انتخاب رشته مردم شناسی برای خیلی از داوطلبان انسانی، گزینه ای است که دیر به لیست علاقه هایشان اضافه می شود، معمولا وقتی که با جامعه شناسی و رشته های مشابه آشنا شده اند و به دنبال نگاه دقیق تری به فرهنگ و زندگی اجتماعی می گردند. شناخت این رشته پیش از انتخاب رشته، کمک می کند تصمیم درست تری بگیرید.
در ادامه می خوانید
مردم شناسی چه تفاوتی با جامعه شناسی دارد
جامعه شناسی بیشتر روی ساختارهای کلان اجتماعی، نهادها و روابط قدرت تمرکز دارد، اما مردم شناسی نگاهی دقیق تر و نزدیک تر به فرهنگ، آداب و رسوم و زندگی روزمره ی جوامع مختلف دارد، چه در قالب مطالعات میدانی و چه تحلیل های فرهنگی و زبانی. روش اصلی مردم شناسی، حضور طولانی مدت در میان یک جامعه یا گروه فرهنگی و مشاهده ی مستقیم است، برخلاف بسیاری از مطالعات جامعه شناسی که بیشتر بر پرسشنامه و داده ی آماری تکیه دارند. اگر عمیقا به فرهنگ، زبان و تفاوت های قومی علاقه دارید، این رشته می تواند از جامعه شناسی هم برایتان جذاب تر باشد.
گرایش های مردم شناسی
گرایش های مردم شناسی در مقطع کارشناسی تفکیک نشده اند و دانشجو یک برنامه ی عمومی شامل مبانی انسان شناسی، روش تحقیق میدانی و مردم شناسی ایران می گذراند. تخصصی تر شدن در حوزه هایی مثل مردم شناسی فرهنگی، مردم شناسی توسعه، یا مردم شناسی زیستی، از مقطع کارشناسی ارشد شروع می شود. پس در انتخاب رشته ی کارشناسی، بیشتر باید به کیفیت دانشکده و فرصت های تحقیق میدانی توجه کنید تا نام یک گرایش خاص که هنوز در همان مقطع ارائه نمی شود.
روش پژوهش در مردم شناسی
بخش قابل توجهی از آموزش این رشته حول روش تحقیق میدانی می چرخد؛ دانشجو یاد می گیرد چطور وارد یک جامعه یا گروه فرهنگی شود، اعتماد افراد را جلب کند، و بدون قضاوت، رفتار و باورهای آنان را مشاهده و ثبت کند. یادگیری حداقل یک زبان یا گویش محلی، در بسیاری از پروژه های میدانی مردم شناسی ضروری است، چون بخش زیادی از داده های ارزشمند، فقط از طریق گفتگوی مستقیم و بدون واسطه ی مترجم به دست می آید. این مهارت های میدانی، جدا از دانش نظری، بخش مهمی از آموزش این رشته را تشکیل می دهند.
ظرفیت دانشگاه های مردم شناسی
ظرفیت دانشگاه های مردم شناسی محدود است و در مقایسه با بهترین دانشگاه های رشته انسانی برای رشته هایی مثل حقوق یا روانشناسی، تعداد صندلی های این رشته به مراتب کمتر است. همین موضوع یعنی رقابت برای دانشگاه های شناخته شده تر، حتی با وجود اسم کمتر پرطرفدار رشته در بین عموم داوطلبان، جدی است. بهتر است پیش از ثبت نهایی، فهرست کامل دانشگاه های پذیرنده و ظرفیت هرکدام را با دقت بررسی کنید، چون بعضی سال ها ممکن است ظرفیت یک دانشگاه به طور ناگهانی کم یا زیاد شود.
مسیرهای شغلی مردم شناسی
فارغ التحصیلان مردم شناسی معمولا در پژوهشکده های فرهنگی، سازمان میراث فرهنگی، مراکز مطالعات اجتماعی، رسانه و حوزه ی گردشگری فرهنگی فعالیت می کنند. بخشی از فارغ التحصیلان هم مسیر دانشگاهی و پژوهشی را با ادامه ی تحصیل در ارشد و دکترا دنبال می کنند. اگر هنوز درباره ی آینده ی شغلی این حوزه مطمئن نیستید، نگاهی به شغل های رشته انسانی به طور کلی می تواند تصویر روشن تری از فرصت های پیش رو به شما بدهد و کمک کند این رشته را در کنار گزینه های مشابه مقایسه کنید. فارغ التحصیلانی که در دوران تحصیل تجربه ی میدانی بیشتری کسب کرده باشند، معمولا راحت تر وارد پروژه های پژوهشی یا سازمان های بین المللی فرهنگی می شوند.
جمع بندی
مردم شناسی رشته ای است که بیشتر برای علاقه مندان واقعی به فرهنگ و مطالعات انسانی معنا پیدا می کند، نه صرفا به عنوان گزینه ی جایگزین در انتهای لیست. اگر همچنان درباره ی این رشته مردد هستید، بررسی دقیق تر گرایش ها، ظرفیت دانشگاه ها و مسیرهای شغلی واقعی آن، پیش از ثبت نهایی، تصمیم را آگاهانه تر می کند.