تجارت دریایی بخش بزرگی از اقتصاد کشورهایی است که به آب های آزاد دسترسی دارند و ایران هم از این قاعده جدا نیست. رشته مدیریت و بازرگانی دریایی برای تربیت نیرویی طراحی شده که بتواند بندرها، کشتیرانی و تجارت دریایی را از نظر اقتصادی و اجرایی مدیریت کند.
این رشته ترکیبی از دانش مدیریت و آشنایی با صنعت دریانوردی است. با توجه به موقعیت جغرافیایی ایران و دسترسی به خلیج فارس و دریای خزر، این حوزه پتانسیل رشد قابل توجهی دارد.
در ادامه می خوانید
محتوای آموزشی رشته
دانشجوی این رشته با مباحثی مثل حقوق دریایی، اقتصاد حمل و نقل، بیمه کشتیرانی و مدیریت بندر آشنا می شود. برخلاف رشته های مهندسی دریا که بیشتر روی طراحی و ساخت شناور تمرکز دارند، این رشته جنبه اقتصادی و مدیریتی صنعت دریایی را پوشش می دهد.
آشنایی با قوانین بین المللی تجارت دریایی هم بخش مهمی از برنامه درسی است، چون بخش زیادی از فعالیت های این حوزه به قراردادها و مقررات بین المللی وابسته است. بخشی از دروس هم به آشنایی با تجهیزات بندری و فرآیندهای گمرکی مرتبط با کالاهای دریایی اختصاص دارد.
چالش ها و فرصت های این رشته
محدود بودن دانشگاه های ارائه دهنده این رشته، از یک طرف رقابت پذیرش را کمتر می کند و از طرف دیگر ممکن است دسترسی داوطلبان دورافتاده تر به این مسیر را سخت تر کند. کسی که به زندگی در شهرهای ساحلی تمایل ندارد، باید این موضوع را پیش از انتخاب رشته با دقت بسنجد.
در مقابل، ارتباط مستقیم دانشگاه با بنادر فعال کشور، فرصت آشنایی زودهنگام با محیط کار واقعی را برای دانشجو فراهم می کند که در بسیاری از رشته های دیگر به این شکل وجود ندارد.
دانشگاه های رشته مدیریت و بازرگانی دریایی
دانشگاه های رشته مدیریت و بازرگانی دریایی عمدتا در شهرهای بندری جنوب و شمال کشور مثل چابهار و خرمشهر قرار دارند. این دانشگاه ها معمولا ارتباط نزدیکی با سازمان بنادر و شرکت های کشتیرانی دارند.
همین ارتباط می تواند فرصت کارآموزی و آشنایی عملی دانشجو را با فضای واقعی بندر و کشتیرانی افزایش دهد.
ظرفیت پذیرش رشته مدیریت و بازرگانی دریایی
ظرفیت پذیرش رشته مدیریت و بازرگانی دریایی محدود و متمرکز در چند دانشگاه خاص کشور است، چون این رشته نیاز به زیرساخت و ارتباط مستقیم با بنادر دارد.
همین تمرکز جغرافیایی باعث می شود داوطلب باید از قبل برای زندگی و تحصیل در شهرهای ساحلی آماده باشد و شرایط اقلیمی آن مناطق را هم در نظر بگیرد.
بازار کار و رشته های مرتبط
فارغ التحصیلان این رشته می توانند در شرکت های کشتیرانی، سازمان بنادر و دریانوردی و شرکت های بازرگانی بین المللی مشغول شوند. برخی از آن ها هم در شرکت های بیمه و حمل و نقل دریایی فعالیت می کنند. برخی از فارغ التحصیلان هم در سازمان های بین المللی مرتبط با حمل و نقل دریایی فرصت شغلی پیدا می کنند.
فعالیت در این حوزه معمولا نیازمند صبر برای یادگیری فرآیندهای اداری و گمرکی پیچیده است، چون بسیاری از تصمیم های تجارت دریایی به هماهنگی میان چند نهاد مختلف وابسته است. کسی که به کار تیمی و مذاکره علاقه دارد، در این محیط شغلی راحت تر پیشرفت می کند.
داوطلبانی که به جنبه فنی تر صنعت دریا علاقه دارند، می توانند رشته مهندسی دریا را هم در کنار این رشته بررسی کنند، چون یکی مسیر مدیریتی و دیگری مسیر مهندسی همین صنعت را پوشش می دهد. کسانی که به مدیریت بازرگانی به طور کلی علاقه دارند اما مایل به تخصصی شدن در حوزه دریا نیستند، می توانند رشته مدیریت بازرگانی را هم به عنوان گزینه جایگزین در نظر بگیرند.
جمع بندی
رشته مدیریت و بازرگانی دریایی گزینه ای تخصصی برای علاقه مندان به اقتصاد و تجارت دریایی است. محدود بودن دانشگاه های ارائه دهنده به این معنی است که داوطلب باید از قبل، هم درباره محل تحصیل و هم درباره آینده شغلی این رشته تحقیق کند. بررسی دقیق موقعیت جغرافیایی و امکانات هر دانشگاه، پیش از ثبت انتخاب رشته، اهمیت زیادی دارد.