برای داوطلبی که هدف نهایی اش رسیدن به شغل قضاوت است، انتخاب رشته فقه و حقوق امامی یکی از نزدیک ترین مسیرهای دانشگاهی به این هدف محسوب می شود، چون مبنای فقهی نظام قضایی کشور بر همین مذهب استوار است.
در ادامه می خوانید
چرا این رشته به مسیر قضاوت نزدیک است
داوطلبان آزمون قضاوت معمولاً باید تسلط خوبی روی فقه استدلالی داشته باشند، و فارغ التحصیلان فقه و حقوق امامی از همان ترم های اول تحصیل با همین مبانی درگیر می شوند. همین آشنایی زودهنگام، مسیر آماده شدن برای آزمون های استخدامی حوزه ی قضایی را برایشان کوتاه تر می کند. در بسیاری از آزمون های استخدامی حقوقی و قضایی هم، تسلط عملی بر متون فقه استدلالی یک امتیاز واقعی محسوب می شود، نه صرفاً یک عنوان درسی در کارنامه ی تحصیلی.
گرایش های فقه و حقوق امامی
گرایش های فقه و حقوق امامی در مقاطع بالاتر می تواند شامل فقه خانواده، فقه جزایی یا فقه اقتصادی باشد. هر کدام از این زیرشاخه ها به یک حوزه ی خاص از زندگی اجتماعی و اقتصادی مربوط می شود، برای همین انتخاب گرایش بهتر است با در نظر گرفتن مسیر شغلی مدنظر داوطلب انجام شود. کسانی که می خواهند دید تطبیقی تری هم نسبت به مذاهب اسلامی دیگر داشته باشند، معمولاً کنار این رشته انتخاب رشته فقه و حقوق مذاهب اسلامی را هم بررسی می کنند تا افق مطالعاتی شان محدود به یک مذهب نماند.
ظرفیت دانشگاه ها و اعتبار فارغ التحصیلی
ظرفیت دانشگاه های فقه و حقوق امامی در دانشگاه های دولتی و علوم اسلامی متعدد نسبتاً بالاست، چون این رشته در فهرست بسیاری از دانشگاه های علوم انسانی کشور دیده می شود. با این حال، بین دانشگاه های مختلف از نظر کیفیت آموزشی و اعتبار فارغ التحصیلی تفاوت محسوسی وجود دارد، پس صرف پیدا کردن یک کد رشته ی خالی کافی نیست و باید به اعتبار دانشگاه هم توجه شود.
مسیر وکالت در کنار قضاوت
غیر از قضاوت، مسیر وکالت هم برای این فارغ التحصیلان کاملاً باز است؛ ثبت نام در اتحادیه سراسری کانون وکلا برایشان مثل دانش آموخته های حقوق معمولی امکان پذیر است، البته پس از طی آزمون ورودی و دوره ی کارآموزی. برای انتخاب دانشگاه مناسب، توجه به سرفصل درس ها و تعداد واحدهای عملی هر دانشگاه هم اهمیت دارد، چون این جزئیات بین دانشگاه های مختلف ارائه دهنده ی این رشته با هم فرق دارد و می تواند روی کیفیت آمادگی برای آزمون های بعدی تاثیر بگذارد.
دروس اصلی و مهارت های مورد نیاز
برنامه ی درسی فقه و حقوق امامی معمولاً ترکیبی از ادبیات عرب، اصول فقه، فقه استدلالی در ابواب مختلف و آشنایی با حقوق موضوعه است. برای موفقیت در این دروس، توانایی خواندن و تحلیل متون عربی کلاسیک اهمیت زیادی دارد، چون بسیاری از منابع اصلی فقهی هنوز به فارسی ترجمه ی کامل و دقیق ندارند. عادت به مطالعه ی دقیق و مرحله به مرحله، به جای مرور سطحی و سریع، در این رشته نتیجه ی بهتری می دهد؛ دروس فقهی معمولاً لایه به لایه پیش می روند و جا انداختن یک مرحله، فهم مراحل بعدی را سخت تر می کند.
تفاوت این رشته با حقوق قضایی معمولی
رشته ی حقوق قضایی معمولی هم مسیری به سمت شغل قضاوت دارد، اما تمرکز اصلی آن روی قوانین موضوعه و آیین دادرسی است، نه فقه استدلالی. کسی که از فقه و حقوق امامی فارغ التحصیل می شود، معمولاً پایه ی فقهی قوی تری برای بخش هایی از آزمون قضاوت دارد که به احکام و استنباط فقهی مربوط می شود، در حالی که فارغ التحصیل حقوق معمولی در بخش های مرتبط با آیین دادرسی و قوانین موضوعه معمولاً دست بازتری دارد. به همین دلیل بعضی داوطلبان علاقه مند به قضاوت، پیش از انتخاب نهایی این دو رشته را با دقت کنار هم مقایسه می کنند تا ببینند کدام یک با نقاط قوت خودشان همخوانی بیشتری دارد.
جمع بندی
برای داوطلبی که جدی به فکر مسیر قضاوت یا وکالت است، این رشته یکی از منطقی ترین گزینه های موجود در دفترچه محسوب می شود. پیش از انتخاب نهایی، بررسی رتبه لازم برای قبولی کنکور در دانشگاه های مدنظر پیشنهاد می شود تا از غافلگیری در روز اعلام نتایج جلوگیری شود.