نکته ای که پیش از انتخاب رشته فقه و حقوق حنفی باید دانست این است که این رشته با بیشتر رشته های فقهی رایج در دانشگاه های کشور که بر مبنای مذهب امامی تدریس می شوند فرق اساسی دارد؛ چون منابع درسی و روش استنباط احکام در مذهب حنفی مسیر جداگانه ای را دنبال می کند.
در ادامه می خوانید
حنفی در برابر امامی چه تفاوتی دارد
انتخاب رشته فقه و حقوق امامی بر مبنای فقه جعفری شکل گرفته، در حالی که مذهب حنفی یکی از چهار مذهب اصلی اهل سنت است و منابع، اصول استنباط و متون درسی مخصوص به خودش را دارد. برای داوطلبی که از قبل با این مذهب فقهی آشنایی دارد، این یک تفاوت بنیادی است، نه یک جزئیات کوچک قابل چشم پوشی. کسی که بدون این پیش زمینه وارد رشته شود، معمولاً در ترم های اول با حجم مفاهیم تازه غافلگیر می شود.
گرایش های فقه و حقوق حنفی
گرایش های فقه و حقوق حنفی معمولاً حول محور فقه مقارن (مقایسه ی مذاهب مختلف با هم) و حقوق خانواده در چارچوب مذاهب اهل سنت شکل می گیرد. برخی دانشگاه ها هم مباحث تاریخ تشریع و اصول فقه حنفی را با جزئیات بیشتری دنبال می کنند. کسی که می خواهد با مذاهب دیگر اهل سنت هم آشنا شود، می تواند در کنار این رشته انتخاب رشته فقه و حقوق شافعی را هم مقایسه کند تا شباهت ها و تفاوت های روش شناسی هر مذهب برایش روشن تر شود.
ظرفیت دانشگاه ها و محل ارائه
ظرفیت دانشگاه های فقه و حقوق حنفی نسبت به رشته های فقهی پرمتقاضی محدودتر است و معمولاً فقط در تعداد مشخصی از دانشگاه ها، اغلب در مناطقی با جمعیت اهل سنت حنفی مذهب بیشتر، ارائه می شود. به همین دلیل پیش از انتخاب باید دفترچه را دقیق بررسی کرد تا کد رشته ی درست و محل واقعی برگزاری آن مشخص شود؛ فرض کردن این که این رشته در همه ی دانشگاه ها وجود دارد، یک اشتباه رایج است.
چه کسی از این انتخاب راضی تر می شود
آشنایی با انتخاب رشته ادیان و مذاهب هم می تواند دید کلی تری از حوزه ی مطالعات دینی و مذهبی بدهد، مخصوصاً برای کسی که هنوز بین چند رشته ی نزدیک به هم مردد است. داوطلبی که از پیش تعلق خاطر و آشنایی با مذهب حنفی دارد، معمولاً از تحصیل در این رشته رضایت بیشتری می گیرد، در حالی که کسی که صرفاً به دنبال شانس قبولی بالاتر آمده، ممکن است در میانه ی مسیر با محتوای درسی احساس بیگانگی کند.
چالش های رایج داوطلبان این رشته
یکی از چالش های اصلی داوطلبان این رشته، محدود بودن تعداد استادان و منابع فارسی تخصصی درباره ی فقه حنفی در کشور است، چون بیشتر مراکز علمی و دانشگاهی بر مبنای فقه امامی شکل گرفته اند. همین موضوع باعث می شود دانشجو گاهی برای دسترسی به منابع تکمیلی یا مشورت با استادان متخصص، به مراکز محدودتری وابسته باشد. چالش دیگر، فاصله ی جغرافیایی است؛ چون تعداد دانشگاه های ارائه دهنده کم است، بسیاری از داوطلبان مجبورند برای تحصیل به شهر یا استان دیگری نقل مکان کنند، که هزینه و تعهد بیشتری نسبت به تحصیل در رشته های پرتعداد و پراکنده در سراسر کشور می طلبد.
مسیر شغلی فارغ التحصیلان این رشته
فارغ التحصیلان فقه و حقوق حنفی معمولاً در نهادهای فرهنگی و آموزشی مرتبط با جامعه ی اهل سنت، مراکز پژوهشی مطالعات مذاهب اسلامی و گاهی در مسیر تدریس دانشگاهی مشغول به کار می شوند. برخی هم با گذراندن دوره های تکمیلی، وارد مسیر وکالت یا مشاوره ی حقوقی در حوزه ی احوال شخصیه ی اهل سنت می شوند، جایی که آشنایی دقیق با فقه حنفی یک مزیت رقابتی محسوب می شود. این بازار کار به اندازه ی رشته های حقوقی عمومی بزرگ نیست، اما برای کسی که در همین حوزه ی خاص فعالیت می کند، رقابت کمتری هم دارد.
جمع بندی
این رشته برای داوطلبی مناسب است که از قبل با مذهب فقهی حنفی و مبانی آن آشنایی دارد، نه صرفاً به خاطر ظرفیت باز و شانس قبولی بالاتر. اگر همین نکته برای داوطلب اهمیت دارد، پیش از ثبت نام باید سرفصل درس ها را با دقت مرور کند.