پرونده سرنوشت کنکور نامی است برای مجموعه ای از مراحل به هم پیوسته که در سال های اخیر درباره آینده این آزمون سراسری مطرح شده است، از ریشه های تاریخی آن تا پرسش های تازه درباره حذف یا ادامه اش.
این نوشتار مراحل همین مسیر را به ترتیب در کنار هم قرار می دهد و در هر مرحله نشان می دهد کدام خبر همان بخش از پرونده را پوشش می دهد، چرا که تاریخ ها و جزئیات هر مرحله در متن همان خبر به روز می شود.
دیدن مراحل یک مسیر در کنار هم، درک روند کلی تصمیم گیری درباره این آزمون را برای داوطلب و خانواده اش ساده تر می کند.
در ادامه می خوانید
از تاریخچه کنکور تا پرسش حذف
بحث درباره سرنوشت این آزمون از یک نقطه ثابت آغاز نمی شود، بلکه ریشه در روند شکل گیری و تحول آن در طول دهه های گذشته دارد. بخشی از همین زمینه در تاریخچه کنکور در ایران روایت شده است.
از دل همین پیشینه، پرسشی است که بارها و به شکل های گوناگون مطرح شده: آیا این آزمون در آینده کنار گذاشته می شود یا به شکل کنونی باقی می ماند. پاسخ به این پرسش ثابت نیست و با هر تحول تازه تغییر می کند، موضوعی که آیا کنکور حذف می شود به آن پرداخته است.
نشست ها و پیشنهادهای حذف کنکور
از میان طرح های گوناگونی که درباره کنار گذاشتن این آزمون مطرح شده، برخی به جای کلیات، روی یک بازه زمانی مشخص تمرکز دارند؛ موضوعی که در حذف کنکور در دو تا سه سال آینده بررسی شده است.
در کنار این، مدل دیگری هم مطرح است که به جای یک روز امتحان، میانگین چند سال عملکرد تحصیلی داوطلب را مبنا قرار می دهد؛ همین ایده در حذف کنکور با امتحان نهایی 3 سال شرح داده شده است.
این بحث ها به شکل رسمی تر هم دنبال شده است: یک نشست تخصصی حذف کنکور با حضور کارشناسان آموزشی و سیاست گذاران برگزار شد تا ابعاد مختلف این ایده بررسی شود.
از زاویه ی دیگر، این ایده حتی از داخل یکی از دانشگاه های کشور هم مطرح شده است؛ پیشنهاد حذف کنکور دانشگاه شریف نمونه ای از همین نگاه است که با استقبال و واکنش های متفاوتی همراه بود.
طرح اصلاح قانون و طرح جایگزین
مسیر رسمی تغییر در قانون هم به موازات بحث های کارشناسی دنبال شده است. طرح اصلاح قانون کنکور یکی از مراحل همین مسیر قانونی را نشان می دهد، جایی که کلیات موضوع در مجلس بررسی و تصویب شده است.
در کنار اصلاح قانون موجود، ایده نوشتن یک قانون تازه و متفاوت هم در صحن قانون گذاری مطرح شده است؛ جزئیات آن در طرح جایگزین کنکور در مجلس آمده است.
با این حال تغییر قوانین با نگرانی هایی هم همراه است، به خصوص برای داوطلبانی که فکر می کنند رشته مورد نظرشان از قلم می افتد؛ حذف نشدن کنکور رشته پرمتقاضی به همین نگرانی پاسخ می دهد.
ساماندهی و تغییر در سوالات
در کنار بحث های مربوط به حذف یا ادامه این آزمون، مسیر دیگری هم به موازات آن دنبال می شود: تغییراتی که به تدریج در ساختار و محتوای آزمون اعمال می شود. تغییرات طرح کنکور 1406 نمونه ای از همین روند تدریجی را نشان می دهد.
بخشی از این تغییرات به حذف یک دفترچه جداگانه برای دروس عمومی مربوط می شود، موضوعی که حذف دروس عمومی کنکور 1406 آن را روشن کرده است. بخش دیگر به شیوه طراحی پرسش ها برمی گردد که جزئیات جدید طراحی سؤالات کنکور به آن اختصاص دارد.
گاهی این تغییرات به یک درس مشخص محدود می شود؛ حذف سوالات ریاضی کنکور 1406 گزارشی از همین نوع تغییر موضعی در یکی از دروس تخصصی است.
این تغییرات همیشه از داخل نظام آموزشی مطرح نمی شود؛ گاهی واکنش از یک نهاد دیگر می آید، مثل مخالفت وزیر بهداشت با کنکور که به زمان یا شرایط برگزاری این آزمون اشاره دارد.
این مسیر کجا ادامه می یابد
این مجموعه از مراحل، تنها یک بخش از مسیر بزرگ تر تصمیم گیری درباره این آزمون است. کنار همین بحث ها، پرونده دیگری هم در جریان است که به شیوه محاسبه نمرات و سهمیه های داوطلبان مربوط می شود؛ پرونده سوابق تحصیلی و سهمیه کنکور 1406 به همین موضوع اختصاص دارد.
از سوی دیگر، فارغ از این که این آزمون در آینده چه شکلی پیدا کند، ثبت نام و اجرای آن برای دوره پیش رو همچنان یک مرحله عملی و ضروری باقی می ماند؛ مسیر کامل ثبت نام کنکور 1406 همین بخش عملی را از آغاز تا پایان دنبال می کند.