پارک ها، میدان های شهری و فضای سبز اطراف بزرگراه ها اتفاقی شکل نمی گیرند؛ پشت طراحی و نگهداری آن ها معمولا یک برنامه ی مهندسی است. رشته مهندسی فضای سبز دقیقا همین برنامه ریزی، طراحی و نگهداری فضای سبز شهری و غیرشهری را آموزش می دهد.
در ادامه می خوانید
این رشته چه حوزه هایی را پوشش می دهد
دروس این رشته شامل طراحی منظر، آبیاری فضای سبز، شناخت گیاهان زینتی و چمن، و مدیریت نگهداری پارک ها و باغ های عمومی است. بخشی از آموزش هم به نرم افزارهای طراحی محوطه اختصاص دارد که امروز در پروژه های شهری کاربرد زیادی پیدا کرده است.
تفاوت این رشته با باغبانی تزیینی خانگی در مقیاس کار است؛ یک مهندس فضای سبز باید بتواند برای یک پارک بزرگ یا مسیر سبز کیلومترها بزرگراه، طرح آبیاری و کاشت اقتصادی و قابل نگهداری ارائه دهد.
شناخت خاک شهری هم بخشی از این رشته است، چون خاک زیر آسفالت و کنار خیابان ها معمولا با خاک طبیعی فرق دارد و نیاز به اصلاح دارد تا بتواند گیاه را به خوبی نگه دارد.
فصل بندی کاشت هم بخش مهمی از این رشته است، چون انتخاب گیاه مناسب برای هر فصل و هر منطقه ی آب و هوایی مستقیم روی هزینه ی نگهداری بلندمدت یک فضای سبز اثر می گذارد. گیاهی که در یک شهر گرم و خشک بدون آبیاری زیاد دوام می آورد، ممکن است در اقلیم دیگری اصلا مناسب نباشد.
سیستم های آبیاری هوشمند و کم آبیار هم بخش رو به رشد این رشته است، چون با توجه به کمبود منابع آبی در بسیاری از شهرهای کشور، طراحی فضای سبزی که هم زیبا باشد و هم مصرف آب پایینی داشته باشد، به یک مهارت حیاتی تبدیل شده است.
بازار کار در شهرداری ها و بخش خصوصی
بخش زیادی از فرصت های شغلی این رشته در شهرداری ها و سازمان های پارک ها و فضای سبز شهری متمرکز است. در کنار این مسیر، شرکت های خصوصی طراحی منظر و پروژه های ویلاسازی و مجتمع های مسکونی هم به فارغ التحصیلان این رشته نیاز دارند.
پروژه های بزرگ شهری مثل بزرگراه ها و پارک های منطقه ای معمولا از طریق مناقصه به شرکت های طراحی منظر واگذار می شود، جایی که مهندس فضای سبز هم در فاز طراحی و هم در فاز اجرا و نظارت نقش دارد.
بخشی از این مشاغل ماهیت فصلی دارند، مثل نصب و نگهداری گیاهان فصلی در میادین شهری، در حالی که پروژه های بزرگ تر طراحی و اجرا معمولا در طول سال ادامه پیدا می کنند.
نشانه های علاقه به این رشته
این رشته برای داوطلبی مناسب است که هم به گیاه شناسی علاقه دارد و هم از طراحی و برنامه ریزی فضا لذت می برد، نه فقط باغبانی به معنای سنتی آن. توانایی دیدن یک فضای خالی و تصور کردن شکل نهایی آن با گیاهان و مسیرهای پیاده رو، مهارتی است که در طول تحصیل تقویت می شود.
کار با نرم افزارهای طراحی و ترسیم نقشه هم بخش زیادی از زمان تحصیل و بعدها شغل این رشته را تشکیل می دهد، پس داوطلبی که تمایلی به کار مداوم با رایانه ندارد، بهتر است این نکته را هم پیش از انتخاب رشته در نظر بگیرد.
دانشگاه های رشته مهندسی فضای سبز و ظرفیت پذیرش
دانشگاه های رشته مهندسی فضای سبز معمولا در کنار رشته های دیگر کشاورزی و منابع طبیعی ارائه می شوند، نه به صورت دانشکده ی مستقل. این یعنی داوطلب باید هنگام بررسی دفترچه، این رشته را زیر عنوان دانشکده ی کشاورزی یا منابع طبیعی هر دانشگاه جستجو کند.
ظرفیت پذیرش رشته مهندسی فضای سبز نسبت به رشته های پرمتقاضی محدودتر است، به همین دلیل بررسی دقیق دفترچه ی انتخاب رشته پیش از ثبت اولویت ها اهمیت زیادی دارد. مشورت با یک مشاور خوب کنکور در این مرحله می تواند از اشتباه در اولویت بندی جلوگیری کند.
جمع بندی
رشته مهندسی فضای سبز برای علاقه مندان به طراحی محیط و کار با گیاهان در مقیاس شهری گزینه ی جذابی است، به خصوص با رشد پروژه های شهرسازی سبز در سال های اخیر. آشنایی با دروس و مسیر شغلی آن، مثل بسیاری از رشته های نزدیک به رشته مهندسی مرتع و آبخیزداری، پیش از انتخاب رشته ضروری است.