از دانه ای که در زمین کاشته می شود تا محصولی که روی میز غذا می نشیند، یک زنجیره ی طولانی از تصمیم های فنی وجود دارد: چه بذری، چه زمانی، با چه روش آبیاری و چه مراقبتی در برابر آفت. انتخاب رشته مهندسی تولیدات گیاهی دقیقاً همین زنجیره را آموزش می دهد. این رشته زیرمجموعه ی کشاورزی است و از طریق کنکور تجربی پذیرش می گیرد.
در ادامه می خوانید
دامنه ی کاری مهندسی تولیدات گیاهی
این رشته ترکیبی از دانش زراعت، باغبانی و حفظ نباتات است؛ یعنی دانشجو هم با کاشت و داشت و برداشت محصولات زراعی مثل گندم و برنج آشنا می شود، هم با تولید محصولات باغی، هم با روش های مقابله با آفت و بیماری گیاهی. هدف نهایی، افزایش کمیت و کیفیت تولید گیاهی با کمترین آسیب به خاک و منابع آب است، موضوعی که این روزها با بحث کمبود آب در کشور اهمیت بیشتری هم پیدا کرده. دانشجوی این رشته به مرور یاد می گیرد که تصمیم های کشاورزی همیشه یک بده بستان بین بازدهی بیشتر و پایداری منابع طبیعی است.
دروس و کار مزرعه ای
دانشجوی این رشته با خاک شناسی، فیزیولوژی گیاهی، اصلاح نباتات، آفات و بیماری های گیاهی و اصول آبیاری کار می کند. بخشی از واحدهای درسی هم عملی و مزرعه ای است؛ یعنی دانشجو در طول تحصیل، دست کم بخشی از فصل کشت را در مزرعه یا گلخانه ی دانشگاه سپری می کند تا نظریه را با واقعیت زمین تطبیق دهد. این بخش عملی معمولاً شامل ثبت داده های رشد گیاه، مشاهده ی اثر روش های مختلف آبیاری و گزارش نویسی از نتایج هم می شود.
فناوری های نوین در کشاورزی
کشاورزی دیگر فقط کار سنتی روی زمین نیست. روش های آبیاری تحت فشار و قطره ای، حسگرهای رطوبت خاک، و نرم افزارهای پایش رشد گیاه به تدریج جای روش های سنتی تر را می گیرند، مخصوصاً در مزارع و گلخانه های صنعتی بزرگ. فارغ التحصیلی که با این ابزارها هم آشنا باشد، نسبت به کسی که فقط دانش سنتی زراعت دارد، در بازار کار دست بالاتری پیدا می کند. همین موضوع باعث شده برخی دانشگاه ها واحدهای مرتبط با کشاورزی هوشمند و فناوری های نوین کشاورزی را هم به برنامه ی درسی این رشته اضافه کنند.
گرایش های مهندسی تولیدات گیاهی
گرایش های مهندسی تولیدات گیاهی معمولاً حول تولید محصولات زراعی، تولید محصولات باغی و گلخانه ای، و گاهی گیاهان دارویی شکل می گیرد. انتخاب گرایش بیشتر بر اساس علاقه به کار مزرعه ای در مقیاس بزرگ یا کار گلخانه ای و باغی در مقیاس کوچک تر تعیین می شود، نه یک قاعده ی ثابت برای همه ی دانشجوها.
سازگاری با ماهیت فصلی این کار
این رشته برای کسی مناسب است که از کار در طبیعت و فصلی بودن برخی فعالیت ها ناراحت نمی شود، چون بخشی از کار به چرخه ی رشد گیاه و فصل های کشت وابسته است، نه به یک برنامه ی اداری ثابت. صبر برای دیدن نتیجه ی یک تصمیم کشاورزی، که گاهی ماه ها طول می کشد، و توانایی تطبیق با شرایط متغیر آب و هوا هم از ویژگی های مهم این حرفه است.
بازار کار مهندسی تولیدات گیاهی
فارغ التحصیل این رشته می تواند در جهاد کشاورزی، شرکت های تولید بذر و نهال، مدیریت مزارع و گلخانه های صنعتی، یا شرکت های صادرات محصولات کشاورزی مشغول شود. ظرفیت دانشگاه های مهندسی تولیدات گیاهی نسبت به رشته های پزشکی و مهندسی محبوب پایین تر است و رقابتش هم به همان اندازه ملایم تر، چون تقاضای عمومی داوطلبان برای رشته های کشاورزی معمولاً کمتر از رشته های پرطرفدار است.
جمع بندی
اگر به کشاورزی، تولید محصول و امنیت غذایی علاقه واقعی دارید، این رشته مسیر مشخصی به شما می دهد. برای دید کامل تر، مقایسه اش با انتخاب رشته مهندسی مکانیزاسیون کشاورزی، انتخاب رشته مهندسی زیست فناوری کشاورزی و انتخاب رشته اقتصاد کشاورزی کمک می کند بفهمید کدام زاویه ی کار با کشاورزی (ماشین آلات، ژنتیک یا اقتصاد تولید) بیشتر به سلیقه ی شما نزدیک است.