کفش دو، توپ فوتبال یا حتی سطح زمین یک استادیوم، همه محصول طراحی مهندسی هستند که عملکرد ورزشکار را تحت تاثیر قرار می دهند. رشته مهندسی ورزش دقیقا همین نقطه ی تلاقی مهندسی و علوم ورزشی را پوشش می دهد.
در ادامه می خوانید
این رشته چه مهارت هایی می دهد
دروس این رشته ترکیبی از مکانیک، بیومکانیک حرکتی، طراحی تجهیزات ورزشی، و تحلیل عملکرد ورزشکار با استفاده از ابزارهای اندازه گیری است. دانشجو یاد می گیرد چطور یک وسیله یا سطح ورزشی را طوری طراحی کند که هم عملکرد را بهتر کند و هم آسیب را کاهش دهد.
بخش قابل توجهی از این رشته با فناوری روز پیش می رود، از حسگرهای پوشیدنی برای اندازه گیری حرکت تا نرم افزارهای تحلیل ویدیویی مسابقات، که این رشته را به یکی از میان رشته ای های تازه در دانشگاه های کشور تبدیل کرده است.
پروژه های دانشجویی این رشته اغلب حول طراحی یا بهبود یک وسیله ی مشخص ورزشی شکل می گیرد، مثل بهبود جذب ضربه ی یک کفش دو یا کاهش مقاومت هوا در لباس دوچرخه سواری. همین ماهیت پروژه محور، این رشته را از رشته های صرفا نظری مهندسی متمایز می کند.
برخی دانشجویان این رشته در نهایت مسیر طراحی محصول را برای برندهای تولید تجهیزات ورزشی دنبال می کنند و برخی دیگر بیشتر به سمت تحقیقات دانشگاهی و بهبود روش های اندازه گیری عملکرد ورزشی می روند.
تفاوت مهندسی ورزش با علوم ورزشی
برخلاف رشته علوم ورزشی که بیشتر به فیزیولوژی ورزش، تمرین و مربیگری می پردازد، مهندسی ورزش تمرکزش روی طراحی و ساخت ابزار و تحلیل داده های حرکتی است. کسی که به مربیگری یا کار مستقیم با ورزشکاران علاقه دارد، معمولا با علوم ورزشی راضی تر است تا این رشته.
این تفاوت در فضای کاری هم دیده می شود؛ فارغ التحصیل علوم ورزشی بیشتر در باشگاه ها و مراکز تمرینی مشغول می شود، در حالی که فارغ التحصیل مهندسی ورزش معمولا در شرکت های تولید تجهیزات، آزمایشگاه های تحلیل حرکت یا مراکز تحقیقاتی ورزش کار می کند.
چه کسی از این رشته رضایت بیشتری دارد
داوطلبی که هم به مباحث فنی و مهندسی علاقه دارد و هم ورزش برایش جذاب است، معمولا در این رشته انگیزه ی بیشتری برای ادامه دارد. کسی که فقط به دنبال کار مستقیم با ورزشکاران یا مربیگری است، احتمالا با رشته های نزدیک به علوم ورزشی راضی تر خواهد بود تا این مسیر مهندسی.
کسی که هم در دروس فیزیک و ریاضی دبیرستان عملکرد خوبی داشته و هم به صورت جدی ورزش می کند یا دنبال می کند، معمولا تصویر واقعی تری از این رشته دارد تا کسی که فقط اسم جذاب آن را شنیده است. سابقه ی ورزش حرفه ای الزامی نیست، اما آشنایی عملی با دنیای ورزش، درک بهتری از کاربرد نهایی این رشته می دهد.
دانشگاه های رشته مهندسی ورزش و ظرفیت پذیرش
دانشگاه های رشته مهندسی ورزش در ایران هنوز محدود هستند، چون این رشته نسبت به بسیاری از رشته های مهندسی سنتی جدیدتر است. بیشتر برنامه های موجود در دانشگاه های بزرگ و دارای دانشکده ی تربیت بدنی قوی ارائه می شوند.
چون این رشته هنوز نسبتا جدید است، برخی دانشگاه ها آن را ذیل عنوان های کمی متفاوت مثل مهندسی بیومکانیک ورزشی ارائه می دهند، پس بررسی دقیق نام و سرفصل درسی هر دانشگاه پیش از انتخاب رشته اهمیت دارد.
با توجه به محدود بودن ظرفیت، بهتر است داوطلب پیش از انتخاب رشته، اطلاعات دقیقی درباره ی امکانات آزمایشگاهی و ارتباط هر دانشگاه با صنعت تجهیزات ورزشی جمع آوری کند، نه فقط بر اساس شهرت کلی دانشگاه تصمیم بگیرد.
ظرفیت پذیرش رشته مهندسی ورزش به همین دلیل عددی کوچک اما رقابت پذیرفته شدگانش قابل توجه است، چون داوطلبان علاقه مند به این حوزه معمولا از قبل با ورزش حرفه ای یا مهندسی آشنایی دارند و انگیزه ی بالایی برای این رشته خاص نشان می دهند.
جمع بندی
رشته مهندسی ورزش گزینه ی جذابی برای داوطلبی است که هم به مهندسی علاقه دارد و هم دنیای ورزش را دنبال می کند، اما جدید بودن این رشته یعنی باید پیش از انتخاب، دروس و مسیر شغلی آن را دقیق تر از رشته های شناخته شده تر بررسی کرد.