برخلاف بسیاری از رشته های دانشگاه آزاد که سطح شهریه چندان بر سختی پذیرش آنها اثر ندارد، در رشته روانشناسی رابطه نسبتا روشنی میان این دو عامل دیده می شود. شناخت این رابطه به داوطلب کمک می کند واحد مناسب تر خود را با در نظر گرفتن توان مالی خانواده انتخاب کند. این ویژگی رشته روانشناسی را از بسیاری از رشته های دیگر انسانی متمایز می کند، چون در آنجا معمولا محبوبیت شهر و اعتبار علمی واحد، عامل غالب تعیین تراز است، نه صرفا سطح شهریه.
ارتباط شهریه با سطح رقابت
تراز قبولی روانشناسی دانشگاه آزاد در واحدهایی که شهریه روانشناسی دانشگاه آزاد در آنها نسبت به میانگین کشوری پایین تر است، معمولا بالاتر می رود، چون تعداد متقاضی برای همان ظرفیت محدود افزایش می یابد. در مقابل، واحدهایی با شهریه بالاتر یا واحدهای تازه تاسیس که هنوز شناخته شده نیستند، اغلب با رقابت کمتری همراه هستند و پذیرش در آنها ساده تر است. به همین دلیل توصیه می شود پیش از انتخاب واحد، جدول شهریه چند واحد مختلف با هم مقایسه شود، نه فقط نام و شهرت آن واحد. این الگو به ویژه در واحدهایی محسوس تر است که در سال های اخیر ظرفیت پذیرش روانشناسی خود را کاهش داده اند، چون کاهش ظرفیت همراه با ثابت ماندن یا افزایش تقاضا، به طور طبیعی تراز لازم را بالا می برد. بررسی روند ظرفیت پذیرش هر واحد در دو یا سه فراخوان اخیر، می تواند نشانه ای از جهت تغییر تراز در دوره پیش رو باشد، هرچند تضمین قطعی به همراه ندارد. به همین ترتیب، توجه به امکان دریافت وام شهریه یا تخفیف های دانشجویی هر واحد هم می تواند بخشی از فشار مالی خانواده را در دوره های شهریه بالاتر کاهش دهد.
چرا هنوز عددی برای دوره جدید وجود ندارد
تراز لازم روانشناسی آزاد 1406 هنوز به صورت رسمی مشخص نشده است، چون این دوره هنوز برگزار نشده و دفترچه پذیرش مربوط به آن نیز منتشر نشده است. هر عددی که پیش از برگزاری آزمون و اعلام گزینش نهایی همین دوره منتشر شود، تنها برآوردی بر پایه چند دوره گذشته است و نباید به عنوان رقم قطعی در نظر گرفته شود. بهترین منبع برای برنامه ریزی، اطلاعیه های رسمی سازمان سنجش و دفترچه انتخاب رشته همان سال است. با این حال بررسی گرایش های نزدیک به روانشناسی، مانند مشاوره یا علوم تربیتی در همان واحد، می تواند دیدی کلی از سطح عمومی رقابت آن واحد در گروه علوم انسانی به داوطلب بدهد، بدون آن که جایگزین عدد رسمی دوره جدید شود.
عوامل دیگر موثر بر پذیرش
علاوه بر شهریه، ظرفیت پذیرش هر واحد در سال مورد نظر و تغییرات احتمالی سهمیه بندی هم بر تراز نهایی اثر می گذارد. برخی واحدهای دانشگاه آزاد هرسال ظرفیت رشته روانشناسی خود را افزایش یا کاهش می دهند که این تغییر می تواند تراز لازم را حتی بدون تغییر محسوس در تعداد داوطلبان، جابه جا کند. مقایسه کارنامه چند پذیرفته شده اخیر هر واحد، تصویر واقع بینانه تری نسبت به یک عدد شنیده شده از فضای مجازی ارائه می دهد. نوع مدرک قابل اعطا، یعنی روزانه معمول یا مجازی و نیمه حضوری در برخی واحدها، هم عامل دیگری است که می تواند بر تعداد متقاضیان و در نتیجه بر تراز لازم اثر بگذارد، چون برخی داوطلبان به دلایل شغلی یا خانوادگی، دوره های انعطاف پذیرتر را ترجیح می دهند.
مقایسه با مسیر سراسری
داوطلبانی که مسیر کنکور سراسری را هم موازی با دانشگاه آزاد دنبال می کنند باید در نظر داشته باشند تراز قبولی روانشناسی سراسری از سامانه ای کاملا جدا محاسبه می شود و معیار سنجش آن با تراز دانشگاه آزاد یکسان نیست. آماده بودن همزمان برای هر دو مسیر، همراه با بررسی مستقل شهریه و ظرفیت هر گزینه، تصمیم گیری نهایی را برای داوطلب و خانواده او آسان تر می کند. از نظر هزینه هم تفاوت محسوسی بین این دو مسیر وجود دارد؛ دوره روزانه سراسری معمولا رایگان است، در حالی که تقریبا تمام دوره های دانشگاه آزاد با پرداخت شهریه همراه هستند، بنابراین مقایسه این دو مسیر تنها بر پایه تراز یا رتبه کافی نیست و باید بودجه خانواده هم در آن لحاظ شود.