تصور کنید یک داوطلب تازه فصلی از فیزیک را برای اولین بار خوانده و کاملاً فکر می کند مبحث را فهمیده. یک هفته بعد که همان تست ها را دوباره جلویش می گذارند، نصف پاسخ ها را فراموش کرده، در حالی که موقع خواندن حس کاملاً متفاوتی داشت. دقیقاً همین جای خالی است که تست تثبیتی چیست جواب می دهد.
در ادامه می خوانید
بعد از خواندن هر مبحث چه باید کرد
خیلی از داوطلبان بعد از خواندن یک مبحث و حل چند تست اولیه، فکر می کنند کارشان تمام است و می روند سراغ مبحث بعدی. مشکل این است که یادگیری تازه، بدون تکرار در فاصله ی زمانی مشخص، به سرعت کمرنگ می شود؛ همین جاست که یک لایه ی اضافه بین یادگیری اولیه و جمع بندی نهایی لازم است. این نکته برای داوطلبانی که روش مطالعه کنکور در زمان کم را دنبال می کنند، اهمیت دوچندان دارد، چون فرصت مرور آزاد محدودتر است و هر دور مرور باید هدفمندتر انجام شود.
تست تثبیتی چیست
تست تثبیتی به مجموعه تست هایی گفته می شود که چند روز تا چند هفته بعد از یادگیری اولیه ی یک مبحث حل می شوند، نه بلافاصله بعد از آن. هدف این تست ها، برخلاف تست آموزشی که برای یادگیری اولیه است، سنجش این است که آیا مطلب واقعاً در حافظه ماندگار شده یا فقط برای لحظه ی امتحان حفظ شده بود.
تفاوت تست تثبیتی با مرور معمولی
مرور معمولی معمولاً به معنای دوباره خواندن جزوه یا کتاب است، بدون این که واقعاً سنجیده شود مطلب در ذهن مانده یا نه. تست تثبیتی برعکس، فرد را مجبور می کند قبل از نگاه کردن به جواب، دوباره از حافظه پاسخ بدهد؛ همین تلاش برای یادآوری، خودش یکی از قوی ترین روش های تثبیت اطلاعات در حافظه ی بلندمدت است. به همین دلیل، تست تثبیتی معمولاً اثر ماندگارتری نسبت به مرور ساده دارد، حتی اگر زمان کمتری هم بگیرد. همین تفاوت است که باعث می شود دو داوطلب با ساعت مطالعه ی برابر، نتیجه ی متفاوتی در جمع بندی نهایی بگیرند؛ کسی که تست تثبیتی را جدی گرفته، معمولاً در آزمون های شبیه ساز عملکرد پایدارتری نشان می دهد.
این جایگاه تثبیتی از جایی آغاز می شود که تست آموزشی چیست پایه ی نخست را می سازد. وقتی فاصله ی مرور بیشتر می شود، شکل بعدی آن را تست تسلطی چیست نشان می دهد و برای سنجش محدود درس های خاص، تست پوششی چیست کاربرد پیدا می کند.
اهمیت تست تثبیتی کنکور و روش انجام آن
اهمیت تست تثبیتی کنکور از همین ویژگی می آید: چون کنکور یک آزمون جامع در پایان سال است، فقط مباحثی که در حافظه ی بلندمدت ماندگار شده اند کاربرد واقعی دارند. برای روش انجام تست تثبیتی، معمول ترین الگو این است که هر مبحث یک بار در پایان همان هفته و یک بار دیگر در پایان ماه، با تعداد تست کمتر از دور اول، دوباره مرور و تست زده شود.
چه زمانی تست تثبیتی بهترین نتیجه را می دهد
تست تثبیتی وقتی بیشترین اثر را دارد که فاصله ی زمانی اش نه خیلی کوتاه باشد و نه خیلی بلند. اگر خیلی زود بعد از یادگیری اولیه انجام شود، هنوز مطلب در حافظه ی کوتاه مدت تازه است و تست تفاوت چندانی با مرور معمولی ندارد. اگر هم خیلی دیر انجام شود، ممکن است داوطلب بخش بزرگی از مطلب را کامل فراموش کرده باشد و مجبور شود عملاً از صفر یاد بگیرد. فاصله ی یک هفته تا یک ماه، برای بیشتر مباحث، تعادل خوبی بین این دو حالت ایجاد می کند.
ابزارهای ساده برای زمان بندی تست تثبیتی
برای این که تست تثبیتی فراموش نشود، بهتر است از یک تقویم ساده یا یادداشت روزانه استفاده شود که تاریخ یادگیری اولیه ی هر مبحث و تاریخ پیشنهادی برای مرور بعدی در آن ثبت شود. برخی داوطلبان یک جدول ساده می سازند که در آن، هر مبحث به همراه تاریخ اولین مرور و دومین مرور مشخص شده و بعد از انجام هر مرحله، آن ردیف علامت زده می شود. این روش ساده جلوی فراموش شدن مباحثی را می گیرد که در شلوغی برنامه ی روزانه به راحتی از یاد می روند، مخصوصاً در ماه هایی که تعداد مباحث تازه بیشتر از وقت آزاد برای مرورهای اضافه است.
جمع بندی
بدون تست تثبیتی، حجم زیادی از زمان صرف شده برای یادگیری اولیه عملاً هدر می رود، چون در جمع بندی نهایی چیزی از آن باقی نمی ماند. کنار گذاشتن زمان مشخص برای این کار، همراه با خلاصه نویسی کنکور و رعایت اصول جمع بندی کنکور، حافظه ی داوطلب را برای روز کنکور قابل اتکاتر می کند.