخت به نظر می رسد، بعدها یکی از نقاط قوت اصلی فارغ التحصیلان جدی این رشته در پژوهش می شود.
مهارت های لازم برای موفقیت در رشته تاریخ
موفقیت در این رشته فقط به علاقه به گذشته محدود نمی شود. توانایی خواندن متون طولانی و گاهی دشوار، صبر برای مقایسه چند منبع درباره یک رویداد واحد، و مهارت نوشتن روشن و مستند از مهم ترین ویژگی هایی است که یک دانشجوی تاریخ باید در طول تحصیل تقویت کند. کسی که با خواندن حجم بالای متن راحت نیست یا از نوشتن تحلیلی فراری است، معمولاً در سال های اول این رشته با چالش جدی روبه رو می شود، حتی اگر علاقه نظری زیادی هم به تاریخ داشته باشد.
بازار کار و مسیر شغلی فارغ التحصیلان تاریخ
مسیرهای شغلی این رشته محدود به تدریس نیست. فارغ التحصیلان تاریخ در پژوهشگاه ها، آرشیوهای اسناد، موزه ها، سازمان های میراث فرهنگی و رسانه های مستندساز هم جذب می شوند. کسی که نوشتن را دوست دارد، می تواند مسیر پژوهش و تالیف را هم دنبال کند؛ ناشران و رسانه های تخصصی همیشه به تحلیلگر و نویسنده آشنا به تاریخ نیاز دارند. باید در نظر داشت که این بازار کار نسبت به رشته های فنی رقابتی تر است و معمولاً کسانی موفق ترند که در کنار مدرک، مهارت نوشتن و پژوهش مستقل را هم جدی گرفته باشند؛ برای همین بسیاری از دانشجویان جدی این رشته از همان سال های اول، مقاله نویسی یا همکاری با نشریات تخصصی را هم شروع می کنند.
ظرفیت پذیرش رشته تاریخ
ظرفیت پذیرش رشته تاریخ نسبت به بسیاری از رشته های علوم انسانی، در تعداد قابل توجهی از دانشگاه های دولتی سراسر کشور تعریف شده؛ به همین دلیل شانس قبولی در آن، به خصوص برای داوطلبانی که منطقه یا شهر محل تحصیل شان برایشان انعطاف پذیر است، معمولاً بهتر از رشته های تخصصی و کم ظرفیت تر است.
دانشگاه های رشته تاریخ
دانشگاه های رشته تاریخ طیف گسترده ای از دانشگاه های دولتی بزرگ تا دانشگاه های کوچک تر شهرستانی را شامل می شود. برای انتخاب دانشگاه مناسب، فقط به اسم و شهرت دانشگاه نگاه نکنید؛ امکاناتی مثل کتابخانه تخصصی، آرشیو اسناد و ترکیب اساتید هم در کیفیت آموزش این رشته خیلی تاثیرگذار است. دانشگاهی که کتابخانه غنی تر و اساتید پژوهش محورتری دارد، معمولاً فرصت های بهتری برای ورود جدی به دنیای پژوهش تاریخی در اختیار دانشجو می گذارد.
جمع بندی
تاریخ رشته ای است که میوه اش را دیر می دهد؛ نتیجه اش نه در یک ترم، که در طول چهار سال تحصیل و بعد از آن در پژوهش و تدریس دیده می شود. کسی که به دنبال نتیجه سریع و ملموس است، شاید در ابتدا از این رشته ناامید شود، اما کسی که برای یادگیری عمیق صبر دارد، همین ویژگی را نقطه قوت آن می بیند. پیش از ثبت نام نهایی، لیست علاقه مندی هایتان را با بهترین دانشگاه های رشته انسانی کنار هم بگذارید و برای مقایسه بیشتر، سری هم به انتخاب رشته باستان شناسی و انتخاب رشته ایران شناسی بزنید.