بعضی سوال ها بین داوطلبان کنکور زیاد در ذهن شکل می گیرد اما کمتر جایی با لحن ساده و بدون قضاوت به آن ها پاسخ داده می شود. یکی از همین سوال ها، رابطه ی خودارضایی و درس خواندن است؛ موضوعی که نه باید بزرگ نمایی شود و نه باید کاملاً نادیده گرفته شود.
در ادامه می خوانید
رابطه خودارضایی و درس خواندن
بدن بعد از این رفتار، به طور طبیعی وارد فاز کوتاهی از افت انرژی و خواب آلودگی می شود؛ این یک واکنش فیزیولوژیک عادی است، نه چیزی غیرطبیعی یا نگران کننده. مشکل از جایی شروع می شود که این افت انرژی درست وسط ساعت مطالعه رخ بدهد و داوطلب را از ادامه ی درس باز دارد یا او را به تعویق انداختن برنامه ی روزانه اش عادت بدهد.
چرا این موضوع کمتر صریح مطرح می شود
دلیل اصلی سکوت اطراف این موضوع بیشتر فرهنگی است تا علمی؛ خیلی از داوطلبان از پرسیدن سوال درباره ی آن خجالت می کشند و در نتیجه اطلاعات نادرست یا نگرانی بی مورد جایگزین یک نگاه واقع بینانه می شود. نگاه واقع بینانه این است که این رفتار در حد اعتدال، آسیب جدی به تمرکز یا حافظه وارد نمی کند؛ آنچه واقعاً مساله ساز است، تکرار بی برنامه و بدون کنترل آن در ساعت هایی است که باید صرف مطالعه شود.
تاثیر خودارضایی بر تمرکز
تاثیر خودارضایی بر تمرکز بیشتر به دفعات و زمان انجام آن برمی گردد تا خود عمل. انجام مکرر و بدون کنترل، به خصوص در ساعت هایی که باید برای درس اختصاص داده شود، تمرکز را برای مدتی کاهش می دهد و ذهن را به سمت حواس پرتی بیشتر می برد. راه حل، سرکوب کامل یا احساس گناه نیست؛ بلکه آگاهی از زمان بندی و جلوگیری از تکرار بی برنامه است.
چطور تعادل را حفظ کنیم
یک راهکار ساده، جدا کردن ساعت های مطالعه ی اصلی از باقی روز است؛ یعنی در بازه هایی که برای درس خواندن برنامه ریزی شده، گوشی و فضای اطراف به گونه ای مدیریت شود که حواس پرتی کمتر اتفاق بیفتد. جایگزین کردن این نیاز با فعالیت هایی مثل ورزش کوتاه، دوش گرفتن یا پیاده روی، هم انرژی بدن را در مسیر دیگری تخلیه می کند و هم اثر جانبی کمتری روی برنامه ی درسی می گذارد. برنامه ریزی از قبل هم کمک کننده است؛ اختصاص دادن یک بازه ی مشخص در پایان روز، بعد از تمام شدن ساعت های اصلی مطالعه، باعث می شود این نیاز به جای رخ دادن در وسط برنامه ی درسی، در زمانی کنترل شده و از پیش تعیین شده مدیریت شود.
چه زمانی نیاز به مشورت تخصصی دارد
در اکثر موارد، این موضوع با کمی نظم و آگاهی به تنهایی قابل مدیریت است و نیازی به دخالت فرد دیگری ندارد. اما اگر داوطلبی حس می کند این رفتار خارج از کنترلش شده، به دفعات زیاد در طول روز تکرار می شود و به هیچ وجه نمی تواند برنامه ی درسی اش را حفظ کند، بهتر است این موضوع را با یک مشاور یا روان شناس آموزش دیده در میان بگذارد، نه این که تنها با خودش کلنجار برود. صحبت درباره ی این مساله با یک متخصص نشانه ی ضعف نیست؛ دقیقاً همان کاری است که برای هر عادت دیگری که کنترل زندگی روزمره را از دست فرد خارج کند، توصیه می شود.
مدیریت انرژی در سال کنکور
در مدیریت انرژی در سال کنکور، هر عادتی که به طور مکرر انرژی ذهنی را می گیرد باید شناسایی و کنترل شود، از جمله همین موضوع. این نوع خستگی اگر با خستگی دوران کنکور ناشی از عوامل دیگر جمع شود، افت تمرکز محسوس تر می شود.
جمع بندی
این موضوع نه باید سرکوب و پنهان شود، نه بدون کنترل رها شود؛ تعادل و آگاهی از زمان بندی، تفاوت اصلی بین یک عادت بی ضرر و یک مانع واقعی برای درس خواندن است. هدف نهایی این نیست که این بخش از زندگی کامل حذف شود، بلکه این است که جایگاهش در برنامه ی روزانه مشخص و کنترل شده باشد. کنار آن، توجه به افزایش تمرکز در سال کنکور و مدیریت استرس کنکور به شکل کلی تر هم به همین تعادل کمک می کند.