هر ساله عده زیادی از داوطلبان گروه انسانی، علوم تربیتی را با ورود مستقیم و تضمینی به شغل معلمی یکی می دانند، در حالی که این دو مسیر جدا از هم هستند. انتخاب رشته علوم تربیتی در دانشگاه های عادی چنین تضمینی نمی دهد، بلکه دانش نظری و پژوهشی حوزه برنامه ریزی درسی و تعلیم و تربیت را می دهد. این اشتباه رایج می تواند انتظار داوطلب از رشته را از همان ابتدا نادرست شکل بدهد.
در ادامه می خوانید
فرق علوم تربیتی با مسیر فرهنگیان
فارغ التحصیل انتخاب رشته فرهنگیان با تعهد استخدامی مشخص وارد کار تدریس می شود، اما فارغ التحصیل علوم تربیتی در دانشگاه های عادی مسیرهای متنوع تری مثل برنامه ریزی درسی، مشاوره آموزشی، مدیریت آموزشی و پژوهش در حوزه تعلیم و تربیت پیش رو دارد و لزوما معلم کلاس نمی شود. شرایط پذیرش این دو مسیر هم متفاوت است؛ فرهنگیان معمولا مصاحبه و گزینش جداگانه دارد، در حالی که علوم تربیتی در دانشگاه های عادی مثل بیشتر رشته های انسانی صرفا بر اساس رتبه کنکور پذیرش می گیرد.
دروس دوره کارشناسی
برنامه درسی این رشته شامل مبانی روان شناسی تربیتی، فلسفه تعلیم و تربیت، روش های تحقیق در آموزش و اصول برنامه ریزی درسی است. بخشی از دروس هم به شکل کارگاهی و همراه با بازدید از مدارس یا مراکز آموزشی برگزار می شود تا دانشجو قبل از فارغ التحصیلی با فضای واقعی آموزش هم آشنا شود. برخی دانشگاه ها هم واحدهای اختیاری درباره سنجش و ارزشیابی آموزشی ارائه می دهند که برای علاقه مندان به پژوهش در این حوزه مفید است.
گرایش های علوم تربیتی
گرایش های علوم تربیتی شامل مواردی مثل مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، تعلیم و تربیت کودکان استثنایی، و تکنولوژی آموزشی می شود. انتخاب گرایش مناسب بستگی دارد به اینکه بیشتر به کار مستقیم با دانش آموزان علاقه دارید یا به برنامه ریزی و پژوهش در پس زمینه نظام آموزشی؛ کسی که به کودکان با نیازهای ویژه علاقه دارد، معمولا گرایش تعلیم و تربیت کودکان استثنایی را نزدیک تر به علاقه خودش می بیند. گرایش تکنولوژی آموزشی هم این روزها با گسترش آموزش الکترونیکی و تولید محتوای دیجیتال آموزشی، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
ظرفیت دانشگاه های علوم تربیتی
ظرفیت دانشگاه های علوم تربیتی نسبتا بالا و در بسیاری از دانشگاه های دولتی سراسر کشور ارائه می شود، که شانس قبولی را برای داوطلبان با رتبه های میانی هم فراهم می کند. با این حال، همین دسترسی بالا باعث می شود رقابت برای دانشگاه های شناخته شده تر همچنان سنگین بماند، پس مقایسه دقیق دانشگاه ها پیش از ثبت انتخاب لازم است.
خصوصیات داوطلب مناسب این مسیر
دانشجوی موفق این رشته معمولا به رشد و یادگیری دیگران علاقه دارد، صبور است و از کار پژوهشی روی موضوعات آموزشی خسته نمی شود. اگر همیشه دوست دارید بدانید چرا یک روش آموزشی برای بعضی دانش آموزان بهتر جواب می دهد تا بقیه، این کنجکاوی می تواند نشانه خوبی برای این رشته باشد. توانایی گوش دادن فعال و صبر در برابر روند کند یادگیری افراد مختلف هم از ویژگی های مهم برای موفقیت در این مسیر است.
بازار کار و مسیرهای شغلی
بازار کار خارج از فضای آموزشی دولتی برای این رشته محدودتر است، وضعیتی مشابه بسیاری از شغل های رشته انسانی که به مهارت های جانبی نیاز دارند. فارغ التحصیلان علاقه مند معمولا در مراکز مشاوره تحصیلی، موسسات آموزشی خصوصی، پژوهشکده های تعلیم و تربیت یا نگارش محتوای آموزشی مشغول می شوند؛ پس بهتر است از همان ابتدا هدف شغلی مشخصی داشته باشید. تولید محتوای آموزشی برای پلتفرم های آنلاین هم در سال های اخیر به یکی از مسیرهای شغلی رو به رشد این فارغ التحصیلان تبدیل شده است.
جمع بندی
اگر به یادگیری، رشد کودکان و نظام آموزشی علاقه دارید ولی حتما دنبال مسیر رسمی تدریس نیستید، علوم تربیتی گزینه منعطف تری از فرهنگیان است. پیش از ثبت نهایی، گرایش های دانشگاه موردنظرتان را با دقت مقایسه کنید، چون تفاوت گرایش ها روی مسیر شغلی آینده اثر مستقیم دارد. برای تصمیم نهایی، مشورت با یک مشاور خوب کنکور می تواند نقاط قوت و علاقه واقعی شما را روشن تر کند.