صنعت دام و طیور کشور، از مرغداری های کوچک تا واحدهای بزرگ تولید شیر و گوشت، به نیروی متخصصی نیاز دارد که هم تغذیه دام را بشناسد و هم مدیریت واحد پرورشی را بلد باشد. این نیاز، جایگاه رشته مهندسی علوم دامی را در میان رشته های کشاورزی مهم کرده است.
در ادامه می خوانید
زمینه های تخصصی رشته مهندسی علوم دامی
این رشته زمینه های متعددی مثل تغذیه دام، اصلاح نژاد، پرورش طیور، و مدیریت واحدهای دامپروری را پوشش می دهد. برخی فارغ التحصیلان روی گاوداری های شیری تمرکز می کنند و برخی دیگر مسیر مرغداری صنعتی یا کارخانه های خوراک دام را انتخاب می کنند.
تغذیه دام به تنهایی یک تخصص گسترده است، چون جیره ی غذایی هر دام باید بر اساس سن، نژاد و هدف تولید، شیر، گوشت یا تخم مرغ، طراحی شود. اشتباه در این محاسبه می تواند هزینه ی زیادی برای واحد تولیدی داشته باشد، به همین دلیل کارشناسان تغذیه دام معمولا از ابتدای کار تقاضای بالایی دارند.
برخی دانشگاه ها گرایش آبزی پروری را هم زیرمجموعه ی همین رشته یا رشته ای بسیار نزدیک به آن ارائه می دهند، جایی که به جای دام و طیور، تمرکز اصلی روی پرورش ماهی و میگو در استخرهای پرورشی است.
تفاوت مهندسی علوم دامی با دامپزشکی
یکی از سردرگمی های رایج داوطلبان، اشتباه گرفتن این رشته با دامپزشکی است. دامپزشک وظیفه ی تشخیص و درمان بیماری های دام را برعهده دارد، اما مهندس علوم دامی روی تغذیه، پرورش و مدیریت اقتصادی واحد تولیدی کار می کند، نه درمان بیماری.
این تفاوت روی مسیر شغلی هم اثر می گذارد؛ فارغ التحصیل علوم دامی معمولا در کارخانه ی خوراک دام، واحد تولیدی، یا سازمان های کشاورزی مشغول می شود، در حالی که دامپزشکی مسیر بالینی و درمانی جداگانه ای دارد که مدرک متفاوتی هم می طلبد.
این تفاوت به این معنا نیست که دو رشته ارتباطی با هم ندارند؛ در بسیاری از واحدهای دامپروری بزرگ، مهندس علوم دامی و دامپزشک به صورت مشترک کار می کنند، یکی مسئول تغذیه و مدیریت و دیگری مسئول سلامت دام هاست.
چه کسی در این رشته موفق تر است
داوطلبی که از کار در فضای باز و نزدیکی به دام ناراحت نمی شود و به محاسبات دقیق مثل جیره نویسی علاقه دارد، معمولا در این رشته موفق تر است. کسی که تصور می کند این رشته یعنی فقط مطالعه ی نظری زیست شناسی، بهتر است پیش از انتخاب رشته با جزئیات کار میدانی آن هم آشنا شود.
بازار کار و ظرفیت پذیرش رشته مهندسی علوم دامی
از نظر بازار کار رشته تجربی، علوم دامی یکی از گزینه هایی است که ارتباط مستقیم با صنعت واقعی دارد، چون تولید پروتئین حیوانی همیشه در کشور تقاضا دارد. کارخانه های خوراک دام، واحدهای پرورش صنعتی و شرکت های مشاوره ی دامپروری از جمله محل های اشتغال هستند.
ظرفیت پذیرش رشته مهندسی علوم دامی در دانشگاه های مختلف تفاوت زیادی دارد و معمولا در دانشگاه های با سابقه ی قوی تر در کشاورزی بیشتر است. دانشگاه های رشته مهندسی علوم دامی شامل مجموعه ای از دانشگاه های دولتی سراسر کشور می شوند که هرکدام ظرفیت متفاوتی در دفترچه ی انتخاب رشته دارند.
قیمت جهانی خوراک دام هم مستقیم روی این صنعت اثر می گذارد؛ در سال هایی که قیمت نهاده ها افزایش پیدا می کند، بسیاری از واحدهای دامپروری برای کاهش هزینه به کارشناس تغذیه نیاز بیشتری پیدا می کنند، نه کمتر، و همین موضوع تقاضای بازار کار این رشته را نسبتا پایدار نگه داشته است.
جمع بندی
رشته مهندسی علوم دامی برای کسی مناسب است که هم به زیست شناسی حیوانی علاقه دارد و هم از کار در محیط دامپروری واقعی، نه فقط آزمایشگاه، خوشش می آید. شناخت درست تفاوت این رشته با گزینه های مشابه مثل رشته مهندسی علوم باغبانی، انتخاب رشته را واقع بینانه تر می کند.