یکی از سوال های رایج داوطلبان رشته ی ریاضی این است که کدام رشته شانس بیشتری برای ادامه ی تحصیل یا کار در خارج از کشور دارد. پاسخ ساده ای وجود ندارد، چون مهاجرت با مدرک ریاضی به عوامل زیادی بستگی دارد، از جمله کشور مقصد، وضعیت زبان، سطح دانشگاه محل تحصیل، و مهم تر از همه تقاضای واقعی بازار کار همان رشته در سطح جهانی. این متن به جای وعده ی قطعی، معیارهایی می دهد که با آن ها خودتان تصمیم بهتری بگیرید.
در ادامه می خوانید
کدام رشته ها معمولاً مسیر روشن تری دارند
در میان رشته های ریاضی برای مهاجرت، رشته هایی که مستقیم با نیاز جهانی صنعت گره خورده اند معمولاً مسیر ساده تری برای کار یا تحصیل بین المللی دارند: مهندسی کامپیوتر و نرم افزار، مهندسی برق و الکترونیک، آمار و علم داده، و مهندسی مکانیک در شاخه های تخصصی مانند رباتیک. دلیلش این است که این حوزه ها در بیشتر کشورهای صنعتی کمبود نیروی متخصص دارند و مسیرهای ویزای کاری یا تحصیلی مشخصی برایشان تعریف شده است. با این حال این یک قاعده ی کلی است، نه تضمین برای هر فرد؛ وضعیت هر کشور با گذشت زمان تغییر می کند و باید هر چند سال یک بار دوباره بررسی شود. داوطلبانی که مسیر دانشگاه آزاد را هم در نظر دارند، بهتر است تراز قبولی مهندسی برق دانشگاه آزاد در واحدهای مختلف را هم جداگانه بررسی کنند، چون این تراز با معیار سراسری یکی نیست.
بازار کار را جدا از کنکور ببینید
بازار کار رشته های ریاضی در ایران و در سطح جهانی الزاماً یکسان نیست. رشته ای که در داخل کشور بازار کار محدودی دارد، می تواند در سطح جهانی به شدت پرتقاضا باشد، و برعکس. قبل از انتخاب رشته صرفاً بر اساس هدف مهاجرت، بهتر است روند تقاضای جهانی آن تخصص را در چند سال اخیر بررسی کنید، نه فقط شنیده ها را ملاک قرار دهید. سایت های معتبر آمار اشتغال کشورهای مقصد و گزارش های سالانه ی انجمن های تخصصی، منبع بهتری از پرسیدن یک نفر آشنا هستند.
درآمد بالا به تنهایی کافی نیست
خیلی از داوطلبان دنبال رشته های پردرآمد ریاضی می گردند، اما درآمد بالا معمولاً همراه با رقابت شدید، نیاز به تخصص تکمیلی مثل کارشناسی ارشد یا دکتری، و گاهی سال ها تجربه ی کاری است. رشته ای که در ایران به سرعت درآمدزا به نظر می رسد، لزوماً همان مسیر سریع را در خارج از کشور ندارد. واقع بینانه تر این است که به جای دنبال کردن صرف یک رشته ی سودآور، دنبال رشته ای بروید که هم به آن علاقه دارید و هم پایه ی علمی اش برای ادامه ی تحصیل در سطح بین المللی قوی باشد، چون تحصیلات تکمیلی در خارج از کشور معمولاً پایه ی قوی می خواهد.
زبان و مدرک، پیش شرط فراموش شده
خیلی از داوطلبان تمرکز اصلی شان را روی انتخاب رشته می گذارند و زبان را به بعد از فارغ التحصیلی موکول می کنند، در حالی که این ترتیب معمولاً هزینه ی زمانی زیادی دارد. دانشگاه های خارجی برای پذیرش تحصیلات تکمیلی معمولاً مدرک زبان معتبر و اغلب سابقه ی پژوهشی یا پروژه ی عملی می خواهند. شروع زودهنگام آماده سازی زبان، حتی از همان سال های دانشگاه، فاصله ی زیادی با دانشجویانی ایجاد می کند که این کار را به سال آخر موکول کرده اند.
نکته ی عملی برای انتخاب رشته
اگر هدف اصلی تان مهاجرت است، نمرات و مهارت زبان از همین امسال اهمیت پیدا می کند، نه فقط بعد از فارغ التحصیلی. دانشگاه های خارجی معمولاً به معدل، پروژه های عملی، و مدرک زبان بیشتر از اسم رشته روی کارنامه اهمیت می دهند. پس انتخاب رشته را با یک برنامه ی بلندمدت برای تقویت این موارد همراه کنید، نه فقط با نام رشته ی روی کارنامه؛ ترکیب رشته ی درست با آماده سازی زودهنگام، مسیر مهاجرت را واقعی تر می کند.