خیلی ها جغرافیا را فقط با نقشه خوانی و به خاطر سپردن اسم پایتخت های دنیا می شناسند، در حالی که این رشته دانشگاهی دامنه ای خیلی وسیع تر از یک درس عمومی مدرسه دارد. کسی که انتخاب رشته جغرافیا را جدی می گیرد، وارد حوزه ای می شود که همزمان به اقلیم، شهرها، جمعیت و حتی تحلیل تصاویر ماهواره ای می پردازد. این رشته معمولاً برای داوطلبان گروه آزمایشی انسانی در دفترچه انتخاب رشته دیده می شود، هرچند در بعضی مقاطع تحصیلات تکمیلی از رشته های دیگر هم می توان به آن راه پیدا کرد.
در ادامه می خوانید
رشته جغرافیا برای چه کسانی مناسب است
کسانی که به محیط اطراف شان کنجکاوند، از کار با آمار و داده های مکانی بدشان نمی آید، و از بازدید میدانی و جمع آوری اطلاعات اقلیمی خسته نمی شوند، معمولاً با این رشته ارتباط بهتری برقرار می کنند. بخشی از دروس این رشته آماری و تحلیلی است و با نرم افزارهای اطلاعات مکانی سروکار دارد، بخشی دیگر میدانی و پژوهشی است؛ کسی که فقط دنبال یک رشته کاملاً نظری است، شاید این ترکیب برایش کمی غیرمنتظره باشد. علاقه به مطالعه نقشه، کار با تصاویر هوایی و ماهواره ای، و درک روابط علت و معلولی بین انسان و محیط، سه ویژگی مشترک در بین دانشجویانی است که این رشته را دوست دارند و در آن موفق می شوند.
گرایش های رشته جغرافیا
گرایش های رشته جغرافیا از همان سال های اول، رشته را از حالت یک درس عمومی درمی آورد. جغرافیای طبیعی به اقلیم، آب و خاک و پدیده های زمین می پردازد، جغرافیای انسانی روی شهرها و جمعیت و رفتار انسان در فضا تمرکز دارد، و در کنار این ها برنامه ریزی شهری و روستایی و سنجش از دور هم به عنوان مسیرهای ادامه تحصیل مطرح اند. در مقطع کارشناسی ارشد، گرایش هایی مثل ژئومورفولوژی، آب و هواشناسی، آمایش سرزمین و جغرافیای سیاسی هم به همین فهرست اضافه می شوند. تخصصی شدن در یک گرایش معمولاً از کارشناسی ارشد پررنگ تر می شود، پس در کارشناسی بیشتر روی پایه های رشته تمرکز کنید و مواد درسی مثل نقشه خوانی، آمار کاربردی و اقلیم شناسی را جدی بگیرید، چون پایه بسیاری از گرایش های بعدی روی همین درس هاست.
ظرفیت پذیرش رشته جغرافیا
ظرفیت پذیرش رشته جغرافیا هر سال بر اساس دفترچه انتخاب رشته اعلام می شود و بین دانشگاه های مختلف فرق زیادی دارد. پیش از انتخاب نهایی حتماً رتبه مجاز انتخاب رشته برای هر دانشگاه را با رتبه خودتان مقایسه کنید تا از یک انتخاب غیرواقعی دور بمانید؛ بعضی دانشگاه ها، خصوصاً آن هایی که سابقه پژوهشی قوی تری دارند، ظرفیت محدود و رقابتی دارند، بعضی دیگر ظرفیت بازتری دارند. اگر رتبه تان در محدوده مرزی است، بهتر است چند اولویت مختلف از شهرها و دانشگاه های گوناگون را کنار هم در دفترچه بچینید تا شانس قبولی تان بالاتر برود؛ محدود کردن انتخاب فقط به یک یا دو دانشگاه پرطرفدار، ریسک بی نتیجه ماندن انتخاب رشته را بالا می برد.
دانشگاه های رشته جغرافیا
دانشگاه های رشته جغرافیا طیف گسترده ای را شامل می شوند: از دانشگاه های دولتی روزانه و شبانه گرفته تا دانشگاه آزاد و پیام نور. اگر هدف تان ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر است، بهتر است از همان کارشناسی دانشگاهی را انتخاب کنید که سابقه پژوهشی قوی تری در جغرافیا دارد و امکان همکاری با اساتید در پروژه های تحقیقاتی را می دهد. اگر هدف تان ورود سریع تر به بازار کار است، تنوع دانشگاه ها می تواند به نفع تان باشد، چون فرصت کارآموزی و ارتباط با سازمان های محلی معمولاً در دانشگاه های نزدیک به مراکز استانی بیشتر است. توجه به نزدیکی دانشگاه به سازمان های مرتبط با برنامه ریزی شهری و منابع طبیعی هم می تواند در انتخاب تان اثرگذار باشد.
بازار کار رشته جغرافیا
فارغ التحصیلان جغرافیا معمولاً چند مسیر شغلی پیش رو دارند: همکاری با سازمان های برنامه ریزی شهری و شهرداری ها، فعالیت در حوزه محیط زیست و ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح های عمرانی، کار با داده های مکانی در شرکت های خصوصی، و در صورت ادامه تحصیل، پژوهش و تدریس دانشگاهی. آشنایی با نرم افزارهای اطلاعات جغرافیایی و تحلیل داده این روزها یک مزیت رقابتی جدی برای فارغ التحصیلان این رشته محسوب می شود، پس بهتر است از همان دوران دانشجویی روی این مهارت ها هم سرمایه گذاری کنید. بخشی از فرصت های شغلی این حوزه هم در قالب پروژه های مشاوره ای کوتاه مدت برای سازمان های دولتی و خصوصی تعریف می شود، که برای دانشجویانی که هنوز ادامه تحصیل نداده اند هم قابل دسترسی است.
جمع بندی
جغرافیا رشته ای است که با کمی کنجکاوی درباره دنیای اطراف تان، می تواند مسیر شغلی جذابی بسازد. قبل از ثبت نهایی، حتماً رتبه لازم برای قبولی کنکور در این رشته را برای دانشگاه های مدنظرتان بررسی کنید تا انتخاب تان واقع بینانه باشد.