جهشی خواندن یکی از آن اصطلاح هایی است که اسمش را همه شنیده اند، اما خیلی ها دقیق نمی دانند یعنی چه و چه زمانی واقعاً به کارشان می آید. به زبان ساده، برنامه ریزی جهشی خواندن یعنی جلوتر از سرعت معمول مدرسه حرکت کردن و پوشش دادن حجم بیشتری از درس در زمان کمتر، معمولاً برای داوطلبانی که می خواهند زودتر از موعد معمول برای کنکور آماده شوند یا عقب افتادگی درسی شان را جبران کنند.
در ادامه می خوانید
چه کسانی مناسب جهشی خواندن هستند
جهشی خواندن برای هر داوطلبی مناسب نیست. کسی که پایه ی درسی نسبتاً خوبی دارد و فقط می خواهد سرعتش را بالا ببرد، معمولاً نتیجه ی بهتری از این روش می گیرد تا کسی که هنوز مفاهیم پایه را جا نینداخته. برای دانش آموزانی که از برنامه ریزی درسی پایه دهم عقب مانده اند، بهتر است ابتدا یک دوره ی کوتاه جبرانی روی مفاهیم پایه بگذرانند و بعد وارد مرحله ی جهشی شوند، وگرنه سرعت بالا فقط باعث انباشته شدن اشکالات قدیمی می شود.
جدول ساعت مطالعه جهشی و نحوه خواندن جهشی
نوشتن یک جدول ساعت مطالعه جهشی واقع بینانه، اولین قدم است؛ باید حجم واقعی کتاب ها را با تعداد هفته های باقیمانده تقسیم کنید تا برنامه از همان ابتدا غیرممکن نباشد و در همان هفته ی اول کنار گذاشته نشود. اما نحوه خواندن جهشی برای کنکور فقط سرعت بالا بردن نیست؛ باید همراه با جمع بندی مرتب، تست زنی و مرور دوره ای پیش برود، وگرنه مطالبی که جهشی خوانده اید، به همان سرعت هم فراموش می شود.
خطرات جهشی خواندن نادرست
تعادل بین سرعت و عمق یادگیری، فرق اصلی جهشی خواندن اصولی با عجله ی بی نتیجه است. خیلی از داوطلبانی که فقط دنبال سرعت رفته اند، در نهایت مجبور شده اند بخش بزرگی از مسیر را از نو مرور کنند، چون مطالب را فقط رد کرده بودند، نه واقعاً یاد گرفته بودند. نشانه ی هشدار این وضعیت این است که در تست زنی، درصد پاسخ درست پایین می ماند حتی وقتی حجم مطالعه شده زیاد است؛ در این حالت بهتر است سرعت را کمی پایین بیاورید و روی عمق مرور تمرکز کنید.
تفاوت جهشی خواندن با فشرده خوانی
خیلی ها این دو را با هم اشتباه می گیرند. فشرده خوانی معمولاً به معنای کم کردن عمق مطالعه برای صرفه جویی در زمان است، در حالی که جهشی خواندن اصولی، سرعت را بالا می برد بدون اینکه از عمق یادگیری کم کند. تفاوت در همین جاست؛ کسی که فشرده می خواند، معمولاً مجبور می شود بعداً برگردد و دوباره بخواند، اما کسی که جهشی خوانده، اگر روش درستی داشته باشد، نیازی به این بازگشت پیدا نمی کند.
ابزارهای کمکی جهشی خواندن
خلاصه نویسی فعال، به جای صرفاً خط کشیدن زیر متن، یکی از بهترین ابزارها برای جهشی خواندن است؛ چون ذهن را مجبور می کند مطلب را در قالب کلمات خودش بازسازی کند، نه فقط بخواند. نقشه ذهنی هم برای دیدن ارتباط بین مباحث مختلف یک فصل کمک می کند، مخصوصاً در درس هایی که مفاهیم به هم وابسته اند. تست زنی سریع بعد از هر بخش کوچک هم به عنوان یک ابزار سنجش فوری، جای خالی آزمون های بزرگ را تا حدی پر می کند.
نمونه عملی یک هفته جهشی خواندن
برای روشن تر شدن ماجرا، یک نمونه ی عملی کمک می کند. فرض کنید داوطلبی می خواهد در یک هفته، دو فصل زیست شناسی را جهشی جلو برود. دو روز نخست صرف خواندن اولیه و علامت گذاری نکات کلیدی می شود، دو روز بعد صرف تست زنی و روز پنجم صرف رفع اشکال همان تست ها. روز ششم یک مرور فشرده از هر دو فصل انجام می شود. این توالی نشان می دهد جهشی خواندن به تست زدن و مرور هم نیاز دارد، نه فقط به سرعت خواندن.
جمع بندی
جهشی خواندن برای هر کسی مناسب نیست و به انگیزه و پشتکار بالایی نیاز دارد. قبل از شروع، از خودتان بپرسید آیا واقعاً می توانید این ریتم را چند ماه پشت سر هم حفظ کنید یا نه. اگر تصمیم به این مسیر گرفتید، حتماً روی افزایش سرعت مطالعه کار کنید و حتی اگر شروع درس خواندن از شهریور نبوده، برنامه را از همین امروز با یک جدول واقع بینانه پیش ببرید.