داوطلبی که دیپلمش مال 1404 است و امسال برای بار دوم در کنکور 1406 شرکت می کند، معمولا یک سوال مشخص دارد: سوابق تحصیلی اش دقیقا مثل هم کلاسی های نظام جدیدی که امسال دیپلم گرفته اند حساب می شود یا نه. پاسخ به تاثیر سوابق تحصیلی دو سال کنکور از یک نکته ساده شروع می شود که خیلی وقت ها نادیده گرفته می شود.
مقایسه تاثیر معدل 1406 1405 از کجا شروع می شود
مقایسه تاثیر معدل 1406 1405 را نباید با مقایسه مستقیم عدد خام معدل دو داوطلب از دو سال مختلف اشتباه گرفت. هر دوره کنکور، سوابق تحصیلی همه داوطلبان همان دوره نسبت به هم دیگر سنجیده و نرمال می شود، یعنی جایگاه نسبی معدل داوطلب در میان رقبای همان سال مهم است، نه فقط رقم خام آن. به همین دلیل داوطلبی با معدل نوزده در یک سال ممکن است جایگاه متفاوتی نسبت به معدل نوزده در سال دیگر داشته باشد، چون سطح رقبا و توزیع نمرات هر سال کمی فرق می کند. این روش نرمال سازی دلیل اصلی است که خیلی از تحلیل های ساده در فضای مجازی، وقتی می گویند معدل امسال دقیقا مثل پارسال حساب می شود یا برعکس کامل فرق دارد، هر دو تا حدی نادقیق اند؛ واقعیت جایی بین این دو حرف ساده قرار دارد.
چرا این تفاوت برای پشت کنکوری ها مهم است
کسی که سال قبل هم کنکور داده، سوابق تحصیلی اش از همان دیپلم قبلی گرفته می شود، مگر اینکه اقدام به ترمیم معدل کرده باشد. این یعنی رقیب هایش دیگر فقط هم سن و سال های خودش نیستند، بلکه در همان فرمول با دیپلمه های تازه امسال هم مقایسه می شود. برای کسی که معدلش پایین تر از رتبه علمی واقعی اش بوده، این می تواند فشار بیشتری روی نتیجه آزمون بگذارد؛ برای کسی که معدل خوبی داشته، همین ثبات می تواند یک نقطه قوت پایدار در هر دو سال باشد. نکته دیگر این است که چون هرسال جمعیت داوطلبان و ترکیب رقبا کمی فرق می کند، حتی داوطلبی با معدل ثابت هم ممکن است سال به سال جایگاه نسبی متفاوتی داشته باشد، بدون اینکه خودش هیچ تغییری در سوابقش داده باشد.
نکته عملی برای کسانی که امسال دوباره ثبت نام می کنند
پیش از ثبت نام، بهتر است داوطلب پشت کنکوری کارنامه سبز و ریز نمرات سال قبل را کنار بگذارد و ببیند آیا امکان ترمیم یکی دو نمره افتاده وجود دارد یا نه، چون این کار فقط در بازه زمانی مشخصی هر سال باز است و بعد از آن بازه، حتی با درخواست و پیگیری هم قابل انجام نیست. اگر داوطلب بیش از یک سابقه تحصیلی داشته باشد، در فرم ثبت نام باید دقت کند کدام سابقه به عنوان مبنای محاسبه انتخاب می شود، چون این انتخاب معمولا بعد از قطعی شدن ثبت نام قابل تغییر نیست. مشورت با مشاور مدرسه یا مرکز سنجش استان پیش از این تصمیم، از حدس زدن یا شنیدن تجربه دیگران در فضای مجازی مطمئن تر است.
جمع بندی
مقایسه بین دو سال کنکور بیشتر از آنکه به یک عدد ثابت برسد، به فهم روش نرمال سازی سالانه بستگی دارد. کسانی که به فکر پشت کنکور ماندن هستند بهتر است از همین حالا امکان دفعات ترمیم معدل کنکور را بررسی کنند و اگر جای بهبود دارند از آن استفاده کنند. در نهایت آنچه واقعا در کارنامه نهایی باقی می ماند تراز سوابق تحصیلی کنکور همان سال داوطلب است، نه صرفا رقم خام معدل روی مدرک دیپلم قدیمی. کسی که این تفاوت را از همان ابتدای سال تحصیلی بفهمد، به جای نگرانی بی مورد از یک عدد قدیمی، انرژی اش را روی چیزی می گذارد که هنوز قابل تغییر است؛ یعنی نتیجه آزمون همین امسال.