بخش بزرگی از دانش آموزانی که در تاریخ نمره پایین می گیرند، مشکلشان حفظ نکردن اسامی و تاریخ ها نیست، بلکه گم شدن در ترتیب زمانی رویدادهاست. یک روش مطالعه تاریخ امتحان نهایی درست، اول از همه همین ترتیب زمانی را برای دانش آموز روشن می کند، پیش از هر حفظیات دیگری.
در ادامه می خوانید
چرا فقط حفظ کردن جواب نمی دهد
سوالات امتحان نهایی تاریخ اغلب رابطه علت و معلولی بین رویدادها را می پرسند، نه فقط تاریخ دقیق وقوع آن ها. اگر رویدادها جدا از هم و بدون ارتباط حفظ شوند، در سوالات ترکیبی سردرگمی پیش می آید، حتی اگر تک تک نام ها و تاریخ ها به خاطر سپرده شده باشند. تمرین پاسخ به سوالاتی که دو رویداد را در کنار هم مقایسه می کنند، همین مهارت تحلیل رابطه را به طور مستقیم تقویت می کند. همین نیاز به تحلیل روابط میان مفاهیم، به شکل مشابهی در مطالعه هویت اجتماعی امتحان نهایی هم دیده می شود، جایی که حفظ صرف تعریف ها کافی نیست.
ساخت خط زمانی برای هر درس
بهترین راه این است که برای هر فصل یا هر درس، یک خط زمانی ساده رسم شود و رویدادهای اصلی روی همان خط جای بگیرند. این کار رابطه بین وقایع را در ذهن تثبیت می کند و به دانش آموز کمک می کند بفهمد کدام رویداد باعث کدام رویداد بعدی شده است. برای رویدادهای پیچیده تر که چند علت همزمان دارند، نوشتن علت ها به صورت فهرست کوتاه کنار همان نقطه از خط زمانی، از قاطی شدن دلایل مختلف جلوگیری می کند. بعد از رسم خط زمانی، بازخوانی متن کتاب باید انجام شود تا جزئیات هر رویداد هم به همان تصویر ذهنی متصل شوند، نه اینکه جدا و بی ارتباط باقی بمانند. رنگ آمیزی متفاوت برای هر دوره تاریخی روی همین خط زمانی هم کمک می کند در نگاه اول، دوره مورد نظر سریع تر پیدا شود.
جمع بندی تاریخ دوازدهم
جمع بندی تاریخ دوازدهم در روزهای پایانی بهتر است فقط حول همان خط های زمانی از پیش آماده شده انجام شود، نه خواندن کامل دوباره کتاب درسی. مرور سریع خط زمانی هر فصل، همراه با یادآوری یک یا دو نکته کلیدی هر رویداد، برای تثبیت نهایی کافی است و زمان بسیار کمتری نسبت به بازخوانی کامل می گیرد.
نقش نقشه و تصویر در یادگیری تاریخ
خیلی از رویدادهای تاریخی با یک مکان جغرافیایی مشخص گره خورده اند و نگاه کردن به نقشه همان دوره، حتی برای چند دقیقه، ارتباط ذهنی بین مکان و رویداد را تقویت می کند. علامت گذاری مسیر جابه جایی یک قدرت یا یک رویداد مهم روی نقشه، نسبت به خواندن صرف توضیح متنی همان جابه جایی، معمولاً در ذهن ماندگارتر است. تصاویر کتاب درسی هم معمولاً نکته ای کلیدی از همان درس را به شکل بصری نشان می دهند که در سوالات امتحان نهایی گاهی مستقیم از همان تصویر پرسیده می شود. داوطلبانی که در کنار خط زمانی، از نقشه و تصویر هم برای مرور استفاده می کنند، معمولاً حافظه پایدارتری نسبت به کسانی دارند که فقط متن را می خوانند، چون ذهن انسان اطلاعات تصویری را ساده تر از متن خالص نگه می دارد.
نمره 20 تاریخ نهایی و دقت در جزئیات
برای نمره 20 تاریخ نهایی، دقت در جزئیات تاریخ ها، اسامی و مکان های رویدادها به همان اندازه درک روابط علت و معلولی اهمیت دارد. در مرور نهایی، بهتر است زمان مشخصی فقط به همین ریزه کاری ها اختصاص داده شود، چون اغلب نمرات از دست رفته در این درس، از اشتباهات جزئی در جزئیات می آید، نه از ندانستن کلیت ماجرا. نوشتن پاسخ با ذکر تاریخ دقیق رویداد، حتی وقتی سوال مستقیم تاریخ را نخواسته، معمولاً به عنوان نشانه تسلط کامل بر مطلب در نظر گرفته می شود. تمرین پاسخ به چند سوال تشریحی نمونه هم کمک می کند سرعت نوشتن پاسخ کامل در زمان محدود جلسه امتحان بالا برود.
جمع بندی
تاریخ با نظم زمانی بسیار ساده تر از چیزی می شود که در نگاه اول به نظر می رسد. همین منطق چیدن رویدادها روی یک خط زمانی، برای سایر دروس مشابه هم قابل استفاده است؛ کنار آن، توجه به بهترین روش درس خواندن به طور عمومی هم نباید فراموش شود.