وقتی اسم این رشته را می شنوند، خیلی از داوطلبان اول فکر می کنند با یک رشته ی نظری و انتزاعی مثل فیزیک محض طرف هستند. اما رشته فیزیک مهندسی در واقع پلی میان علم فیزیک و کاربردهای مهندسی است و محتوای درسی آن با فیزیک دانشگاهی معمولی فرق دارد. همین ابهام در اسم رشته، باعث می شود خیلی از داوطلبان بدون بررسی دقیق سرفصل ها، آن را کنار بگذارند یا اشتباهی با فیزیک محض یکی بدانند، در حالی که شناخت دقیق سرفصل های این رشته، تصویر روشن تری از تفاوت آن با هر دوی فیزیک محض و مهندسی های رایج به داوطلب می دهد.
در ادامه می خوانید
رشته فیزیک مهندسی دقیقا چیست
این رشته اصول فیزیک را با ابزارهای مهندسی، از جمله طراحی و شبیه سازی، ترکیب می کند تا دانشجو بتواند مفاهیم نظری را در قالب کاربردهای صنعتی به کار ببرد. دروسی مثل مکانیک کوانتومی، الکترومغناطیس و کاربردهای مهندسی فیزیک، ستون اصلی برنامه ی درسی این رشته را تشکیل می دهند. زمینه های کاربردی این رشته می تواند از فناوری نانو تا اپتیک و طراحی تجهیزات اندازه گیری دقیق را در بر بگیرد، حوزه هایی که هم به دانش عمیق فیزیک نیاز دارند و هم به مهارت عملی مهندسی.
دروس و مهارت های لازم
در کنار دروس نظری فیزیک، دانشجوی این رشته با دروسی مثل ریاضیات مهندسی، مدارهای الکتریکی و برنامه نویسی علمی هم آشنا می شود، مهارت هایی که در فیزیک محض معمولاً به این اندازه پررنگ نیستند. کار در آزمایشگاه های تخصصی و انجام پروژه های عملی هم بخش مهمی از واحدهای درسی این رشته را تشکیل می دهد، برخلاف رشته های نظری تر که وزن بیشتری روی مباحث محاسباتی و اثبات دارند. کسی که از کار عملی و آزمایشگاهی لذت می برد، معمولاً این بخش از رشته را جذاب تر از بخش صرفاً نظری آن می بیند.
تفاوت با فیزیک محض و سایر مهندسی ها
بر خلاف انتخاب رشته فیزیک که تمرکز اصلی اش روی پژوهش نظری و دانشگاهی است، این رشته گرایش عملی تری دارد و دانشجو را برای کار در صنایعی که به دانش فیزیک نیاز دارند آماده می کند. از طرف دیگر، نسبت به رشته هایی مثل مهندسی برق یا مکانیک، پایه ی نظری فیزیک در آن پررنگ تر است، به همین دلیل کسی که علاقه اش صرفاً کاربرد صنعتی است، شاید رشته های مهندسی محض را ترجیح بدهد. رشته های مهندسی برق یا مکانیک هم در برخی مقاطع پیشرفته با فیزیک مهندسی همپوشانی پیدا می کنند، اما نقطه ی شروع و تمرکز اصلی هرکدام همچنان متفاوت باقی می ماند.
ظرفیت پذیرش رشته فیزیک مهندسی
ظرفیت پذیرش رشته فیزیک مهندسی در بیشتر دانشگاه های فنی کشور نسبت به رشته های پرمتقاضی مثل برق یا کامپیوتر کمتر است. این محدودیت باعث می شود رقابت برای صندلی های این رشته بین جمعیت کوچک تری از داوطلبان علاقه مند شکل بگیرد، اما همچنان نیاز به رتبه ی مناسب در کنار علاقه ی واقعی به فیزیک وجود دارد. ظرفیت این رشته در دانشگاه های صنعتی بزرگ معمولاً با دانشگاه های کوچک تر یا جدیدتر فرق محسوسی دارد، تفاوتی که باید در دفترچه ی همان سال بررسی شود.
دانشگاه های رشته فیزیک مهندسی
دانشگاه های رشته فیزیک مهندسی معمولاً از میان دانشگاه های فنی و صنعتی معتبر کشور انتخاب می شوند، دانشگاه هایی که سابقه ی قوی در رشته های مهندسی و علوم پایه دارند. با این حال، فهرست دقیق و ظرفیت هرکدام باید هرسال از دفترچه ی انتخاب رشته استخراج شود، نه از منابع قدیمی. آزمایشگاه های تخصصی و ارتباط دانشکده با صنعت هم از جمله معیارهایی است که ارزش مقایسه بین چند دانشگاه پذیرنده ی این رشته را دارد.
جمع بندی
رشته فیزیک مهندسی برای کسی مناسب است که هم به تفکر نظری فیزیک علاقه دارد و هم دوست دارد آن را در قالب کاربردی ببیند. بررسی بازار کار رشته ریاضی فیزیک در کنار ظرفیت و دانشگاه های این رشته، تصویر کامل تری پیش روی داوطلب می گذارد. مشورت با کسی که مستقیماً در این رشته یا رشته های نزدیک به آن تحصیل کرده، معمولاً دقیق تر از قضاوت صرف بر اساس اسم رشته است.