فقه و حقوق مذاهب اسلامی را نباید با رشته حقوق معمولی اشتباه گرفت؛ این دو مسیر شباهت اسمی دارند اما محتوا و بازار کارشان فرق زیادی با هم دارد. انتخاب رشته فقه و حقوق مذاهب اسلامی بیشتر برای کسانی مناسب است که به مطالعه تطبیقی فقه اسلامی در کنار نظام حقوقی علاقه دارند، نه صرفاً حقوق مدنی و جزا. این تفاوت ماهیت، دلیل اصلی است که خیلی از داوطلبان بعد از ثبت نام متوجه می شوند انتظارشان از این رشته با واقعیت دروس فاصله داشته.
در ادامه می خوانید
آشنایی با رشته فقه و حقوق مذاهب اسلامی
این رشته در گروه انسانی کنکور سراسری پذیرش دارد و ترکیبی از دروس فقه تطبیقی، اصول فقه و مبانی حقوق است. برخلاف رشته حقوق که بیشتر حول قوانین موضوعه می چرخد، اینجا تمرکز روی مقایسه دیدگاه مذاهب اسلامی مختلف در مسائل فقهی و حقوقی است. دانشجوی این رشته با متون فقهی مذاهب مختلف اسلامی و روش استنباط احکام در هر کدام آشنا می شود، مهارتی که در رشته حقوق معمولی جایگاه چندانی ندارد.
گرایش های فقه و حقوق مذاهب اسلامی
گرایش های فقه و حقوق مذاهب اسلامی در مقاطع تحصیلات تکمیلی می تواند به سمت فقه مقارن، حقوق خصوصی اسلامی یا مطالعات فقهی تخصصی تر برود. انتخاب گرایش معمولاً به علاقه فرد به کار پژوهشی یا کار اجرایی در نهادهای حقوقی و قضایی بستگی دارد. فقه مقارن معمولاً برای کسانی جذاب است که به کار پژوهشی و تطبیقی علاقه دارند، در حالی که حقوق خصوصی اسلامی مسیر نزدیک تری به کار اجرایی و مشاوره حقوقی فراهم می کند.
ظرفیت دانشگاه های فقه و حقوق مذاهب اسلامی
ظرفیت دانشگاه های فقه و حقوق مذاهب اسلامی نسبت به رشته حقوق معمولی به مراتب محدودتر است و معمولاً در فهرست بهترین دانشگاه های رشته انسانی کمتر به چشم می آید، چون رشته ای تخصصی و کم متقاضی محسوب می شود. همین محدودیت باعث می شود رقابت برای صندلی های موجود، با وجود تقاضای کمتر نسبت به حقوق، همچنان جدی باشد. داوطلبی که مایل است این رشته را در دانشگاه های معتبرتر بگذراند، باید از همان ابتدا رتبه رقابتی تری نسبت به تصور اولیه اش هدف بگذارد.
تفاوت با رشته حقوق از نظر دروس و بازار کار
دروس رشته حقوق معمولی بیشتر حول قانون مدنی، جزا و آیین دادرسی است، در حالی که در فقه و حقوق مذاهب اسلامی، بخش قابل توجهی از واحدها به متون فقهی و اصول استنباط احکام اختصاص دارد. این تفاوت باعث می شود مسیر شغلی هم تا حدی متفاوت شود؛ فارغ التحصیل حقوق معمولی مستقیم تر به سمت وکالت و قضاوت عمومی می رود، در حالی که فارغ التحصیل این رشته بیشتر در حوزه های پژوهشی، آموزشی و فقهی تخصصی جذب می شود.
چه کسانی این رشته را انتخاب می کنند
داوطلبانی که در دبیرستان به دروس دینی و عربی علاقه و تسلط بیشتری داشته اند، معمولاً با محتوای این رشته راحت تر کنار می آیند، چون بخشی از منابع درسی به زبان عربی و مبتنی بر متون فقهی است. کسی که هدفش صرفاً کسب مدرک دانشگاهی در گروه انسانی است، بدون علاقه واقعی به مباحث فقهی، ممکن است در میانه مسیر با افت انگیزه روبه رو شود. برعکس، برای کسی که به مطالعات دینی و حقوقی همزمان علاقه دارد، این رشته ترکیبی کمتر تکراری نسبت به بسیاری از رشته های دیگر گروه انسانی فراهم می کند.
بازار کار و آینده شغلی
فارغ التحصیلان این رشته می توانند در کنار مسیرهای پژوهشی و آموزشی، جذب برخی نهادهای حقوقی و قضایی هم بشوند، هرچند مسیر شغلی شان معمولاً کندتر و تخصصی تر از رشته حقوق عمومی است. علاقه مندان به وکالت رسمی باید توجه کنند که مسیر عضویت در اتحادیه سراسری کانون وکلا و سایر شغل های رشته انسانی مرتبط با حقوق، شرایط خاص خودش را دارد که باید جداگانه بررسی شود. کسانی که هدفشان صرفاً ورود سریع به بازار کار وکالت است، بهتر است پیش از انتخاب این رشته، تفاوت مسیر آن با رشته حقوق معمولی را به طور کامل و از منابع معتبر بررسی کنند.