سازمان سنجش برای تسهیل فرایند ثبتنام داوطلبان، هر ساله دفترچه راهنمایی منتشر میکند که فهرست حذفیات کنکور انسانی ۱۴۰۵ نیز معمولاً در همین دفترچه و در قالب «جدول حذفیات منابع امتحانی آزمون اختصاصی» درج میشود و من پس از بررسی دفترچه امسال به این نتیجه رسیدم که:
حجم حذفیات برای رشته علوم انسانی در کنکور ۱۴۰۵ نسبتاً محدود است و بیشتر شامل پاورقیها، «بیشتر بدانیم»، «برای مطالعه»، جداول و نمودارهای تکمیلی و چند فصل خاص در بعضی کتابها است.

در ادامه میخوانید
منبع رسمی و سال چاپ کتابها در کنکور انسانی ۱۴۰۵
در دفترچه راهنمای ثبتنام و جدول حذفیات، بهصراحت اعلام شده است که مبنای طرح سؤال در آزمون اختصاصی کنکور ۱۴۰۵، کتابهای درسی با سال چاپ جدید است:
- پایه دهم: چاپ ۱۴۰۲
- پایه یازدهم: چاپ ۱۴۰۳
- پایه دوازدهم: چاپ ۱۴۰۴
اگر نسخه کتاب درسی شما مطابق همین سالهای چاپ باشد، فهرست حذفیات زیر با آن انطباق دارد. در صورتی که کتابتان چاپ قدیمیتر است، لازم است عنوان فصلها و دروس را با چاپ جدید تطبیق دهید تا در تشخیص بخشهای حذفی و غیرحذفی دچار اشتباه نشوید.
کنکور ۱۴۰۵ انسانی؛ تکنوبتی بودن و اعتبار حذفیات
در سالهای ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴، آزمون اختصاصی کنکور در دو نوبت در طول سال برگزار میشد و حذفیات اعلامشده برای هر دو نوبت یکسان بود. برای کنکور ۱۴۰۵، بر اساس مصوبات جدید، ساختار آزمون تغییر کرده است:
حذفیات اعلامشده در جدول رسمی سازمان سنجش برای همین آزمون تکنوبتی سال ۱۴۰۵ معتبر است.
کنکور سراسری ۱۴۰۵ فقط در یک نوبت برگزار میشود.
این آزمون در تیرماه ۱۴۰۵ (در دو روز متوالی برای گروههای مختلف) برگزار خواهد شد.
نکات مهم پیش از استفاده از فهرست حذفیات
- حذفیات به معنای حذف کتاب درسی نیست.
بخش عمده حذفیات شامل حاشیهها، متنهای تکمیلی، پاورقیها، فعالیتهای پژوهشی و برخی ضمیمهها است. متن اصلی درس، تعریفها، مثالها، تمرینها و نمودارهای مفهومی همچنان بهطور کامل در محدوده سؤال قرار دارند. - حذفیات فقط برای آزمون اختصاصی کنکور ۱۴۰۵ معتبر است.
ممکن است در امتحانات نهایی مدرسه از همان بخشهای حذفی برای کنکور، سؤال طرح شود. بنابراین برای برنامهریزی امتحان نهایی و نمره مدرسه باید با دبیر هر درس هماهنگ باشید. - برخی دروس حذفیات اختصاصی ندارند.
برای بعضی از کتابها (مانند علوم و فنون ادبی ۱، ۲، ۳ و نیز تاریخ ۲ و ۳، فلسفه ۲، جغرافیا ۲ و ۳) در جدول حذفیات، موردی تحت عنوان «حذفیات» ثبت نشده است؛ یعنی کل محتوای این کتابها میتواند منبع طرح سؤال باشد.

حذفیات کنکور انسانی ۱۴۰۵ به تفکیک درس
در این بخش، حذفیات رشته علوم انسانی در کنکور ۱۴۰۵ را بهصورت درسبهدرس میآوریم.
