درس آمار و احتمال یکی از آن بخش های ریاضی است که خیلی از داوطلبان تا دیر وقت به جانش نمی روند، چون فکر می کنند مبحث سختی است؛ در حالی که آمار و احتمال کنکور نسبت به خیلی فصل های دیگر قاعده مندتر است و شبیه تست زنی فیزیک کنکور، بیشتر با تمرین جمع می شود تا حفظ کردن.
در ادامه می خوانید
روش حل مسائل احتمال
بیشتر داوطلبانی که در این فصل مشکل دارند، دنبال روش حل مسائل احتمال به شکل فرمول محور می گردند، در حالی که این فصل بیشتر با تمرین حل مساله جا می افتد، نه حفظ فرمول. روش عملی این است که اول فضای نمونه مساله را دقیق مشخص کنید، بعد پیشامد مورد نظر را جدا کنید و تازه بعد از آن سراغ فرمول بروید. شمردن دقیق حالت ها و رسم شکل یا جدول برای مسائل ترکیبیات، خیلی از اشتباهات رایج را از بین می برد و از حل کورکورانه جلوگیری می کند.
یک مثال ساده از نوع سوال
فرض کنید سوال درباره احتمال انتخاب دو کتاب هم رنگ از بین چند کتاب رنگی مختلف باشد؛ روش درست این است که اول تعداد کل حالت های انتخاب دو کتاب از کل مجموعه را حساب کنید، بعد تعداد حالت های مطلوب یعنی دو کتاب هم رنگ را جدا بشمارید، و در پایان این دو عدد را تقسیم کنید. همین الگوی سه مرحله ای، یعنی شمردن کل حالت ها، شمردن حالت مطلوب و تقسیم کردن، برای بیشتر سوالات این فصل قابل تکرار است.
منابع آمار و احتمال ریاضی
برای انتخاب منابع آمار و احتمال ریاضی لازم نیست سراغ چند کتاب موازی بروید؛ یک منبع با توضیح مفهومی کامل و تست های دسته بندی شده براساس سطح سختی، برای این فصل کاملا کافی است و وقت شما را هم اضافه نمی کند. نکته مهم تر از انتخاب کتاب، این است که پاسخ نامه منبع انتخابی، مراحل حل را کامل نشان دهد، نه فقط گزینه درست را اعلام کند؛ چون یادگیری واقعی این فصل از دیدن روند استدلال اتفاق می افتد.
تست های آمار و احتمال
زدن تست های آمار و احتمال به شکل زمان دار، مهم ترین کاری است که قبل از کنکور باید انجام دهید؛ چون خیلی از این تست ها با یک نکته ساده حل می شوند و فقط سرعت عمل شماست که نمره نهایی را بالا یا پایین می برد. بهتر است بعد از هر دوره تمرین، تست های غلط را بر اساس نوع اشتباه دسته بندی کنید، نه فقط تعداد درست و غلط را بشمارید.
اشتباهات رایج در این فصل
سه اشتباه بیشتر از بقیه در آمار و احتمال تکرار می شود: جا انداختن یک حالت در شمارش ترکیبیات، اشتباه گرفتن پیشامدهای مستقل با پیشامدهای وابسته، و فراموش کردن حذف حالت های تکراری در اصل شمول و عدم شمول. مرور همین سه نکته پیش از هر آزمون آزمایشی، جلوی بخش زیادی از افت نمره در این فصل را می گیرد.
برنامه جمع بندی این فصل
برای جمع بندی، بهتر است این فصل را در بازه های کوتاه و تکرارشونده مرور کنید، نه یک بار طولانی نزدیک کنکور. مرور هفتگی چند مساله کلیدی از هر بخش، همراه با نگاه دوباره به تست های غلط دوره های قبل، اثر بیشتری از یک جلسه فشرده و طولانی دارد.
چگونه این فصل را با فصل های دیگر ریاضی هماهنگ کنیم
آمار و احتمال معمولا در برنامه جمع بندی کنار مباحثی مثل ترکیبیات و آمار توصیفی قرار می گیرد، چون منطق شمارش در همه این فصل ها مشترک است. بهتر است این فصل ها را در یک بازه پشت سر هم مرور کنید تا از انتقال روش حل بین آن ها استفاده کنید، نه اینکه هرکدام را کاملا جدا و در زمان های دور از هم بخوانید. این هماهنگی، هم زمان مرور را کوتاه تر می کند و هم باعث می شود اشتباهات مشترک بین این فصل ها زودتر مشخص شوند.
جمع بندی
آمار و احتمال با کمی تمرین منظم، از فصل های نمره ساز کنکور ریاضی می شود. برای جمع بندی بهتر، این فصل را کنار بودجه بندی ریاضی رشته ریاضی ببینید و روی افزایش سرعت تست زنی کار کنید تا زمان جلسه کنکور کم نیاورید.