با وجود مرزهای آبی گسترده در خزر و خلیج فارس، رشته مهندسی دریا هنوز به اندازه ی ظرفیت واقعی صنایع دریایی کشور بین داوطلبان گروه ریاضی شناخته شده نیست.
این کمبود شناخت بیشتر به خاطر تعداد محدود دانشگاه هایی است که این رشته را ارائه می دهند، نه به خاطر نبود فرصت شغلی واقعی در این حوزه.
بازار کار رشته مهندسی دریا
بازار کار رشته مهندسی دریا شامل شرکت های کشتی سازی، صنایع نفت و گاز فراساحل، بنادر و سازمان های دریانوردی می شود. کسانی که به جنبه ی اقتصادی و مدیریتی این صنعت علاقه دارند، به جای مسیر فنی، می توانند انتخاب رشته مدیریت و بازرگانی دریایی را هم به عنوان یک گزینه ی مرتبط بررسی کنند.
صنعت گردشگری دریایی و ساخت شناورهای تفریحی هم به تدریج در حال رشد است و می تواند در آینده مسیر شغلی تازه ای برای فارغ التحصیلان این رشته باز کند، هرچند فعلاً نسبت به صنایع نفت و کشتی سازی سنتی، سهم کوچک تری دارد.
صنایع پشتیبانی مثل تعمیر و نگهداری شناورها، بازرسی فنی کشتی ها و خدمات بندری هم بخشی از بازار کار این رشته است که کمتر از صنایع اصلی نفت و کشتی سازی دیده می شود، اما فرصت های شغلی پایدارتری دارد.
همکاری با موسسات رده بندی کشتی و شرکت های بیمه ی دریایی هم یکی دیگر از مسیرهای کمتر شناخته شده ی این رشته است که به دانش فنی و آشنایی با استانداردهای بین المللی نیاز دارد.
رشته مهندسی دریا شامل چه گرایش هایی می شود
این رشته معمولاً دو گرایش اصلی دارد: سازه های دریایی که به طراحی سکوهای نفتی و اسکله ها مربوط می شود، و هیدرومکانیک دریا که به طراحی بدنه و سیستم های حرکتی شناورها نزدیک تر است. داوطلبی که به صنایع کشتی سازی علاقه دارد، معمولاً باید پیش از انتخاب رشته مهندسی دریانوردی و مهندسی دریا تفاوت این دو را بداند، چون اولی بیشتر روی هدایت شناور و دومی روی طراحی و مهندسی آن تمرکز دارد.
در کنار این دو گرایش اصلی، برخی دانشگاه ها گرایش های تخصصی تری مثل سازه های ثابت دریایی یا مهندسی سواحل و بنادر را هم زیر همین عنوان کلی ارائه می دهند. انتخاب دقیق گرایش، معمولاً بعد از دو سال اول تحصیل و بر اساس علاقه ی دانشجو به بخش سازه ای یا هیدرومکانیکی مشخص می شود.
دانشجویانی که در دروس فیزیک و ریاضی دبیرستان پایه ی قوی تری داشته باشند، معمولاً در دروس تخصصی سازه و هیدرودینامیک این رشته هم راحت تر پیش می روند، چون بخش زیادی از محتوای درسی مستقیم بر همین پایه بنا می شود.
درآمد رشته مهندسی دریا
درآمد رشته مهندسی دریا در پروژه های نفت و گاز فراساحل معمولاً بالاتر از میانگین صنایع مهندسی است، چون این پروژه ها هم تخصصی هستند و هم اغلب با شرکت های بزرگ داخلی یا بین المللی در ارتباط اند. در صنایع کشتی سازی داخلی، درآمد بیشتر به اندازه ی شرکت و حجم سفارش های آن بستگی دارد.
مهندسانی که در پروژه های بین المللی یا برای شرکت های خارجی فعال در حوزه ی انرژی دریایی کار می کنند، معمولاً از بالاترین سطح درآمد در این رشته برخوردارند، هرچند این نوع پروژه ها معمولاً به تجربه و مهارت زبان انگلیسی قوی هم نیاز دارند.
در مقابل، مهندسانی که در پروژه های داخلی و کوچک تر فعالیت می کنند، سطح درآمدشان معمولاً به ثبات و حجم سفارش های شرکت محل کارشان نزدیک تر است تا نوع تخصص فردی شان.
جمع بندی
بیشتر دانشگاه هایی که این رشته را ارائه می دهند، در شهرهای ساحلی شمال یا جنوب کشور قرار دارند، موضوعی که برای داوطلبانی که تمایلی به مهاجرت تحصیلی به شهرهای دیگر ندارند، باید از قبل در تصمیم گیری شان لحاظ شود. چون تعداد دانشگاه های ارائه دهنده ی این رشته محدود است، داوطلب باید پیش از انتخاب رشته، هم موقعیت جغرافیایی دانشگاه و هم نزدیکی آن به صنایع دریایی فعال را در نظر بگیرد، چون همین موضوع روی فرصت های کارآموزی و اشتغال بعد از فارغ التحصیلی تاثیر مستقیم دارد.