هر جدول شامل سه ستون اصلی است:
- نام کتاب
- پایه تحصیلی و سال چاپ
- بخشهای حذفشده (آنچه از آن سؤال طرح نمیشود)
حذفیات درس عربی کنکور انسانی ۱۴۰۵
عربی در کنکور انسانی ۱۴۰۵ از سه کتاب «عربی، زبان قرآن ۱ و ۲ و ۳» طرح سؤال میشود. حذفیات این سه کتاب بهصورت زیر است:
| نام کتاب | پایه تحصیلی / سال چاپ | بخشهای حذفشده |
|---|---|---|
| عربی، زبان قرآن (۱) | دهم – سال چاپ ۱۴۰۱ (مطابق جدول رسمی) | ۱) کل بخش «البحث العلمی» ۲) دستهبندی صیغههای فعل بهصورت «للغائب، للمخاطَب و…»؛ فقط عنوان «مفرد مذکر غائب» بهعنوان ملاک مورد توجه است و از خود اصطلاحات «للغائب، للمخاطَب…» سؤال طرح نمیشود. |
| عربی، زبان قرآن (۲) | یازدهم – سال چاپ ۱۴۰۲ | ۱) بخش «للمطالعه» در صفحات ۵۷ و ۵۸ ۲) کل بخش «البحث العلمی» |
| عربی، زبان قرآن (۳) | دوازدهم – سال چاپ ۱۴۰۳ | ۱) بخش «خوب است بدانیم» صفحه ۱۸ ۲) مبحث «تشخیص اسلوب حصر» |
برای سایر بخشهای این سه کتاب، حذفیاتی اعلام نشده است؛ یعنی قواعد، دروس اصلی، تمرینها و متنها بهطور کامل در دامنه طرح سؤال باقی میمانند.
حذفیات درس تاریخ کنکور انسانی ۱۴۰۵
حذفیات تاریخ فقط برای کتاب «تاریخ (۱) – ایران و جهان باستان» اعلام شده است و برای تاریخ ۲ و ۳، مورد حذفی خاصی در جدول رسمی ذکر نشده است.
| نام کتاب | پایه تحصیلی / سال چاپ | بخشهای حذفشده |
|---|---|---|
| تاریخ (۱) – ایران و جهان باستان | دهم – سال چاپ ۱۴۰۱ | ۱) همه مطالب ذیل عنوانهای «بیشتر بدانیم» و «یک توضیح» ۲) تمام مطالب داخل جدولها ۳) تمام مطالب نمودارهای «خط زمان»، نقشهها، تصاویر تاریخی و سایر نمودارها ۴) متن و مطالب تمام فعالیتها، بهخصوص فعالیتهای زیر عنوان «بررسی شواهد و مدارک» ۵) تمام مطالب مندرج در زیرنویس صفحات |
| تاریخ (۲) – از بعثت پیامبر اسلام تا پایان صفویه | یازدهم – سال چاپ ۱۴۰۲ | در ستون حذفیات جدول رسمی، مورد خاصی ذکر نشده است؛ بنابراین حذفیات ویژهای برای این کتاب اعلام نشده و همه بخشها در دامنه طرح سؤال قرار دارند. |
| تاریخ (۳) – ایران و جهان معاصر | دوازدهم – سال چاپ ۱۴۰۳ | در ستون حذفیات جدول رسمی، مورد خاصی ذکر نشده است؛ بنابراین حذفیات ویژهای برای این کتاب اعلام نشده و همه بخشها در دامنه طرح سؤال قرار دارند. |
نکته راهبردی: در تاریخ ۱ با وجود حذفیات گسترده در «بیشتر بدانیم»، جداول و فعالیتها، متن اصلی درسها و روایت تاریخی همچنان باید دقیق و مفهومی خوانده شود؛ زیرا محور اصلی طراحی سؤال، متن درسی است.
حذفیات درس روانشناسی کنکور انسانی ۱۴۰۵
روانشناسی یازدهم تنها کتاب منبع برای این درس است و حذفیات آن محدود اما مشخص است.
| نام کتاب | پایه تحصیلی / سال چاپ | بخشهای حذفشده |
|---|---|---|
| روانشناسی | یازدهم – سال چاپ ۱۴۰۲ | ۱) بخشهای «برای مطالعه» در تمام درسها ۲) تمام پانویسهای انگلیسی در صفحات کتاب |
بنابراین متن اصلی درسها، نمودارها، مثالها، فعالیتها و پرسشهای درونمتنی مرتبط با محتوای اصلی، همگی در دامنه سؤال باقی میمانند.تکمیلی «خواندنیها».

