هر بسته بندی که در قفسه ی فروشگاه می بینیم، پیش از رسیدن به آنجا از میان خط تولیدی عبور کرده که ماشین آلات پیچیده ای آن را می چرخاند. رشته مهندسی ماشین های صنایع غذایی علم طراحی، ساخت و نگهداری همین ماشین آلات را آموزش می دهد.
در ادامه می خوانید
تفاوت این رشته با مهندسی صنایع غذایی
خیلی از داوطلبان این رشته را با مهندسی صنایع غذایی اشتباه می گیرند، در حالی که تفاوت اصلی شان در نوع دانش پایه است. مهندسی صنایع غذایی بیشتر حول شیمی و فرآیندهای تبدیل مواد غذایی می چرخد، اما این رشته به مکانیک، طراحی سازه و مهندسی ماشین آلات نزدیک تر است.
به همین دلیل، برخلاف بیشتر رشته های کشاورزی که از گروه تجربی پذیرش دارند، این رشته در بسیاری از دانشگاه ها جزو رشته های زیرگروه ریاضی فیزیک قرار می گیرد، چون پایه ی دروس آن به مهندسی مکانیک نزدیک تر است تا زیست شناسی.
این تفاوت گروه پذیرش باعث می شود داوطلبانی که از گروه تجربی می آیند، معمولا امکان انتخاب این رشته را در بیشتر دانشگاه ها نداشته باشند، مگر در موارد محدودی که دانشگاه پذیرش دوگانه دارد. پیش از انتخاب رشته، بررسی دقیق دفترچه برای گروه آزمایشی خود داوطلب ضروری است.
دروس و مهارت های فنی این رشته
دروس اصلی شامل طراحی ماشین آلات، مقاومت مصالح، اصول اتوماسیون خطوط تولید، و آشنایی با فرآیندهای صنایع غذایی از منظر مهندسی مکانیک است. دانشجو در کنار درس های نظری، با تجهیزاتی مثل خطوط بسته بندی، پاستوریزه کننده ها و خشک کن های صنعتی کار می کند.
درس هایی مثل ترمودینامیک و انتقال حرارت هم بخشی از برنامه هستند، چون بسیاری از ماشین آلات صنایع غذایی، از جمله پاستوریزه کننده ها و خشک کن ها، بر اساس همین اصول کار می کنند. دانشجو باید بتواند علاوه بر طراحی سازه، رفتار حرارتی ماده ی غذایی داخل دستگاه را هم پیش بینی کند.
کارآموزی در کارخانه های صنایع غذایی هم معمولا بخشی الزامی از دوره ی تحصیل است، جایی که دانشجو به جای کار صرفا نظری، با مشکلات واقعی خط تولید مثل خرابی ناگهانی دستگاه یا افت بازده تولید روبه رو می شود.
آشنایی با نرم افزارهای طراحی و شبیه سازی مهندسی هم بخش مهمی از این رشته است، چون پیش از ساخت هر قطعه یا خط تولید واقعی، عملکرد آن ابتدا به صورت مدل دیجیتال بررسی و بهینه می شود.
این رشته را چه کسی باید انتخاب کند
داوطلبی که به مکانیک و طراحی قطعات علاقه دارد اما دوست دارد کارش نتیجه ای ملموس تر از یک قطعه ی صنعتی معمولی داشته باشد، معمولا از این رشته رضایت بیشتری دارد. کسی که تصور می کند این رشته به شیمی مواد غذایی نزدیک است، بهتر است پیش از انتخاب، تفاوت آن با مهندسی صنایع غذایی را دوباره مرور کند.
کسی که در دوران دبیرستان از دروس فیزیک و ریاضی لذت بیشتری نسبت به زیست شناسی می برد، معمولا با فضای این رشته راحت تر کنار می آید، چون بخش بزرگی از دروس پایه، مشترک با رشته های مهندسی مکانیک است.
دانشگاه های رشته مهندسی ماشین های صنایع غذایی و ظرفیت پذیرش
دانشگاه های رشته مهندسی ماشین های صنایع غذایی معمولا در دانشکده های کشاورزی یا فنی دانشگاه های بزرگ کشور ارائه می شوند و تعدادشان نسبت به مهندسی مکانیک عمومی محدودتر است. همین محدودیت باعث می شود رقابت برای ظرفیت موجود گاهی بیشتر از حد انتظار باشد.
ظرفیت پذیرش رشته مهندسی ماشین های صنایع غذایی را باید هرسال از دفترچه ی انتخاب رشته گروه ریاضی بررسی کرد، چون هم تعداد دانشگاه ها و هم سهمیه ها می تواند نسبت به سال قبل تغییر کند.
برخی دانشگاه ها این رشته را زیر عنوان مهندسی مکانیک بیوسیستم یا عناوین مشابه ارائه می دهند، پس بررسی دقیق سرفصل دروس، نه فقط اسم رشته، پیش از انتخاب اهمیت دارد.
جمع بندی
رشته مهندسی ماشین های صنایع غذایی برای داوطلب گروه ریاضی که هم به مکانیک علاقه دارد و هم دوست دارد نتیجه ی کارش در صنعتی ملموس مثل غذا دیده شود، انتخاب مناسبی است. شناخت این تفاوت ها پیش از انتخاب رشته از سردرگمی بعد از قبولی جلوگیری می کند.