کشاورزی امروز دیگر فقط شخم زدن زمین و آبیاری به موقع نیست؛ آزمایشگاه، اصلاح ژنتیکی گیاهان و تولید واکسن های گیاهی هم بخشی از آن شده است و دقیقاً همین تلاقی زیست شناسی و کشاورزی است که انتخاب رشته مهندسی زیست فناوری کشاورزی را به یکی از رشته های رو به رشد این حوزه تبدیل کرده. این رشته برای کسی جذاب است که هم به کار آزمایشگاهی علاقه دارد و هم دوست دارد نتیجه ی کارش در نهایت به تولید غذا و محصولات کشاورزی گره بخورد.
در ادامه می خوانید
زیست فناوری کشاورزی دقیقاً چیست
این رشته ترکیبی از دانش زیستی و کاربردهای کشاورزی است؛ دانشجو یاد می گیرد چطور با ابزارهای ژنتیک و بیوتکنولوژی، گیاهانی مقاوم تر، پربازده تر یا سازگارتر با شرایط اقلیمی تولید کند. کسی که به انتخاب رشته زیست شناسی فکر می کرده اما دوست دارد کاربرد عملی و کشاورزی هم داشته باشد، معمولاً از این رشته راضی تر بیرون می آید، چون در کنار مبانی نظری زیست شناسی، کاربرد مستقیم آن را هم در آزمایشگاه و مزرعه تجربه می کند.
دروس تخصصی دوران تحصیل
در کنار دروس پایه ای مثل زیست شناسی سلولی و ژنتیک عمومی، دانشجوی این رشته با آزمایشگاه کشت بافت گیاهی، مهندسی ژنتیک و اصول اصلاح نباتات هم آشنا می شود. حجم بالای کار آزمایشگاهی، یکی از ویژگی های متمایزکننده ی این رشته نسبت به بسیاری از رشته های کشاورزی سنتی تر است و دانشجو باید از همان سال های اول با محیط آزمایشگاه راحت باشد.
گرایش های مهندسی زیست فناوری کشاورزی
گرایش های مهندسی زیست فناوری کشاورزی در مقاطع بالاتر معمولاً حول محورهایی مثل اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی، بیوتکنولوژی دام و طیور و بیوتکنولوژی میکروبی شکل می گیرد. در مقطع کارشناسی بیشتر دروس پایه مشترک است و تخصصی شدن واقعی از ارشد به بعد اتفاق می افتد، پس تصمیم نهایی درباره ی گرایش را می توان با آرامش بیشتری و بعد از چند ترم تحصیل گرفت.
تفاوت با رشته های نزدیک کشاورزی
این رشته را نباید با انتخاب رشته مهندسی مکانیزاسیون کشاورزی یا انتخاب رشته مهندسی تولیدات گیاهی اشتباه گرفت؛ مکانیزاسیون بیشتر حول ماشین آلات و تجهیزات کشاورزی می چرخد و تولیدات گیاهی به زراعت و باغبانی عملی نزدیک تر است، درحالی که زیست فناوری روی سطح ژنتیکی و آزمایشگاهی کار می کند.
بازار کار فارغ التحصیلان
فارغ التحصیلان این رشته معمولاً در شرکت های تولید بذر، مراکز تحقیقاتی کشاورزی و آزمایشگاه های اصلاح نباتات جذب می شوند و برخی هم مسیر ادامه ی تحصیل در ارشد و دکتری را برای تخصصی شدن بیشتر انتخاب می کنند. تقاضا برای متخصصانی که بتوانند بهره وری محصولات کشاورزی را با ابزارهای علمی بالا ببرند، در بلندمدت رو به رشد است، هرچند این بازار کار به اندازه ی رشته های مهندسی صنعتی شناخته شده و پررونق نیست.
مهارت ها و ویژگی های لازم برای این رشته
کار در این رشته نیاز به دقت بالا در محیط آزمایشگاهی و صبر برای دیدن نتیجه ی آزمایش ها دارد، چون بسیاری از پروژه های اصلاح ژنتیکی گیاهان، برخلاف صنعت، نتیجه شان زود به دست نمی آید و ممکن است چند فصل زراعی طول بکشد تا یک ویژگی جدید در گیاه پایدار شود. عشق به ترکیب کار میدانی و کار آزمایشگاهی هم مزیت بزرگی است، چون دانشجوی این رشته هم باید بتواند در محیط استریل آزمایشگاه کار کند و هم گاهی برای بررسی نتیجه ی واقعی، سراغ مزرعه و گلخانه برود. کسی که فقط عاشق نظریه است و از کار عملی و طولانی مدت خسته می شود، معمولاً چالش های این رشته را دشوارتر از حد انتظار می بیند.
ظرفیت دانشگاه های مهندسی زیست فناوری کشاورزی
ظرفیت دانشگاه های مهندسی زیست فناوری کشاورزی عمدتاً در دانشکده های کشاورزی دانشگاه های بزرگ کشور مثل تهران و شیراز جای گرفته و نسبت به رشته های پزشکی یا مهندسی برق بسیار محدودتر است. اگر به کار آزمایشگاهی و ژنتیک علاقه ی واقعی دارید و نه فقط به اسم پرطمطراق رشته، این محدودیت ظرفیت نباید دلسردتان کند؛ فقط پیش از انتخاب نهایی، رتبه ی قبولی سال های قبل را واقع بینانه بررسی کنید.