حذفیات درس ریاضی و آمار کنکور انسانی ۱۴۰۵
ریاضی و آمار در رشته انسانی سه کتاب دهم، یازدهم و دوازدهم را شامل میشود. حذفیات در این سه کتاب بهصورت زیر است:
| نام کتاب | پایه تحصیلی / سال چاپ | بخشهای حذفشده |
|---|---|---|
| ریاضی و آمار (۱) | دهم – سال چاپ ۱۴۰۱ | تمام مطالب بخش «خواندنیهای کتاب» |
| ریاضی و آمار (۲) | یازدهم – سال چاپ ۱۴۰۲ | ۱) تمام مطالب بخش «خواندنیهای کتاب» ۲) کل درس دوم با عنوان «سریهای زمانی» از فصل سوم (فصل آمار)، صفحات ۶۳ تا ۷۳ |
| ریاضی و آمار (۳) | دوازدهم – سال چاپ ۱۴۰۳ | تمام مطالب بخش «خواندنیهای کتاب» |
نکات راهبردی برای برنامهریزی:
- حذف درس «سریهای زمانی» در ریاضی و آمار ۲ به این معنا است که داوطلب میتواند زمان درسخواندن خود را روی سایر مباحث آماری و مباحث پرتکرارتر متمرکز کند.
- با وجود حذف «خواندنیهای کتاب»، تمرینها، مثالها و متن درسی در همه فصلها باید جدی مطالعه شوند؛ زیرا ریاضی و آمار در کنکور انسانی سهم قابلتوجهی در تفکیک داوطلبان دارد.
حذفیات درس اقتصاد کنکور انسانی ۱۴۰۵
اقتصاد از کتاب «اقتصاد دهم» طرح سؤال میشود. حذفیات این کتاب بیشتر مربوط به بخشهای انگیزشی و فعالیتی است.
| نام کتاب | پایه تحصیلی / سال چاپ | بخشهای حذفشده |
|---|---|---|
| اقتصاد | دهم – سال چاپ ۱۴۰۱ | ۱) بخشهای «موقعیت» در ابتدای هر درس ۲) کل بخشهای «بیشتر بدانیم» ۳) بخش «شهد و شکر» ۴) بخش «درس زندگی» ۵) بخش «گفتگو در کلاس» ۶) فعالیتهایی که در کلاس درس با مشارکت دبیر و دانشآموز طراحی میشود |
بنابراین نمودارها، مثالهای اصلی، تمرینها و متن درس باید بهطور کامل مطالعه شوند و نمیتوان بهبهانه حذفیات، از مباحث مفهومی اقتصاد صرفنظر کرد.
حذفیات درس فلسفه و منطق کنکور انسانی ۱۴۰۵
حذفیات این حوزه در دو بخش «فلسفه» و «منطق» اعلام شده است.
حذفیات فلسفه کنکور انسانی ۱۴۰۵
| نام کتاب | پایه تحصیلی / سال چاپ | بخشهای حذفشده |
|---|---|---|
| فلسفه (۱) | یازدهم – سال چاپ ۱۴۰۲ | ۱) تمام فعالیتهای درون متن که با علامت * مشخص شدهاند ۲) مطالب حاشیهای کتاب (نوشتههای کنار متن اصلی) ۳) تمام پاورقیها ۴) بخشهای معرفیشده برای «مطالعه» (مطالب مطالعاتی تکمیلی) |
| فلسفه (۲) | دوازدهم – سال چاپ ۱۴۰۳ | در ستون حذفیات جدول رسمی، مورد خاصی ذکر نشده است؛ بنابراین حذفیات ویژهای برای این کتاب اعلام نشده و همه بخشها در دامنه طرح سؤال قرار دارند. |
در عمل، بخشهای اصلی استدلالی، تعریفها، مثالها و تمرینهای مرتبط با مفاهیم فلسفی باید موشکافانه خوانده شوند، بهویژه در فلسفه ۲ که حذفیاتی برای آن اعلام نشده است.
حذفیات منطق کنکور انسانی ۱۴۰۵
| نام کتاب | پایه تحصیلی / سال چاپ | بخشهای حذفشده |
|---|---|---|
| منطق | دهم – سال چاپ ۱۴۰۱ | ۱) پاراگرافهای آبیِ ستارهدار ۲) تمام حکایتها ۳) پاورقیها ۴) صفحات «آنچه در این بخش میخوانیم» ۵) صفحات مربوط به عناوین بخشها ۶) «فرهنگ اصطلاحات» انتهای کتاب |
با این حال، تعریفها، قواعد منطقی، مثالهای تحلیلی، تمرینها و جداول اصلی استدلالی کاملاً در دامنه طرح سؤال باقی میمانند و حذف نشدهاند.
