دوره شبانه که در دفترچه های سازمان سنجش با عنوان نوبت دوم هم شناخته می شود، یکی از مسیرهای پذیرش در دانشگاه های سراسری است که برخلاف دوره روزانه شهریه دارد، اما رتبه لازم برای ورود به آن معمولا بازتر از دوره روزانه همان رشته و همان دانشگاه است. رشته زیست شناسی سلولی و مولکولی هم در بسیاری از دانشگاه های سراسری در کنار دوره روزانه، ظرفیت شبانه دارد و داوطلبانی که رتبه شان برای دوره روزانه کافی نیست، درباره رتبه قبولی زیست شناسی سلولی و مولکولی شبانه پرسش می کنند.
تفاوت دوره شبانه با دوره روزانه
رقم مشخص و جداگانه ای برای بازه رتبه دوره شبانه این رشته، به صورت مستقل از دوره روزانه، در جدول های در دسترس منتشر نشده است. این موضوع در بسیاری از رشته های علوم پایه تجربی طبیعی است، چون حجم داوطلبان دوره شبانه معمولا کمتر از دوره روزانه است و آمار آن با تاخیر بیشتری منتشر می شود.
برای مقایسه، رتبه قبولی زیست شناسی سلولی و مولکولی سراسری در دوره روزانه معمولا میان 10000 تا 25000 قرار دارد. از آنجا که دوره شبانه به طور معمول رتبه بازتری نسبت به دوره روزانه همان دانشگاه می پذیرد، می توان انتظار داشت مرز پذیرش شبانه از سقف این بازه هم فراتر برود، هر چند این یک برآورد کلی است، نه یک رقم رسمی.
برآورد رتبه بر مبنای دوره روزانه همان رشته
رتبه لازم زیست شناسی سلولی و مولکولی نوبت دوم باید همراه با هزینه شهریه هر ترم بررسی شود، چون دوره شبانه بر خلاف دوره روزانه رایگان نیست و داوطلب باید هزینه تحصیل را در کنار رتبه لازم برای این تصمیم در نظر بگیرد. با این حال، مدرک فارغ التحصیلی دوره شبانه از نظر رسمی همان اعتبار دوره روزانه را دارد.
برای دسترسی به کارنامه قبولی زیست شناسی سلولی و مولکولی شبانه، بهترین راه مقایسه مستقیم با دانشگاهی است که دوره روزانه آن رتبه اش مشخص است، چون در بیشتر دانشگاه ها فاصله رتبه میان روزانه و شبانه یک رشته مشابه رشته های دیگر همان دانشگاه است. داوطلبی که رتبه اش کمی بالاتر از مرز روزانه یک دانشگاه هدف است، می تواند دوره شبانه همان دانشگاه را به عنوان گزینه جایگزین در اولویت های بعدی انتخاب رشته قرار دهد.
هزینه شهریه و ارزش مدرک
از نظر ارزش تحصیلی و بازار کار، فارغ التحصیل دوره شبانه زیست شناسی سلولی و مولکولی همان مسیرهای شغلی و تحصیلات تکمیلی دوره روزانه را پیش رو دارد، و تفاوت اصلی این دو دوره فقط در هزینه شهریه و کمی بازتر بودن رتبه لازم برای پذیرش است، نه در محتوای آموزشی یا اعتبار مدرک.
یکی از پرسش های رایج داوطلبان درباره دوره شبانه، امکان انتقال به دوره روزانه در ترم های بعدی است. در عمل این انتقال در بیشتر دانشگاه ها یا اصلا امکان پذیر نیست یا شرایط بسیار سخت گیرانه ای دارد، به همین دلیل داوطلب باید از همان ابتدای انتخاب رشته، دوره شبانه را به عنوان یک تصمیم نهایی و نه یک مرحله موقت در نظر بگیرد.
فاصله رتبه میان دوره روزانه و شبانه در دانشگاه های مختلف یکسان نیست. در برخی دانشگاه های بزرگ و پرمتقاضی، این فاصله می تواند چند هزار رتبه باشد، در حالی که در دانشگاه های کوچک تر با ظرفیت محدودتر، این فاصله گاهی به چند صد رتبه هم نمی رسد. به همین دلیل مقایسه دقیق دفترچه انتخاب رشته هر دانشگاه، پیش از تصمیم گیری نهایی ضروری است.
از نظر مالی نیز داوطلبان باید توجه کنند شهریه دوره شبانه معمولا کمتر از دانشگاه آزاد برای همین رشته است، اما باز هم به مراتب بیشتر از دوره روزانه رایگان دانشگاه های سراسری خواهد بود. مقایسه دقیق این هزینه با بودجه خانواده، پیش از ثبت نام نهایی در انتخاب رشته توصیه می شود.
پیش از ثبت نام در دوره شبانه، بررسی دقیق ظرفیت باقی مانده در انتخاب رشته همان سال هم اهمیت دارد، چون برخی دانشگاه ها ظرفیت شبانه محدودی دارند که ممکن است زودتر از حد انتظار تکمیل شود.