مقایسه کارنامه های کنکور 1401 برای رشته هوشبری دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، یک نکته جالب را نشان می دهد، وقتی رتبه کشوری دو منطقه مختلف کنار هم گذاشته شود فاصله چندان زیاد به نظر نمی رسد، ولی همان دو داوطلب در رتبه سهمیه ای خودشان فاصله بسیار بیشتری دارند. این تفاوت دقیقاً همان نکته ای است که خیلی از داوطلبان هنگام مقایسه کارنامه های دیگران نادیده می گیرند.
در ادامه می خوانید
عدد دقیق دو منطقه در یک سال
در کنکور 1401، آخرین پذیرفته شده منطقه دو برای درصد قبولی هوشبری دانشگاه اردبیل رتبه ای حدود 10275 در سهمیه خودش و حدود 45779 در سطح کشوری داشته است. در همان سال، آخرین پذیرفته شده منطقه سه رتبه ای حدود 15442 در سهمیه و حدود 47637 در سطح کشوری داشته است.
چرا این دو عدد این قدر با هم فرق دارند
فاصله رتبه کشوری بین این دو داوطلب فقط حدود 1858 رتبه است، رقمی نسبتاً کوچک در مقیاس چند ده هزار نفری کنکور تجربی. اما همان دو نفر در رتبه سهمیه ای خودشان فاصله ای نزدیک به 5167 رتبه دارند. دلیلش ساده است، جمعیت داوطلبان هر منطقه با هم فرق دارد و رتبه سهمیه ای فقط داوطلبان همان منطقه را با هم مقایسه می کند، نه کل کشور را. برای همین آخرین درصد قبولی هوشبری اردبیل را باید همیشه با ذکر منطقه خواند، نه به تنهایی.
چه چیزی باعث می شود این دو منطقه نزدیک به هم بمانند
اردبیل یک شهر مرزی و نسبتاً کوچک است که عمده تقاضایش از داوطلبان همان استان و استان های همسایه می آید، برخلاف دانشگاه هایی مثل تهران که از هر منطقه ای داوطلب پرتعداد جذب می کنند. همین ترکیب جمعیتی محدودتر باعث می شود فاصله رتبه کشوری بین مناطق مختلف برای این دانشگاه بخصوص، از خیلی دانشگاه های پرتقاضاتر کمتر به نظر برسد.
تفاوت این الگو با دانشگاه های پرتقاضا
در دانشگاه هایی مثل تهران یا مشهد که از همه مناطق کشور داوطلب پرشمار جذب می کنند، فاصله رتبه کشوری بین مناطق مختلف معمولاً بسیار بیشتر از چیزی است که برای اردبیل دیده می شود، چون رقابت در آن دانشگاه ها به شدت متمرکز روی داوطلبان مناطق پرجمعیت تر است. این تفاوت نشان می دهد نمی توان یک الگوی واحد برای فاصله رتبه بین مناطق در سطح کشور تعریف کرد و هر دانشگاه باید جداگانه بررسی شود.
اهمیت رتبه کشوری برای مقایسه بین دانشگاه ها
با وجود این که رتبه سهمیه ای معیار اصلی پذیرش در منطقه خود داوطلب است، رتبه کشوری هم کاربرد خودش را دارد، مخصوصاً وقتی داوطلب می خواهد شانس خودش را در چند دانشگاه مختلف با سهمیه های متفاوت مقایسه کند. رتبه کشوری یک مبنای مشترک برای مقایسه بین مناطق فراهم می کند که رتبه سهمیه ای به تنهایی نمی تواند بدهد، برای همین بهترین رویکرد، نگاه کردن هم زمان به هر دو عدد است، نه انتخاب یکی به جای دیگری.
نکته ای برای مقایسه با سال های دیگر
رتبه لازم هوشبری دانشگاه اردبیل در سال های دیگر ممکن است دقیقاً همین الگو را تکرار نکند، چون تعداد داوطلبان هر منطقه از سالی به سال دیگر تغییر می کند. با این حال، همین یک سال کامل با هر دو منطقه، ابزار خوبی برای داوطلبی است که می خواهد بفهمد منطقه اش چه اندازه روی شانس واقعی او اثر می گذارد، فراتر از یک رتبه خام کشوری.
جمع بندی و مقایسه با رشته های مشابه
داوطلبی که هوشبری اردبیل را بررسی می کند، بهتر است رتبه سهمیه ای منطقه خودش را مبنای اصلی تصمیم گیری قرار دهد، نه رتبه کشوری کارنامه های دیگران. نگاهی به رشته های مشابه در شهرهای دیگر، مثل درصد قبولی علوم آزمایشگاهی دانشگاه ارومیه، هم نشان می دهد این تفاوت بین رتبه سهمیه ای و کشوری یک الگوی عمومی در بیشتر رشته های پیراپزشکی است، نه یک استثنا مخصوص اردبیل. همین رویکرد دوگانه برای بیشتر رشته های پیراپزشکی دانشگاه های علوم پزشکی کشور هم قابل تعمیم است و پیش از هر تصمیم نهایی انتخاب رشته ارزش بررسی جداگانه دارد.