برخلاف رشته هایی مثل پزشکی یا مهندسی که مسیر شغلی شان از همان روز اول مشخص است، رشته علوم تربیتی برای خیلی از داوطلبان یک علامت سوال بزرگ است: بعد از فارغ التحصیلی دقیقا چه شغلی در انتظارشان است؟ همین ابهام باعث می شود خیلی ها این رشته را دست کم بگیرند، بدون اینکه واقعا بدانند مسیرهای شغلی اش چقدر متنوع است.
در ادامه می خوانید
چرا مسیر شغلی علوم تربیتی برای خیلی ها گنگ است
برای داوطلبانی که دنبال شغل های رشته انسانی با تعریف روشن هستند، علوم تربیتی در نگاه اول گزینه ی مبهمی به نظر می رسد؛ چون برخلاف رشته هایی با یک عنوان شغلی مشخص، اینجا مسیرها زیاد و پراکنده اند. همین تنوع اگر از ابتدا شناخته نشود، به جای فرصت، حس سردرگمی ایجاد می کند. همین تصور مبهم باعث می شود بعضی داوطلبان این رشته را فقط برای پر کردن یک انتخاب اضافه در فهرست انتخاب رشته بیاورند، بدون بررسی دقیق مسیرهای واقعی پیش رو.
گرایش های رشته علوم تربیتی
علوم تربیتی در دانشگاه به چند گرایش تقسیم می شود که هرکدام تمرکز متفاوتی دارند: آموزش ابتدایی که مستقیم به تدریس در پایه های اول تا ششم مربوط است، مدیریت و برنامه ریزی آموزشی که بیشتر حول طراحی برنامه ی درسی و اداره ی مدارس می چرخد، و تکنولوژی آموزشی که به طراحی ابزار و روش های کمک آموزشی می پردازد. دانشجویی که از همان ابتدا بداند به کدام گرایش علاقه دارد، مسیر انتخاب واحد و حتی موضوع پروژه های پایانی اش را روشن تر جلو می برد.
تجربه دانشجویان علوم تربیتی در دوران دانشگاه
تجربه دانشجویان علوم تربیتی نشان می دهد بخش زیادی از یادگیری واقعی این رشته در کارورزی و پروژه های میدانی اتفاق می افتد، نه فقط در کلاس های تئوری. حضور در مدارس، طراحی برنامه های آموزشی کوچک و کار مستقیم با دانش آموزان، تصویر روشن تری از این رشته می دهد که در متن های معرفی رشته کمتر به آن اشاره می شود. دانشجویانی که در این کارورزی ها فعال تر عمل می کنند، معمولا زودتر متوجه می شوند کدام گرایش یا سن آموزشی خاص برایشان جذاب تر است.
دروس اصلی رشته علوم تربیتی
در کنار دروس عمومی دانشگاه، رشته علوم تربیتی دروسی مثل روانشناسی تربیتی، مبانی برنامه ریزی درسی، مدیریت کلاس و سنجش و اندازه گیری آموزشی را پوشش می دهد. بخش قابل توجهی از این دروس نظری است، اما ارزش واقعی شان زمانی روشن می شود که دانشجو در کارورزی، همان مفاهیم را روی دانش آموزان واقعی امتحان کند. کسی که فقط دنبال نمره ی درس های نظری باشد و کارورزی را کم اهمیت بداند، معمولا دیرتر از بقیه به مهارت عملی لازم برای این رشته می رسد.
مهارت هایی که در علوم تربیتی جدی گرفته می شوند
توانایی توضیح دادن ساده ی یک موضوع پیچیده برای مخاطبی که هنوز آن را نمی داند، شاید مهم ترین مهارتی باشد که این رشته به آن نیاز دارد. صبر در برابر پیشرفت کند یادگیرنده، و توانایی طراحی یک برنامه ی آموزشی متناسب با سطح مخاطب، از دیگر مهارت هایی هستند که در دروس عملی و کارورزی این رشته به تدریج شکل می گیرند.
بازار کار علوم تربیتی و آینده شغلی علوم تربیتی
بازار کار علوم تربیتی فقط معلمی نیست؛ برنامه ریزی درسی، مشاوره ی تحصیلی در مدارس، فعالیت در موسسات آموزشی خصوصی و پژوهش در حوزه ی یادگیری، همه بخشی از فرصت های این رشته هستند. آینده شغلی علوم تربیتی برای کسی که این تنوع را بشناسد و از همان دانشگاه روی یک مسیر مشخص تمرکز کند، روشن تر از کسی است که فقط منتظر می ماند ببیند چه پیش می آید. فعالیت در حوزه ی آموزش بزرگسالان و طراحی دوره های آموزشی سازمانی، مسیر کمتر شناخته شده ی دیگری است که تقاضای رو به رشدی دارد.
جمع بندی
علوم تربیتی برای کسانی که به یادگیری و رشد دیگران علاقه دارند، ظرفیت های زیادی دارد، به شرطی که از همان سال اول دانشگاه مسیر مشخصی برای خودشان تعریف کنند. گرفتن مشاوره از یک مشاور خوب کنکور و بررسی رشته های بدون کنکور مرتبط با تعلیم و تربیت، تصویر کامل تری از گزینه های پیش رو به شما می دهد.