علوم و فنون ادبی در پایه ی دوازدهم دیگر یک درس جانبی نیست؛ چون کتاب دهم و یازدهم هم در طراحی سوالات کنکور دخیل هستند، حجم واقعی این درس برای داوطلب دوازدهمی از سه سال جمع می شود، نه فقط از یک سال. همین جمع شدن سه سال مطلب است که مدیریت زمان مطالعه در این پایه را حساس تر می کند.
برای داوطلبی که می خواهد در این درس نمره ی بالا بگیرد، نگاه کردن به آن به عنوان یک پروژه ی سه ساله، نه یک کتاب یک ساله، اولین قدم واقع بینانه است.
در ادامه می خوانید
اهمیت این درس در کنکور
بخش دوازدهم معمولا شامل انواع نثر و شعر معاصر و تکمیل مباحث سبک شناسی است، و از نظر تعداد سوال در کنکور رشته ی انسانی جایگاه قابل توجهی دارد. نادیده گرفتن این فصل ها به بهانه ی کمبود وقت، معمولا هزینه ی سنگینی در روز کنکور دارد، چون جبران آن ها در روزهای آخر عملا امکان پذیر نیست.
به همین دلیل، خیلی از مشاوران توصیه می کنند علوم و فنون ادبی دوازدهم همزمان با تدریس مدرسه پیش برود و انباشته نشود، چون این درس به دلیل ماهیت تجمعی اش، تاخیر در یادگیری اش گران تر از خیلی از دروس دیگر تمام می شود.
بودجه بندی علوم و فنون ادبی دوازدهم
بودجه بندی علوم و فنون ادبی دوازدهم نشان می دهد سهم مباحث همین پایه به تنهایی کمتر از دهم و یازدهم نیست، اما چون دیرتر تدریس می شود، وقت کمتری برای تثبیت آن باقی می ماند. به همین دلیل جمع بندی این فصل ها باید زودتر از حد معمول شروع شود، نه بعد از پایان کامل تدریس مدرسه.
توزیع سوالات بین سه پایه هم لزوما برابر نیست؛ در برخی سال ها ممکن است دوازدهم سهم بیشتری داشته باشد و در برخی سال ها این تعادل به نفع دهم و یازدهم تغییر کند، به همین دلیل تکیه ی صرف روی حدس درباره ی توزیع دقیق، انتخاب مطمئنی نیست.
خلاصه علوم و فنون ادبی دوازدهم
خلاصه علوم و فنون ادبی دوازدهم بهتر است در قالب جدول های کوتاه برای هر نوع وزن و قافیه نوشته شود، نه پاراگراف های طولانی. این شکل از خلاصه نویسی، مرور چند دقیقه ای پیش از هر آزمون آزمایشی را عملی می کند و نیاز به بازخوانی کامل کتاب را از بین می برد.
همین جدول ها اگر برای هر سه پایه به شکل یکسان تهیه شوند، امکان مقایسه ی سریع بین وزن ها و سبک های مختلف را هم فراهم می کنند، چیزی که در روزهای پرفشار پایانی سال ارزش زیادی دارد. استفاده از رنگ های متفاوت برای وزن های عروضی و آرایه های سبکی در همین جدول ها هم به یادسپاری بصری کمک می کند، به خصوص در مرور سریع چند دقیقه ای پیش از هر آزمون.
ترکیب سه پایه در جمع بندی نهایی
جمع بندی نهایی علوم و فنون ادبی، برخلاف بسیاری از دروس دیگر، نمی تواند فقط حول کتاب دوازدهم بچرخد. یک برنامه ی مرور خوب، هر هفته زمان مشخصی را به هر سه پایه اختصاص می دهد، حتی اگر حجم مطالب دوازدهم بیشتر باشد.
نادیده گرفتن دهم و یازدهم در این مرحله، به بهانه ی نزدیک بودن به کنکور، یکی از رایج ترین دلایل افت نمره در همین درس در روز آزمون است. توزیع متعادل زمان مرور بین سه پایه، هزینه ی کمتری نسبت به یادگیری اضطراری در روزهای آخر دارد. یک روش عملی، اختصاص یک روز ثابت در هفته فقط به مرور ترکیبی سه پایه است، به جای پراکنده کردن این مرور در میان کارهای دیگر.
جمع بندی
منابع علوم و فنون ادبی دوازدهم در این مرحله باید بیشتر حول تست های ترکیبی از هر سه پایه بچرخد، نه صرفا مباحث تازه ی دوازدهم. نکات کنکوری علوم و فنون دوازدهم هم معمولا به مدیریت زمان در فصل های عروضی برمی گردد، جایی که خیلی از داوطلبان بدون دلیل واضح زمان زیادی از دست می دهند. خیلی از داوطلبان همین اصول را برای منابع کنکور انسانی به طور کلی هم به کار می برند، نه فقط برای یک درس خاص.