برای خیلی از داوطلبان، فکر کردن به روز اعلام نتیجه کافی است تا دلشوره ای واقعی سراغشان بیاید. این حس آنقدر رایج است که تقریبا هیچ داوطلبی از آن مصون نمی ماند؛ ترس از شکست در کنکور یک تجربه مشترک است، نه یک ضعف فردی، و خبر خوب این است که این ترس کاملا قابل مدیریت است. نکته مهم این است که این ترس، اگر درست مدیریت نشود، می تواند حتی روی کیفیت خواب و تمرکز روزانه هم اثر بگذارد. بعضی داوطلبان این ترس را با انرژی بیشتر برای درس خواندن جبران می کنند، اما بعضی دیگر برعکس، در همان ابتدا انگیزه شان را از دست می دهند.
در ادامه می خوانید
این ترس از کجا می آید
بخش زیادی از این نگرانی از نامشخص بودن نتیجه می آید؛ کنکور برخلاف امتحانات مدرسه، یک آزمون رقابتی است و کنترل کامل نتیجه در دست خود داوطلب نیست، چون رتبه به عملکرد هزاران داوطلب دیگر هم بستگی دارد. وقتی این احساس با مدیریت استرس کنکور ضعیف ترکیب شود، خیلی زود می تواند به بی انگیزگی یا حتی افسردگی در دوران کنکور نزدیک شود، و در آن مرحله دیگر مشکل فقط درسی نیست. بخشی از این ترس هم از تصورهای اغراق شده درباره آینده می آید؛ فکر کردن به این که یک نتیجه ضعیف، کل مسیر زندگی را برای همیشه تعیین می کند، در حالی که واقعیت معمولا انعطاف پذیرتر از این تصور است.
روش های مقابله با ترس کنکور
روش های مقابله با ترس کنکور بیشتر از هر چیز به تغییر زاویه نگاه برمی گردد: به جای تمرکز روی این که اگر قبول نشوم چه می شود، تمرکز را روی این که امروز چه کاری از دستم برمی آید بگذارید. تست زدن منظم و مرور واقع بینانه نقاط ضعف، این ترس مبهم و بزرگ را به یک برنامه قابل اجرا و روزانه تبدیل می کند که کنترلش دست خود داوطلب است. نوشتن روزانه چند خط درباره پیشرفت واقعی، حتی پیشرفت کوچک، هم می تواند این حس کنترل را تقویت کند و ذهن را از سناریوهای منفی دور نگه دارد.
چطور بفهمید این ترس به مرز نگران کننده رسیده
مقداری استرس پیش از یک آزمون بزرگ طبیعی است و حتی می تواند به تمرکز کمک کند، اما وقتی این نگرانی باعث بی خوابی مکرر، بی اشتهایی طولانی یا کناره گیری کامل از دوستان و خانواده شود، دیگر یک استرس معمولی نیست. در این حالت ها، صحبت با یک مشاور تحصیلی یا حتی یک متخصص روانشناسی، می تواند بار زیادی را از روی دوش داوطلب بردارد، نه این که نشانه ضعف باشد. توجه به این نشانه ها، مخصوصا در ماه های پایانی که فشار مطالعه هم بیشتر می شود، اهمیت دوچندانی پیدا می کند.
نقش خانواده و اطرافیان در کاهش این ترس
گاهی بخشی از این فشار از بیرون می آید، نه از درون خود داوطلب؛ مقایسه با دیگران یا سوال های مکرر درباره وضعیت درسی، حتی با نیت خوب، می تواند این ترس را تشدید کند. صحبت صریح با خانواده درباره نوع حمایتی که واقعا کمک می کند، معمولا از تحمل بی صدای این فشار موثرتر است و از تنش های بی مورد هم جلوگیری می کند.
غلبه بر ترس از کنکور در روزهای پایانی
نزدیک روز آزمون، غلبه بر ترس از کنکور بیشتر به آرامش ذهنی مربوط می شود تا خواندن مطلب تازه. داشتن یک استراتژی روز کنکور مشخص و از پیش تمرین شده، همان چیزی است که در آن لحظه حساس، جای خالی اعتماد به نفس را پر می کند و اجازه نمی دهد یک لحظه استرس، کل عملکرد روز آزمون را تحت تاثیر قرار بدهد.
جمع بندی
ترس از شکست را نمی شود کاملا از بین برد، اما می شود آن را کوچک و قابل کنترل کرد. تمرکز روی تلاش امروز، نه پیش بینی نتیجه فردا، بهترین راهی است که این ترس را به جای مانع، به یک انگیزه واقعی برای ادامه دادن تبدیل می کند. هر داوطلبی، صرف نظر از رتبه نهایی، ارزش تلاشی که کرده را دارد؛ این نکته را در روزهای سخت فراموش نکنید.