خیلی از داوطلبان وقتی برنامه مطالعاتی شان را برای دروس عمومی می چینند، اولین سوالی که درباره درس آمادگی دفاعی مطرح می کنند این است که اصلا چقدر باید برایش وقت گذاشت. چون نمره این درس مستقیم در کنکور محاسبه نمی شود، خیلی ها آن را تا هفته های آخر کنار می گذارند، در حالی که همین درس روی معدل کل و به تبع آن روی چند مسیر مهم بعدی مثل سوابق تحصیلی و کارنامه دانش آموزی اثر واقعی دارد.
در ادامه می خوانید
چرا نمره این درس مهم است
معدل کتبی نهایی فقط یک عدد روی کارنامه نیست؛ در مسیرهایی مثل پذیرش با سوابق تحصیلی، وزن مستقیم دارد و افت نمره در یک درس عمومی می تواند همان چند دهم نمره ای باشد که فاصله قبولی و رد یک رشته را مشخص می کند. به همین دلیل نگاه کردن به آمادگی دفاعی به عنوان درسی بی اهمیت، تصمیم درستی نیست، حتی برای داوطلبی که فقط روی رتبه کنکور تمرکز دارد.
محتوای کتاب آمادگی دفاعی
محتوای کتاب آمادگی دفاعی ترکیبی از چند بخش جداست: آشنایی کلی با ساختار نیروهای مسلح، اصول دفاع شخصی و ایمنی فردی در شرایط بحرانی، مبانی پدافند غیرعامل، و چند فصل کوتاه درباره امنیت ملی و منطقه ای. حجم کتاب زیاد نیست، اما چون موضوعات از هم فاصله دارند و پیوستگی کمی با هم دارند، بدون یک مرور منظم در طول سال، جمع بستنش در روزهای آخر سخت و خسته کننده می شود.
منابع آمادگی دفاعی
برای این درس لازم نیست دنبال چند کتاب کمک درسی سنگین بگردید. خود کتاب درسی به عنوان اصلی ترین منابع آمادگی دفاعی کاملا کافی است، به شرطی که همراهش یک جزوه کوتاه از نکات کلیدی هر فصل هم داشته باشید. نوشتن یک صفحه خلاصه برای هر فصل، شامل تعریف های کلیدی و چند نکته پرتکرار، همان چیزی است که موقع مرور نهایی وقت شما را چند برابر کمتر می کند و نیاز به خواندن دوباره کل کتاب را از بین می برد.
زمان بندی مطالعه
بهترین روش برای این درس، مطالعه پیوسته و کم حجم در طول سال است، نه فشرده کردن همه چیز در هفته آخر. اختصاص دو تا سه جلسه کوتاه در هفته، هرکدام حدود سی تا چهل و پنج دقیقه، برای مرور یک فصل و نوشتن خلاصه آن، برای بیشتر داوطلبان کافی است. نزدیک روزهای امتحان هم بهتر است زمان بیشتری صرف حل نمونه سوال شود تا خواندن دوباره متن کتاب.
نمونه سوالات آمادگی دفاعی
کار کردن با نمونه سوالات آمادگی دفاعی سال های قبل کمک می کند بفهمید تمرکز سوالات بیشتر روی کدام فصل هاست و کجا باید دقیق تر بخوانید. بیشتر این سوالات یا مفهومی هستند یا مبتنی بر تعریف های دقیق کتاب، پس نزدیک بودن پاسخ به عبارت اصلی کتاب معمولا اهمیت دارد. بهتر است این تمرین را همان هفته نزدیک به امتحان انجام دهید، چون مطالبی که تازه مرور شده باشند، در ذهن ماندگارتر می مانند.
اشتباهات رایج در این درس
سه اشتباه در این درس بیشتر از بقیه تکرار می شود: نادیده گرفتن کامل درس تا شب امتحان، تلاش برای حفظ کردن متن بدون فهمیدن مفهوم کلی هر فصل، و نخواندن چند باره کتاب با فاصله زمانی. هر سه این اشتباهات با همان برنامه کوتاه و منظمی که پیش تر گفته شد، به راحتی قابل جبران است.
ارتباط با سوابق تحصیلی
نمره این درس مثل بقیه دروس عمومی، در نهایت وارد کارنامه سوابق تحصیلی دوره دوم متوسطه می شود؛ همان کارنامه ای که در مسیرهای پذیرش با معدل و در محاسبه نمره نهایی کنکور هم اثر دارد. داوطلبی که افت نمره این درس را در پایه های پایین تر جبران نکرده باشد، معمولا در سال آخر باید وقت بیشتری صرف همان جبران کند، در حالی که با یک برنامه منظم از همان ابتدا، این وقت اضافه اصلا لازم نمی شود. نگاه کردن به این درس در کنار بقیه دروس عمومی، نه جدا از آن ها، همان چیزی است که در بلندمدت وقت بیشتری برای داوطلب آزاد می کند.
جمع بندی
درس آمادگی دفاعی را نباید کاملا کنار گذاشت، اما نباید هم زمان زیادی از دروس اصلی بگیرد. چند جلسه کوتاه و منظم، همراه با رعایت اصول برنامه ریزی کنکور و عادت به خلاصه نویسی کنکور، برای گرفتن نمره خوب در این درس کاملا کافی است.