داوطلبان گروه ریاضی معمولاً وقتی صحبت از رشته های مهندسی می شود، تمرکزشان روی چند رشته ی شناخته شده مثل عمران، برق و کامپیوتر می ماند و کمتر سراغ رشته های تخصصی تر می روند. کسی که به کار در فضای باز، زمین شناسی و مدیریت پروژه های استخراج علاقه دارد، ممکن است انتخاب رشته مهندسی معدن را حتی امتحان هم نکند، در حالی که این رشته با ظرفیت محدود اما بازار کار نسبتاً مشخص، برای بخشی از داوطلبان انتخاب منطقی تری از خیلی رشته های پرطرفدار است.
در ادامه می خوانید
این رشته دقیقاً چه کاری انجام می دهد
مهندس معدن مسئول شناسایی، طراحی و مدیریت فرآیند استخراج مواد معدنی است، از زغال سنگ و مس گرفته تا سنگ آهن، طلا و سنگ های تزئینی. کار این رشته ترکیبی از زمین شناسی، مکانیک سنگ، ایمنی معدن و مدیریت پروژه است. برخلاف تصور رایج که مهندس معدن را همیشه داخل تونل و زیر زمین تصور می کند، بخش بزرگی از کار روزمره در دفتر فنی، روی نقشه های استخراج و مدل های سه بعدی معدن انجام می شود و حضور میدانی معمولاً برای بازرسی، نمونه برداری و نظارت بر اجرای طرح است.
دروس اصلی و مهارت های موردنیاز این رشته
برنامه ی درسی این رشته شامل دروسی مثل زمین شناسی مهندسی، مکانیک سنگ، استخراج معدن، فرآوری مواد معدنی، نقشه برداری و ایمنی و بهداشت شغلی است. دانشجو علاوه بر مباحث فنی، با نرم افزارهای مدل سازی معدن و سیستم اطلاعات جغرافیایی هم کار می کند، چون طراحی امروز معادن بدون ابزارهای دیجیتال تقریباً غیرممکن شده است. توانایی کار تیمی و تصمیم گیری زیر فشار هم اهمیت زیادی دارد، چون تصمیم های اشتباه در طراحی معدن می تواند هزینه ی مالی و ایمنی سنگینی داشته باشد.
گرایش های مهندسی معدن
گرایش های مهندسی معدن عمدتاً از مقطع کارشناسی ارشد به بعد شکل می گیرند؛ مسیرهایی مثل استخراج، اکتشاف، مکانیک سنگ و فرآوری مواد معدنی از رایج ترین آن ها هستند. کسی که بیشتر جذب کار میدانی و اجرایی می شود معمولاً به سمت گرایش استخراج می رود، در حالی که علاقه مندان به تحلیل داده های زمین شناسی و تفسیر ساختار زمین، اکتشاف را ترجیح می دهند. گرایش فرآوری مواد معدنی هم برای کسانی مناسب است که بیشتر به شیمی و فرآیندهای صنعتی تمایل دارند تا کار مستقیم در دل معدن.
ظرفیت دانشگاه های مهندسی معدن
ظرفیت دانشگاه های مهندسی معدن در کنکور سراسری، نسبت به رشته هایی مثل کامپیوتر یا برق، به مراتب محدودتر است و بیشتر در دانشگاه های صنعتی و مادر مثل تهران، امیرکبیر، صنعتی اصفهان، شاهرود و یزد ارائه می شود. همین محدودیت باعث می شود رتبه لازم برای قبولی کنکور در دانشگاه های شناخته شده ی این رشته، بهتر از چیزی باشد که خیلی ها در نگاه اول تصور می کنند. داوطلبی که رتبه ی متوسط رو به بالایی در گروه ریاضی دارد، معمولاً شانس قبولی در دانشگاه های معتبر این رشته را بیشتر از رشته های پرمتقاضی خواهد داشت.
بازار کار مهندسی معدن
بازار کار مهندسی معدن عمدتاً به شرکت های معدنی، پیمانکاری و صنایع فولاد و فلزات وابسته است و بیشتر فرصت های شغلی در استان هایی مثل کرمان، یزد، خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان متمرکز است، جایی که معادن بزرگ کشور فعال هستند. این یعنی داوطلب باید از همان ابتدا آمادگی جابه جایی و کار در مناطق دورتر از مراکز استان را هم در نظر بگیرد. برای کسانی که دنبال شغل های رشته ریاضی با ماهیت میدانی و فنی هستند، همین ویژگی می تواند هم یک مزیت رقابتی و هم یک چالش جدی باشد.
جمع بندی
پیش از ثبت انتخاب، بد نیست این رشته را با نزدیک ترین رقیب هایش مثل مهندسی نفت و مهندسی متالورژی مقایسه کنید و به تراز یا رتبه در انتخاب رشته سراسری هرکدام نگاه دقیق تری بیندازید. مهندسی معدن رشته ای نیست که برای همه مناسب باشد، اما برای داوطلبی که هم به علوم زمین علاقه دارد و هم از کار پروژه محور خوشش می آید، انتخابی است که ارزش بررسی جدی دارد.