خیلی از بناهای قدیمی کشور بدون مرمت اصولی، به مرور تخریب می شوند یا شکل اصلی خود را از دست می دهند. رشته مرمت و احیای بناهای تاریخی برای جلوگیری از همین اتفاق طراحی شده و دانشجو را برای شناخت، حفظ و بازسازی درست این بناها آموزش می دهد.
این رشته ترکیبی از دانش فنی و علاقه به میراث فرهنگی را می طلبد. بسیاری از این بناها اگر به موقع مرمت نشوند، هزینه بازسازی آن ها در آینده به مراتب بیشتر خواهد شد.
در ادامه می خوانید
ماهیت رشته و ترکیب دانش آن
این رشته ترکیبی از معماری، تاریخ هنر و مهندسی مصالح است. دانشجو باید هم زبان معماری قدیم را بفهمد و هم با روش های فنی مرمت مثل ترمیم مصالح سنتی و تقویت سازه آشنا شود.
کار عملی و بازدید از بناهای تاریخی بخش مهمی از آموزش این رشته است، چون خیلی از تکنیک های مرمت فقط با تمرین عملی روی بناهای واقعی قابل یادگیری هستند. دانشجو همچنین با روش های مستندسازی بنا پیش از شروع مرمت آشنا می شود، چون هر تغییری باید بر اساس شواهد تاریخی دقیق انجام شود، نه سلیقه شخصی.
اهمیت این رشته برای حفظ میراث فرهنگی
بخش بزرگی از هویت فرهنگی هر کشور در بناهای تاریخی آن نهفته است و از دست رفتن این بناها، بخشی از حافظه جمعی یک جامعه را هم با خودش می برد. متخصصان این رشته نقش مستقیمی در جلوگیری از این اتفاق دارند.
گردشگری تاریخی هم یکی از حوزه هایی است که به طور مستقیم به کیفیت مرمت و نگهداری بناها وابسته است، پس این رشته از نظر اقتصادی هم می تواند تاثیرگذار باشد.
دانشگاه های رشته مرمت و احیای بناهای تاریخی
دانشگاه های رشته مرمت و احیای بناهای تاریخی بیشتر در شهرهایی با بافت تاریخی غنی مثل اصفهان، یزد و کاشان فعال هستند، چون این شهرها هم بناهای زیادی برای مطالعه میدانی دارند و هم استادان متخصص در این حوزه.
انتخاب دانشگاهی در یک شهر با بافت تاریخی زنده، تجربه عملی دانشجو را به طور محسوسی بالا می برد و فرصت کار روی پروژه های واقعی مرمت را افزایش می دهد.
ظرفیت پذیرش رشته مرمت و احیای بناهای تاریخی
ظرفیت پذیرش رشته مرمت و احیای بناهای تاریخی در دفترچه انتخاب رشته گروه هنر دیده می شود و در مقایسه با معماری معمولی محدودتر است.
تعداد کم داوطلبان آشنا با این رشته باعث می شود رقابت پذیرش نسبت به رشته های پرطرفدار هنر پایین تر باشد.
بازار کار و رشته های نزدیک
فارغ التحصیلان این رشته می توانند در سازمان میراث فرهنگی، شهرداری ها و شرکت های مشاور مرمت مشغول به کار شوند. برخی از آن ها هم در پروژه های احیای بافت های تاریخی شهرها فعالیت می کنند. برخی از فارغ التحصیلان هم در پروژه های ثبت جهانی بناهای تاریخی و همکاری با نهادهای بین المللی میراث فرهنگی فعالیت می کنند.
دستمزد در این حوزه معمولا به تجربه فرد در پروژه های واقعی مرمت و ارتباط او با نهادهای دولتی و خصوصی فعال در این زمینه وابسته است. شرکت در پروژه های داوطلبانه مرمت در طول تحصیل، می تواند مسیر ورود به بازار کار را برای دانشجو هموارتر کند.
کسانی که بیشتر به جنبه تاریخی و پژوهشی بناها علاقه دارند تا کار فنی مرمت، می توانند رشته باستان شناسی را هم بررسی کنند، چون این دو رشته در بسیاری از پروژه های میدانی همکاری نزدیکی با هم دارند. مقایسه این رشته با انتخاب رشته مرمت آثار تاریخی هم می تواند به داوطلب کمک کند تفاوت مرمت بنا و مرمت شیء تاریخی را بهتر بفهمد.
جمع بندی
رشته مرمت و احیای بناهای تاریخی مسیری تخصصی برای علاقه مندان به معماری قدیم و میراث فرهنگی است. انتخاب دانشگاه با دسترسی به بافت تاریخی واقعی، یکی از مهم ترین عوامل موفقیت در این رشته است. علاقه واقعی به تاریخ و صبر برای کار دقیق و زمان بر، دو ویژگی مهم برای موفقیت در این مسیر است.