در کارنامه قبولی روانشناسی، فاصله میان بالاترین و پایین ترین رتبه پذیرفته شدگان به اندازه ای زیاد است که نمی توان با یک عدد ساده آن را توصیف کرد. بر اساس آخرین کارنامه های موجود، در سهمیه منطقه یک، پذیرفته شدگان دانشگاه شیراز با رتبه 388 و دانشگاه خوارزمی کرج با رتبه 450 در بالای جدول قرار داشتند، در حالی که در همین سهمیه، رتبه هایی مانند 2123 برای دانشگاه محقق اردبیلی نیز در فهرست پذیرفته شدگان دیده می شود.
در ادامه می خوانید
دامنه رتبه لازم برای روانشناسی در سهمیه های مختلف
رتبه لازم برای روانشناسی به شدت به سهمیه و دانشگاه مورد نظر داوطلب وابسته است. در سهمیه منطقه یک، رتبه های پذیرفته شدگان از 388 در شیراز تا 2123 در دانشگاه محقق اردبیلی گزارش شده است؛ در همین حال دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین با رتبه 1205 و دانشگاه شهید چمران اهواز با رتبه 1266 در میانه این بازه قرار دارند. این پراکندگی نشان می دهد یک دانشگاه با نام آشنا لزوما بالاترین رتبه لازم را نمی طلبد و برعکس، دانشگاه های کوچک تر هم می توانند رتبه های نسبتا پایینی بپذیرند.
تفاوت چشمگیر میان سهمیه ها
پراکندگی رتبه در سهمیه های دیگر حتی بیشتر است. در سهمیه منطقه دو، رتبه های پذیرفته شدگان بین 1825 در قم تا 16333 در خرم آباد گزارش شده، و در سهمیه منطقه سه، دامنه رتبه ها از 463 در تبریز تا 5642 در ایلام دیده می شود. این تفاوت چند ده برابری میان بالاترین و پایین ترین رتبه پذیرفته شده در هر سهمیه، نشان می دهد مقایسه مستقیم رتبه دو داوطلب از دو سهمیه متفاوت، تصویر درستی از سطح رقابت واقعی هرکدام نمی دهد.
سهم دروس تخصصی و عمومی در کارنامه نهایی
درصد دروس روانشناسی سراسری از ترکیب دروس عمومی مانند ادبیات فارسی، عربی، دین و زندگی و زبان خارجی، و دروس اختصاصی به دست می آید. برای داوطلبان مسیر انسانی این دروس اختصاصی شامل ریاضی و آمار، اقتصاد و روانشناسی است، و برای داوطلبان مسیر تجربی شامل زیست شناسی و زمین شناسی می شود. با توجه به رقابت بالای این رشته در دانشگاه های صدرنشین جدول مانند شیراز و خوارزمی، حداقل درصد قبولی روانشناسی در این دانشگاه ها معمولا بالاتر از میانگین کل داوطلبان پذیرفته شده در این رشته است، در حالی که در دانشگاه هایی با رتبه پذیرش بالاتر مانند خرم آباد یا ایلام، همین حداقل درصد می تواند پایین تر باشد.
راهنمای انتخاب رشته با توجه به این پراکندگی
داوطلبی که کارنامه قبولی روانشناسی را برای برنامه ریزی انتخاب رشته بررسی می کند، بهتر است به جای تکیه بر یک رتبه واحد، جدول کامل دانشگاه ها را در سهمیه خودش ببیند و رتبه خود را در میان همان بازه قرار دهد. برای نمونه در سهمیه یک، کارنامه روانشناسی دانشگاه تهران در دوره روزانه برای داوطلبان زن با رتبه 1423 در همین چرخه گزارش شده که در میانه بازه بالای این سهمیه قرار می گیرد. مقایسه رتبه قبولی روانشناسی دانشگاه تهران با سایر دانشگاه های هم سهمیه، به داوطلب کمک می کند چند گزینه واقع بینانه برای برگه انتخاب رشته خود بچیند، به جای تمرکز صرف روی یک یا دو دانشگاه پرمتقاضی.
چرا رتبه سال گذشته را عینا برای امسال در نظر نگیریم
تعداد داوطلبان روانشناسی هر سال با نوسان همراه است و همین موضوع باعث می شود رتبه پذیرش از یک دوره به دوره دیگر تغییر کند، حتی اگر ظرفیت دانشگاه ها ثابت بماند. داوطلبی که کارنامه قبولی روانشناسی سال های قبل را بررسی می کند، بهتر است به جای یک عدد ثابت، روند چند ساله هر دانشگاه را در سهمیه خودش دنبال کند. برای نمونه دانشگاهی که در یک سال رتبه پذیرش پایینی داشته، ممکن است سال بعد به دلیل افزایش تقاضا، رتبه بالاتری بطلبد. این نوسان طبیعی، بخشی از رشته های پرمتقاضی مانند روانشناسی است و نباید داوطلب را از برنامه ریزی دقیق باز دارد.