یکی از سردرگم کننده ترین بخش های انتخاب رشته برای بسیاری از داوطلبان، تفاوت شدید رتبه قبولی دانشگاه های تهران میان رشته های مختلف است؛ فاصله ای که گاهی از چند ده رتبه در پرطرفدارترین رشته ها تا چند ده هزار رتبه در رشته های کم متقاضی تر می رسد. در این مطلب بدون تکیه بر یک عدد ثابت و گمراه کننده، به بررسی این تفاوت ها و عواملی که آن ها را شکل می دهند می پردازیم.
در ادامه می خوانید
چرا یک رتبه واحد برای دانشگاه تهران بی معناست
دانشگاه تهران در سه گروه آزمایشی ریاضی، تجربی و انسانی دهها رشته مختلف با ظرفیت های متفاوت ارائه می دهد، و رتبه لازم برای هرکدام به شدت متفاوت است. برای نمونه، در گروه ریاضی، آخرین رتبه مجاز مهندسی برق دانشگاه تهران در منطقه یک و برای پسران، بر اساس آخرین آمار پذیرش، رتبه 99 بوده است، در حالی که همین آخرین رتبه مجاز دانشگاه تهران برای رشته مهندسی آب در پردیس ابوریحان همان دانشگاه، در همان منطقه و جنسیت، تا رتبه 7215 هم رسیده است. این فاصله به تنهایی نشان می دهد چرا صحبت از یک عدد واحد برای کل دانشگاه گمراه کننده است.
تفاوت مشابه در گروه تجربی
الگوی مشابهی در گروه تجربی هم دیده می شود. رشته دامپزشکی در منطقه یک و برای دختران، با رتبه ای نزدیک به 706 پذیرش داشته، در حالی که رشته مهندسی صنایع مبلمان در پردیس کشاورزی همان دانشگاه، در منطقه سه و برای دختران، تا رتبه 46319 هم ظرفیت پذیرش داشته است. این یعنی رتبه قبولی سراسری تهران برای هر داوطلب باید بر اساس رشته دقیق مورد نظرش بررسی شود، نه بر اساس شهرت کلی دانشگاه.
تفاوت مسیر سراسری و آزاد در تهران
در کنار مسیر سراسری، بسیاری از داوطلبان مسیر دانشگاه آزاد را هم برای تهران در نظر می گیرند. رتبه قبولی آزاد تهران معمولا به دلیل ظرفیت بیشتر واحدهای مختلف آزاد در همین شهر، در محدوده وسیع تر و در دسترس تری نسبت به سراسری قرار می گیرد، هرچند باز هم بین رشته های مختلف تفاوت زیادی دارد. کسانی که به طور کلی رتبه قبولی دانشگاه آزاد را با سراسری مقایسه می کنند باید توجه کنند که هزینه شهریه نیز بخش مهمی از این تصمیم است، نه فقط رتبه.
سهم گروه انسانی و تفاوت آن با دو گروه دیگر
در گروه آزمایشی انسانی هم الگوی مشابهی دیده می شود، هرچند تعداد رشته های این گروه در دانشگاه تهران نسبت به دو گروه دیگر کمتر است. رشته هایی مانند حقوق و روانشناسی معمولا در میان پررقابت ترین رشته های این گروه قرار دارند و رتبه لازم برای آن ها به طور محسوسی از رشته هایی مانند علوم اجتماعی یا تاریخ پایین تر است، یعنی رقابت سخت گیرانه تری می طلبند. این تفاوت، دوباره همان نکته اصلی این مطلب را تایید می کند که رتبه قبولی باید همیشه به تفکیک رشته بررسی شود.
چگونه رتبه خود را با این ارقام مقایسه کنید
برای مقایسه ای دقیق تر، داوطلب باید ابتدا رتبه خود را در همان منطقه و جنسیت خودش با کارنامه های سال های اخیر همان رشته مقایسه کند، نه با رتبه کشوری کلی که ممکن است از منطقه یا جنسیتی متفاوت به دست آمده باشد. همچنین توجه به سهمیه های ایثارگری، که می توانند رتبه لازم را به میزان قابل توجهی تغییر دهند، بخش مهمی از این مقایسه است. داوطلبانی که این جزئیات را نادیده می گیرند، معمولا در روز نتیجه انتخاب رشته دچار غافلگیری می شوند.
در نهایت، بهترین راه برای داوطلبانی که دانشگاه تهران را هدف قرار داده اند، بررسی رتبه دقیق رشته موردنظر خودشان به تفکیک منطقه، جنسیت و سهمیه در کارنامه های منتشرشده سال های اخیر است، نه مقایسه با یک عدد کلی که عملا برای هیچ رشته خاصی صدق نمی کند. این رویکرد به داوطلب کمک می کند واقع بینانه تر تصمیم بگیرد و از غافلگیری در روز نتیجه انتخاب رشته جلوگیری کند.