از سال 1398 سهمیه بسیج فعال از دفترچه رسمی کنکور سراسری حذف شد و دیگر به عنوان یک سهمیه رسمی و مستقل در کنار سهمیه های منطقه ای یا ایثارگران شناخته نمی شود. با این حال، همین عنوان همچنان در فضای دانشگاه آزاد به شکل متفاوتی زنده مانده و باعث سردرگمی داوطلبانی شده که دنبال رتبه قبولی پزشکی سهمیه بسیج دانشگاه آزاد هستند.
در ادامه می خوانید
این سهمیه دقیقا کجا اعمال می شود
سهمیه بسیج فعال دیگر در کنکور سراسری و دانشگاه های دولتی کاربردی ندارد، اما در کد رشته محل های دانشگاه آزاد به شکل محدود باقی مانده است. داوطلبی که حداقل یک سال عضویت فعال در بسیج و صد امتیاز بسیجی داشته باشد، می تواند از این مزیت در همان کد رشته های دانشگاه آزاد استفاده کند. این یعنی سهمیه بسیج فعال کنکور امروز بیشتر یک قاعده داخلی دانشگاه آزاد است تا یک سهمیه رسمی سازمان سنجش. این مزیت جدا از تخفیف شهریه است و صرفا روی شرط ورودی از نظر تراز علمی تاثیر می گذارد، نه روی هزینه تحصیل که در دانشگاه آزاد برای همه داوطلبان تقریبا یکسان محاسبه می شود.
چه زمانی باید دنبال این ظرفیت بود
تکمیل ظرفیت دانشگاه آزاد معمولا چند هفته بعد از اعلام نتایج اصلی انتخاب رشته منتشر می شود و در همان دوره است که کد رشته های خالی مانده، از جمله برخی از رشته های علوم پزشکی، دوباره برای ثبت نام باز می شوند. داوطلب بسیجی که در مرحله اول پذیرفته نشده، باید همین بازه زمانی را به دقت پیگیری کند، چون فهرست کد رشته های دارای ظرفیت خالی هرسال متفاوت است و همیشه شامل رشته های پرطرفدار مثل پزشکی نمی شود. این موضوع به خصوص برای داوطلبانی که رتبه کشوری شان برای پذیرش سراسری کافی نیست اما شرایط بسیجی و مالی برای دانشگاه آزاد را دارند، می تواند مسیر جایگزین قابل توجهی باشد.
قاعده تراز به جای رتبه ثابت
به جای یک رتبه مشخص، قانون این سهمیه بر پایه درصدی از تراز آخرین فرد پذیرفته شده تعریف شده است. داوطلب باید حدود نود درصد تراز آخرین نفر قبول شده همان کد رشته را کسب کند، و این سقف برای رشته های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی به نود و پنج درصد افزایش پیدا می کند. به همین دلیل عدد رتبه ثابتی برای همه داوطلبان قابل اعلام نیست، چون هر کد رشته محل تراز آخرین نفر پذیرفته شده خودش را دارد و این تراز هرسال تغییر می کند.
ارتباط با تکمیل ظرفیت و ظرفیت مازاد
تکمیل ظرفیت پزشکی دانشگاه آزاد معمولا زمانی اتفاق می افتد که ظرفیت اولیه یک کد رشته پر نشده باشد، و همین جا فرصت اصلی استفاده از سهمیه بسیج فعال شکل می گیرد. بخشی از این ظرفیت هم زیر عنوان ظرفیت مازاد خودگردان پزشکی آزاد شناخته می شود که شهریه بالاتری دارد اما شرط ورودی آن نسبت به ظرفیت عادی کمی منعطف تر است. کسانی که رتبه شان برای ظرفیت عادی کافی نبوده، معمولا این دو مسیر را به عنوان گزینه های تکمیلی بررسی می کنند. شرایط این سهمیه معمولا هرسال در دفترچه ثبت نام دانشگاه آزاد به روز می شود، به همین دلیل داوطلبی که سال گذشته این قوانین را بررسی کرده، باید پیش از اقدام امسال دوباره آخرین نسخه دفترچه را مطالعه کند. تغییر در سقف درصد تراز یا شرایط عضویت بسیجی، هرچند به ندرت، در برخی سال ها اتفاق افتاده است.
چرا عدد قطعی نمی توان اعلام کرد
چون این سهمیه به تراز آخرین نفر هر کد رشته وابسته است، نه به یک جدول رتبه ثابت، هیچ منبع معتبری عدد واحدی برای همه داوطلبان بسیجی متقاضی پزشکی دانشگاه آزاد اعلام نکرده است. بهترین راه برای داوطلبی که واجد شرایط این سهمیه است، مراجعه به دفترچه همان سال و مقایسه تراز خودش با تراز آخرین پذیرفته شده کد رشته مورد نظرش است. کسانی که به رشته های دیگر با همین قاعده فکر می کنند می توانند رتبه قبولی پرستاری سهمیه بسیج دانشگاه آزاد را هم برای مقایسه بررسی کنند.