حذفیات درس جغرافیا کنکور انسانی ۱۴۰۵
حذفیات بهطور مشخص برای کتاب «جغرافیای ایران» اعلام شده است و برای جغرافیا ۲ و ۳، مورد حذفی خاصی در جدول رسمی ثبت نشده است.
| نام کتاب | پایه تحصیلی / سال چاپ | بخشهای حذفشده |
|---|---|---|
| جغرافیای ایران | دهم – سال چاپ ۱۴۰۱ | ۱) مطالب «بیشتر بدانیم» ۲) بخشهای «بیندیشیم» ۳) بخشهای «برای مطالعه» ۴) توضیحات و زیرنویسها ۵) نقشهها و مدلها (از نظر حفظ جزئیات و آمار) ۶) آمار و ارقام مندرج در جدولها و نمودارها ۷) واژهنامههای پیوست کتاب |
| جغرافیا (۲) – جغرافیای ناحیهای | یازدهم – سال چاپ ۱۴۰۲ | در ستون حذفیات جدول رسمی، مورد خاصی ذکر نشده است؛ بنابراین حذفیات ویژهای برای این کتاب اعلام نشده است. |
| جغرافیا (۳) – کاربردی | دوازدهم – سال چاپ ۱۴۰۳ | در ستون حذفیات جدول رسمی، مورد خاصی ذکر نشده است؛ بنابراین حذفیات ویژهای برای این کتاب اعلام نشده است. |
توجه داشته باشید که مبانی مفهومی جغرافیا، تحلیل نقشهها و نمودارها همچنان اهمیت دارد؛ حذف جداول و آمار به معنای حذف کلیت مبحث نیست، بلکه به این معنا است که طراح سؤال داوطلب را ملزم به حفظ عددهای دقیق و جزئیات آماری نمیکند.
وضعیت دروس جامعهشناسی و علوم و فنون ادبی
در جدول رسمی حذفیات کنکور ۱۴۰۵ که مبنای این مقاله است، برای برخی کتابها مانند جامعهشناسی (دهم، یازدهم و دوازدهم) و علوم و فنون ادبی (۱، ۲ و ۳) ذیل ستون «حذفیات» توضیحی درج نشده است یا در نسخههای در دسترس، توضیح آنها بهصورت تصویری آمده و متن قابل استخراج در دسترس نیست.
سؤالات متداول حذفیات کنکور انسانی ۱۴۰۵
حذفیات کنکور انسانی ۱۴۰۵ دقیقاً شامل چه بخشهایی است؟
بخشهای حذفشده عمدتاً تکمیلیاند؛ مانند «بیشتر بدانیم»، «برای مطالعه»، «خواندنیهای کتاب»، پاورقیها و حاشیهها، برخی جدولها و نمودارها، خطزمانها و نقشهها. در موارد محدود نیز یک درس مشخص خارج از قلمرو سؤال است؛ نمونهٔ بارز آن «سریهای زمانی» در ریاضی و آمار ۲. متن اصلی درسها، تعاریف، مثالها و تمرینها همچنان منبع طرح سؤالاند.
فهرست حذفیات کنکور انسانی را از کجا می توان مشاهده کرد ؟
سایت سنجش تنها منبع معتبری است که میتوان به اطلاعیهها منتشر شده در آن استناد کرد ، من نیز در سایت مگوپ از طریق این صفحه آخرین تغییرات را به اطلاع شما خواهم رساند .
آیا این حذفیات برای نوبتهای برگزاری سال ۱۴۰۵ تفاوت دارد؟
بر اساس مصوبه جدید شورای سنجش و پذیرش و اعلام رسمی سازمان سنجش، کنکور 1405 تنها در یک نوبت برگزار خواهد شد و شیوه دومرحلهای که در سالهای قبل تجربه شده بود، کنار گذاشته میشود
در ریاضی و آمار (۱، ۲ و ۳) کدام بخشها حذف شدهاند؟
در هر سه کتاب، «خواندنیهای کتاب» از قلمرو طرح سؤال خارج است. افزون بر این، در ریاضی و آمار ۲، کل «درس دوم از فصل سوم (سریهای زمانی)» حذف شده است. سایر فصلها باید کامل مطالعه شوند و تمرین و تست آنها جدی گرفته شود.
