دفترچه انتخاب رشته گروه انسانی با هزاران کد رشته محل منتشر می شود، اما تعداد صندلی های واقعی هر دانشگاه از یک سال به سال دیگر کم و زیاد می شود. همین نوسان باعث می شود داوطلبان از همان تابستان دنبال تصویر تازه ای از ظرفیت پذیرش کنکور انسانی بگردند، چون بدون آن نمی توانند بفهمند رتبه شان برای کدام دانشگاه واقعا کافی است. برای مثال ظرفیت یک رشته در یک دانشگاه بزرگ می تواند از سی نفر به چهل نفر برسد یا برعکس کم شود، بدون اینکه دلیل دقیق آن جایی به داوطلب اطلاع رسانی شود، و همین یعنی رتبه لازم برای قبولی هم به همان اندازه جابه جا می شود.
ظرفیت روزانه و شبانه انسانی چه فرقی دارند
ظرفیت روزانه و شبانه انسانی از نظر شرایط آموزشی یکسان است، اما از نظر شهریه و رقابت پذیرش کاملا فرق می کند. صندلی های روزانه رایگان هستند و رقابت رویشان بیشتر است، در حالی که شبانه با شهریه ترمی همراه است و معمولا با رتبه ای پایین تر از روزانه هم قابل قبولی است. در رشته هایی مثل حقوق یا روانشناسی که تقاضا بسیار بالاست، فاصله رتبه لازم بین روزانه و شبانه همان دانشگاه گاهی چند هزار رتبه است؛ برای نمونه یک رشته پرطرفدار ممکن است در روزانه فقط با رتبه های چند هزار اول قابل قبولی باشد، در حالی که همان رشته در شبانه همان دانشگاه با رتبه ای چند برابر بیشتر هم دست یافتنی می شود. همین فاصله یکی از معیارهای اصلی انتخاب رشته واقع بینانه به شمار می رود.
ظرفیت پردیس دانشگاه انسانی چگونه محاسبه می شود
ظرفیت پردیس دانشگاه انسانی جدا از سهمیه های روزانه و شبانه در دفترچه آورده می شود و شهریه آن معمولا از شبانه هم بالاتر است، چون در پردیس خودگردان دانشگاه هزینه های خودش را از محل شهریه داوطلبان تامین می کند. رتبه لازم برای پردیس بیشتر رشته های انسانی معمولا پایین تر از روزانه و حتی شبانه است، به همین دلیل برای داوطلبی که رتبه اش کمی بالاتر از حد انتظار شده، پردیس یک مسیر واقعی برای رسیدن به همان دانشگاه با همان عنوان مدرک است. شهریه پردیس بسته به دانشگاه و رشته متفاوت است و معمولا هر ترم جداگانه پرداخت می شود؛ به همین دلیل پیش از گذاشتن پردیس در اولویت های بالای فرم انتخاب رشته، بررسی توان مالی خانواده برای پرداخت این شهریه در طول چند سال تحصیل ضروری است.
چرا ظرفیت هر سال ثابت نمی ماند
بخش بزرگی از رشته های انسانی امروز نه با رقابت مستقیم کنکور، بلکه از مسیر پذیرش صرفا با سوابق تحصیلی تکمیل می شوند، و همین موضوع باعث می شود ظرفیت واقعی رقابتی هر رشته محل کوچک تر از عددی باشد که در نگاه اول در دفترچه دیده می شود. رشته هایی مثل حقوق، روانشناسی یا علوم سیاسی که همچنان با آزمون رقابتی پذیرش دارند، هر سال بسته به تعداد دانشگاه های تازه اضافه شده یا حذف شده کمی تغییر ظرفیت پیدا می کنند و عدد دقیق سال 1406 پس از انتشار دفترچه رسمی همان سال روشن می شود، نه زودتر از آن. گاهی هم یک دانشگاه به دلیل تغییر در امکانات آموزشی یا اعضای هیئت علمی، ظرفیت پذیرش یک رشته خاص را برای یک یا دو سال متوقف می کند و در سال های بعد دوباره به آن باز می گردد، بدون هیچ اطلاع رسانی از پیش.
چنین نوسانی فقط به دانشگاه های دولتی محدود نمی ماند و در ظرفیت پذیرش دانشگاه آزاد با آزمون هم دیده می شود، جایی که تصمیم هر واحد وزن بیشتری دارد. رشته های دارای آزمون عملی از مسیر دیگری سنجیده می شوند، مانند کنکور عملی طراحی صنعتی 1406 و کنکور عملی نوازندگی موسیقی جهانی 1406.
جمع بندی
ظرفیت پذیرش تنها یک عدد در دفترچه نیست؛ ترکیبی از روزانه، شبانه و پردیس است که هرکدام رتبه لازم و هزینه متفاوتی دارند. داوطلبی که پیش از انتخاب رشته هم زیرگروه های رشته انسانی کنکور را می شناسد و هم می داند در بازار کار چه شغل های رشته انسانی منتظرش هستند، تصمیم دقیق تری بین این سه نوع ظرفیت می گیرد. برای داوطلبانی که مردد بین چند رشته پرتقاضا مثل روانشناسی هستند، مقایسه رتبه لازم روانشناسی رشته انسانی با رتبه خودشان قبل از انتخاب نهایی ضروری است؛ بررسی چند سال اخیر همان رشته محل، نه فقط آخرین دفترچه منتشر شده، تصویر واقع بینانه تری از روند تغییر ظرفیت به دست می دهد.