باغبانی برای خیلی ها یعنی گلدان های خانگی یا حیاط پشتی، اما در مقیاس صنعتی، پشت هر گلخانه ی بزرگ یا باغ میوه ی صادراتی یک دانش تخصصی نشسته است. رشته مهندسی علوم باغبانی همین دانش را از کاشت و تغذیه گیاه تا برداشت و نگهداری محصول آموزش می دهد و یکی از رشته های زیرگروه تجربی کنکور سراسری است.
در ادامه می خوانید
گرایش های تخصصی رشته مهندسی علوم باغبانی
این رشته چند حوزه ی اصلی دارد: میوه کاری، سبزی و صیفی کاری، گیاهان زینتی، و گیاهان دارویی. برخی دانشجویان بیشتر به سمت تولید محصول در مقیاس بزرگ می روند و برخی دیگر به طراحی و پرورش گیاهان زینتی برای فضای داخلی و باغ ها علاقه دارند.
گلخانه داری هم بخش رو به رشد این رشته است، چون تولید محصول در فضای کنترل شده امکان برداشت در فصل های غیرمعمول را می دهد و از نظر اقتصادی برای بسیاری از تولیدکنندگان جذاب شده است.
گیاهان دارویی هم گرایشی است که در سال های اخیر توجه بیشتری گرفته، چون تقاضای صنایع دارویی و آرایشی بهداشتی گیاهی برای مواد اولیه ی باکیفیت افزایش پیدا کرده است. دانشجویی که این گرایش را انتخاب می کند، معمولا با شیمی گیاهی و فرآوری اولیه ی محصول هم آشنا می شود، نه فقط کاشت و برداشت.
دروس و مهارت های مورد نیاز
دروس پایه شامل فیزیولوژی گیاهی، خاک شناسی، تغذیه گیاه و آفات و بیماری های گیاهی است. در کنار این دروس نظری، کار عملی در گلخانه و مزرعه ی آموزشی بخش مهمی از برنامه ی درسی را تشکیل می دهد.
داوطلبی که به این رشته فکر می کند، خوب است بداند که کار میدانی و در معرض هوای آزاد بودن بخش جدایی ناپذیر این حرفه است، نه یک استثنا. کسانی که فقط دنبال کار اداری هستند، معمولا از این رشته رضایت کمتری دارند.
علاوه بر دروس تخصصی، آشنایی با اصول بازاریابی محصولات کشاورزی هم بخشی از برنامه ی برخی دانشگاه هاست، چون بسیاری از فارغ التحصیلان در نهایت با فروش و صادرات محصول هم درگیر می شوند، نه فقط تولید آن.
این رشته برای چه کسی جذاب است
این رشته برای کسی مناسب است که هم به زیست شناسی گیاهی علاقه ی واقعی دارد و هم از کار مداوم و صبورانه با موجود زنده، که نتیجه اش گاهی ماه ها بعد دیده می شود، ناراحت نمی شود. کسی که دنبال نتیجه ی سریع و کار کاملا اداری است، معمولا از این رشته انتظار درستی ندارد.
آشنایی اولیه با کار کشاورزی، حتی در حد باغچه ی خانگی یا یک دوره ی کوتاه کار در گلخانه، می تواند به داوطلب کمک کند پیش از قبولی مطمئن شود این نوع کار واقعا او را راضی می کند یا نه.
دانشگاه های رشته مهندسی علوم باغبانی و ظرفیت پذیرش
دانشگاه های رشته مهندسی علوم باغبانی اغلب دانشگاه هایی با دانشکده ی کشاورزی قوی هستند، مثل دانشگاه های کرج، شیراز، مشهد و اصفهان که هرکدام گرایش های متفاوتی را قوی تر پوشش می دهند. انتخاب دانشگاه بر اساس گرایش مدنظر داوطلب می تواند در آینده ی شغلی تفاوت ایجاد کند.
ظرفیت پذیرش رشته مهندسی علوم باغبانی هرساله در دفترچه ی انتخاب رشته منتشر می شود و بین دانشگاه های دولتی، غیرانتفاعی و پیام نور تفاوت زیادی دارد. مقایسه ی این ظرفیت ها در کنار رتبه ی داوطلب، اولین قدم واقع بینانه در انتخاب رشته است.
برخی دانشگاه ها این رشته را در دوره ی روزانه و شبانه هر دو ارائه می دهند که از نظر شهریه و سطح رقابت پذیرش تفاوت محسوسی با هم دارند. داوطلبی که به دوره ی روزانه علاقه دارد، باید توجه کند که رتبه ی لازم برای این دوره معمولا از دوره ی شبانه سخت گیرانه تر است.
جمع بندی
رشته مهندسی علوم باغبانی ترکیبی از دانش زیستی و کار عملی است که در کنار رشته مهندسی علوم دامی بخش بزرگی از رشته های کشاورزی کنکور را تشکیل می دهد. شناخت گرایش ها پیش از انتخاب رشته کمک می کند تا داوطلب مسیری را انتخاب کند که هم به آن علاقه دارد و هم بازار کار آن را می شناسد.