وضعیت حذفیات تاریخ چگونه است؟
در «تاریخ ۱ (ایران و جهان باستان)» همهٔ «بیشتر بدانیم» و «یک توضیح»، همهٔ جدولها، نمودارها، نقشهها و خطزمانها، متن فعالیتها (بهویژه «بررسی شواهد و مدارک») و همهٔ زیرنویسها حذف است. برای «تاریخ ۲» و «تاریخ ۳» مورد حذفیِ صریح درج نشده و باید کامل مطالعه شوند.
فلسفه و منطق چه حذفیاتی دارند؟
در «فلسفه ۱»، فعالیتهای ستارهدار داخل متن، مطالب حاشیهای، پاورقیها و بخشهای معرفیشده برای مطالعهٔ تکمیلی حذف است. برای «فلسفه ۲» مورد حذفیِ صریح اعلام نشده است. در «منطق دهم»، پاراگرافهای آبیِ ستارهدار، حکایتها، پاورقیها، صفحات «آنچه در این بخش میخوانیم»، صفحات عناوین بخشها و «فرهنگ اصطلاحات» حذف شدهاند.
جغرافیا در کنکور انسانی ۱۴۰۵ چه حذفیاتی دارد؟
در «جغرافیای ایران (دهم)»، «بیشتر بدانیم»، «بیندیشیم»، «برای مطالعه»، توضیحات و زیرنویسها، جزئیات آماری جدولها و نمودارها، نقشهها/مدلها و واژهنامههای پیوست حذف است. برای «جغرافیا ۲ (ناحیهای)» و «جغرافیا ۳ (کاربردی)» حذفیات صریحی درج نشده و باید کامل مطالعه شوند.
اقتصاد دهم چه بخشهاییاش منبع طرح سؤال نیست؟
بخش «موقعیت» ابتدای هر درس، همهٔ «بیشتر بدانیم»، «شهد و شکر»، «درس زندگی»، «گفتوگو در کلاس» و فعالیتهای کلاسیِ طراحیشده با مشارکت دبیر و دانشآموز حذف است. متن آموزشی، نمودارها و تمرینهای اصلی باید کامل خوانده شوند.
حذفیات عربی انسانی در پایههای دهم تا دوازدهم چیست؟
در «عربی ۱»: کل «البحثُ العِلمی» و دستهبندیهای جزئی صیغهٔ فعل (نظیر «للغائب، للمخاطَب…») مبنای سؤال نیست و تمرکز بر «مفرد مذکر غائب» است. در «عربی ۲»: «لِلمطالَعة» صفحات ۵۷–۵۸ و «البحث العِلمی» حذف است. در «عربی ۳»: «خوب است بدانیم» صفحهٔ ۱۸ و «تشخیص اسلوب حصر» حذف است.
جامعهشناسی و علوم و فنون ادبی حذفیات دارند؟
در جدول رسمیِ مبنا، برای «جامعهشناسی ۱۰، ۱۱، ۱۲» و «علوم و فنون ادبی ۱، ۲، ۳» حذفیات صریح و متمایزی درج نشده است؛ بنابراین باید همهٔ فصلهای این کتابها مطالعه شود، مگر آنکه در اصلاحیهٔ بعدی موردی اضافه گردد.
اگر سال چاپ کتاب من با جدول متفاوت است، چه کنم و چگونه از حذفیات در برنامهریزی بهره ببرم؟
ملاک، عنوانبندی و محتوای فصلهاست نه صرفاً سال چاپ. اگر ساختار فصلها تغییر عمدهای نکرده باشد، همین فهرست حذفیات ملاک است. برای استفادهٔ بهینه: ابتدا بخشهای حذفشده را روی فهرست هر کتاب علامتگذاری کنید؛ سپس زمان اصلی مطالعه و مرور را صرف مباحث غیرحذفی کنید و در جمعبندی نهایی، تستزنی را بر دامنههای غیرحذفی متمرکز سازید. در صورت انتشار نسخهٔ جدید جدول، برنامه را بهروز کنید.