تندخوانی برای خیلی از داوطلبان یعنی فقط سریع تر حرکت دادن چشم روی سطرها، اما در واقع ترکیبی از چند مهارت جداست که هر کدام باید جداگانه تمرین شود.
روش تندخوانی برای کنکور وقتی به همین مهارت های کوچک تر تقسیم شود، یادگیری آن بسیار ساده تر از چیزی است که خیلی ها فکر می کنند. همین تصور غلط باعث می شود خیلی ها یا اصلا سراغ تمرین تندخوانی نروند، یا با روش اشتباه وقت زیادی صرف کنند بدون آن که نتیجه محسوسی بگیرند.
از تست سرعت پایه تا حذف زیرلب خوانی
مرحله اول هر تکنیک های تندخوانی برای مطالعه اندازه گیری سرعت فعلی مطالعه است؛ بدون دانستن نقطه شروع، نمی توان پیشرفت را اندازه گرفت. کافی است یک متن یک صفحه ای از یک کتاب درسی را با زمان سنجی بخوانید و تعداد کلماتی که در هر دقیقه خوانده می شود را یادداشت کنید.
مرحله دوم، حذف زیرلب خوانی است؛ خیلی از افراد هنگام خواندن، کلمات را در ذهن یا حتی زیر لب تکرار می کنند که سرعت را به شدت پایین می آورد. یک تمرین ساده برای این مرحله، دنبال کردن خط متن با یک مداد یا خودکار است، طوری که سرعت چشم از سرعت تکرار ذهنی کلمات جلو بیفتد.
یک اشتباه رایج در همین ابتدای مسیر، عجله برای رسیدن به مراحل بعدی پیش از تثبیت همین دو مرحله اول است؛ کسی که هنوز زیرلب خوانی اش کامل حذف نشده، اگر مستقیم سراغ افزایش دامنه دید برود، معمولا نتیجه ای جز سردرگمی نمی گیرد.
کاهش برگشت چشم و افزایش دامنه دید
مرحله سوم، کاهش برگشت چشم به عقب است، عادتی که بدون توجه اتفاق می افتد و باعث می شود همان جمله چند بار خوانده شود بدون آن که لازم باشد. آگاهی از این عادت، به تنهایی نیمی از راه حل آن است، چون بیشتر افراد اصلا متوجه نیستند که چند بار به عقب برمی گردند.
مرحله چهارم روی دامنه دید تمرکز دارد؛ به جای خواندن کلمه به کلمه، چشم باید یاد بگیرد چند کلمه را با هم در یک نگاه ببیند. این مهارت با تمرین مرتب روی متن های ساده و کوتاه شروع می شود و کم کم روی متن های تخصصی و طولانی تر پیاده می شود.
تمرین زمان دار با متن های کنکوری
مرحله پنجم، تمرین زمان دار روی متن های واقعی کنکور است، جایی که افزایش سرعت مطالعه کنکور باید همراه با حفظ درک مطلب باشد، نه به قیمت از دست دادن آن. بهتر است این تمرین با متن های درسی خود داوطلب انجام شود، نه متن های عمومی، چون هدف نهایی سرعت گرفتن روی همان محتوایی است که قرار است در جلسه آزمون خوانده شود.
در این مرحله باید هر بار زمان کمتری برای خواندن همان حجم متن در نظر گرفت، اما بلافاصله بعد از خواندن، چند سوال ساده درباره متن پرسیده شود. اگر پاسخ دادن سخت شد، یعنی سرعت زودتر از موعد بالا رفته و باید یک قدم به عقب برگشت. این تمرین را بهتر است با دروسی شروع کرد که متن روان تری دارند، مثل ادبیات یا زبان، و بعد به سراغ متن های فنی تر و سنگین تر رفت.
جمع بندی
مرحله ششم و آخر، اندازه گیری دوباره سرعت و مقایسه آن با نقطه شروع است تا داوطلب مطمئن شود پیشرفت واقعی بوده، نه فقط احساسی.
مراحل یادگیری تندخوانی کنکور اگر به همین شش قدم تقسیم شود، به جای یک هدف بزرگ و مبهم، به چند تمرین کوچک و قابل اندازه گیری تبدیل می شود. کسی که همزمان با مقابله با کندخوانی روی روش تورق سریع کتاب هم تمرین کند، معمولا سریع تر از بقیه به نتیجه پایدار می رسد، چون این دو مهارت مکمل هم هستند، نه رقیب هم.
تمرین روزانه چند دقیقه ای، حتی روی یک متن کوتاه، در طول چند هفته اثر بیشتری نسبت به یک جلسه طولانی و پراکنده دارد؛ تندخوانی، مثل هر مهارت دیگری، با تکرار منظم تثبیت می شود، نه با تلاش فشرده و یک باره.