سهمیه ایثارگران یکی از مسیرهای ورود به دانشگاه است که برای فرزندان و بستگان جانبازان و شهدا در نظر گرفته شده و در رشته های علوم پزشکی از جمله مهندسی بهداشت محیط هم کاربرد دارد. برخلاف رشته های پرمتقاضی مثل پزشکی که هرسال ده ها کارنامه از داوطلبان سهمیه ایثارگران منتشر می شود، آمار مربوط به رشته های کم ظرفیت تری مثل بهداشت محیط کمتر در منابع عمومی ثبت می شود. در ادامه به جای ارائه یک رقم قطعی، تحلیلی واقع بینانه از وضعیت این سهمیه در بهداشت محیط ارائه می شود. میزان جانبازی یا نوع رابطه خانوادگی داوطلب با فرد ایثارگر هم در تعیین زیرگروه دقیق این سهمیه اثر دارد و همین موضوع باعث می شود شرایط هر داوطلب با داوطلب دیگر تا حدی فرق کند.
در ادامه می خوانید
سهمیه ایثارگران و نحوه محاسبه رتبه در بهداشت محیط
در نظام پذیرش کنکور، داوطلبان سهمیه ایثارگران با رتبه ای که در همان سهمیه کسب می کنند سنجیده می شوند، نه صرفا رتبه کشوری خام. این یعنی رتبه قبولی مهندسی بهداشت محیط سهمیه ایثارگران می تواند با رتبه کشوری همان داوطلب فاصله زیادی داشته باشد، چون مقایسه او فقط با سایر داوطلبان همان سهمیه انجام می شود. در بررسی انجام شده برای این مطلب، رقم مشخص و قابل استناد برای این سهمیه در رشته بهداشت محیط در منابع در دسترس یافت نشد، به همین دلیل به جای یک عدد ساختگی، چارچوب زیر برای تصمیم گیری داوطلب ارائه می شود.
چرا آمار دقیق این سهمیه محدودتر است
ظرفیت پذیرش بهداشت محیط در هر دانشگاه معمولا از چند ده نفر بیشتر نیست و سهم سهمیه ایثارگران از این ظرفیت اندک، به یک یا دو صندلی محدود می شود. همین محدودیت باعث می شود کارنامه قبولی مهندسی بهداشت محیط سهمیه ایثارگران 1406 کمتر در آرشیوهای عمومی مشاوره تحصیلی ثبت و منتشر شود، برخلاف رشته هایی مثل پزشکی که هرسال ده ها کارنامه سهمیه ایثارگران از آن ها در دسترس قرار می گیرد.
مقایسه با رتبه سهمیه عادی همین رشته
یک روش واقع بینانه برای تخمین وضعیت، نگاه به رتبه سهمیه عادی همین رشته است. کارنامه های اخیر نشان می دهد رتبه سهمیه عادی بهداشت محیط در دانشگاه های سراسری کشور معمولا در بازه ای میان 14 هزار تا نزدیک 21 هزار قرار می گیرد. با توجه به اینکه سهمیه ایثارگران معمولا فاصله رتبه ای محسوسی نسبت به سهمیه عادی ایجاد می کند، می توان انتظار داشت حداقل رتبه مهندسی بهداشت محیط سهمیه 5 درصد ایثارگران عددی بازتر از این بازه باشد، هرچند بدون کارنامه رسمی نمی توان آن را به عنوان رقم قطعی اعلام کرد.
تفاوت سهمیه 5 درصد و 25 درصد
در قوانین جاری کنکور، سهمیه ایثارگران به دو دسته 5 درصد و 25 درصد تقسیم می شود که هرکدام شرایط و رقابت متفاوتی دارند. داوطلبان سهمیه 25 درصد معمولا در مقایسه با گزینش آزاد باید حداقل درصد مشخصی از نمره آخرین فرد پذیرفته شده را کسب کنند، در حالی که شرایط پذیرش مهندسی بهداشت محیط سهمیه ایثارگران در بخش 5 درصد کمی متفاوت تنظیم شده و به شرایط خاص خانوادگی داوطلب هم وابسته است. همین تفاوت قانونی باعث می شود رتبه قبولی در این دو زیرمجموعه هم با هم یکسان نباشد.
تفاوت این سهمیه در دانشگاه های دولتی و آزاد
سهمیه ایثارگران در کنار دانشگاه های دولتی، در دانشگاه آزاد هم اجرا می شود، با این تفاوت که شهریه دانشگاه آزاد باعث می شود رقابت برای صندلی های این سهمیه در آنجا معمولا کمتر از دانشگاه های دولتی رایگان باشد. داوطلبی که در دانشگاه دولتی رتبه کافی برای بهداشت محیط با سهمیه ایثارگران را نیاورده، می تواند دانشگاه آزاد را هم به عنوان مسیر جایگزین در نظر بگیرد، البته با توجه به هزینه شهریه که باید پیش از انتخاب رشته برای خانواده روشن شده باشد. این تفاوت مسیر، به داوطلبان سهمیه ایثارگران گزینه های بیشتری برای برنامه ریزی می دهد و ریسک از دست دادن یک سال تحصیلی را کاهش می دهد.
توصیه هایی برای داوطلبان دارای سهمیه
داوطلبی که سهمیه ایثارگران دارد و به بهداشت محیط علاقه مند است، بهتر است به جای تکیه بر یک عدد قطعی، دفترچه انتخاب رشته همان سال و سهمیه ایثارگران در کنکور را به دقت مطالعه کند و در صورت امکان با فارغ التحصیلان یا مشاوران آشنا به این سهمیه مشورت کند. همچنین بررسی چند دانشگاه هم زمان به جای تمرکز صرف بر یک شهر، ریسک انتخاب رشته را برای این دسته از داوطلبان کاهش می دهد.